Dat zei operationeel directeur Ronald Paul van Havenbedrijf Rotterdam bij de feestelijke opening van de verdiepte vaarweg en de havenbekkens in de Botlek, waarbij ook minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) aanwezig was. Ze onderstreepten daarmee het gezamenlijke karakter van het project, dat inclusief de voorbereiding ruim vier jaar in beslag heeft genomen.

Rijkswaterstaat nam de circa 35 miljoen kostende verdieping van de vaarweg voor zijn rekening; de havenbeheerder legde evenveel op tafel voor het uitdiepen van de havenbekkens. Daarbij werd in totaal vijf miljoen kuub bodemmateriaal weggebaggerd en werd de vaarweg over een lengte van 25 kilometer met anderhalve meter verdiept tot maximaal 16,4 meter (zie kader onderaan dit artikel).

Daardoor kunnen schepen met een diepgang tot vijftien meter nu het in de jaren vijftig aangelegde havengebied bereiken. Dat was anderhalve meter minder. Paul’s schatting is gebaseerd op ervaringscijfers. ‘We weten dat investeringen in de haven een factor vijf tot acht aan private investeringen genereren’, aldus de operationele directeur. Die investeerde nog eens zo’n honderd miljoen in de nautische infrastructuur in het Botlekgebied zelf, onder meer het opwaarderen van kademuren en steigers.

Nieuwe kansen

Paul zei verder dat het project past ‘in een groter plaatje’. Zo wordt het Botlekgebied gerevitaliseerd en is het industriële havengebied daarmee weer ‘klaar voor de toekomst’. Paul: ‘Nu er grotere tankschepen de Botlekhaven in kunnen, versterkt dat de business case voor investeringen in capaciteitsuitbreiding. Grotere schepen betekenen meer lading, meer overslag en betere benutting van opslagtanks. Dat is belangrijk voor onze klanten in dat gebied. Het biedt nieuwe kansen, voor bestaande én nieuwe activiteiten.’

Van Nieuwenhuizen zei in haar speech dat al drie terminals er klaar voor zijn om van de nieuwe diepgang gebruik te maken, maar noemde geen namen. Wel zei ze verdere investeringen te volgen en dat ze als minister van Infrastructuur ‘niet vaak zulke gezonde business cases’ heeft mogen inzien.

Exxon Mobil en Vopak zijn de twee grootste huurders in het Botlekgebied. Verder hebben onder meer Koole (voormalig Odfjell), Cargill en EBS er grote terminals. Grootste winst van de operatie is volgens Paul dat de Botlek niet alleen voor dieper stekende schepen bereikbaar is geworden, maar ook voor veel meer grote schepen per etmaal. Voor de verdieping kon per hoogwater één schip de Botlek binnen, nu zijn dat er drie’, aldus de bestuurder.

Pfas-crisis

De minister maakte overigens bekend dat de verdiepingsoperatie ook is geraakt door de ‘pfas-crisis’, waarover waterbouwers twee weken geleden de alarmklok luidden. Van Nieuwenhuizen’s eigen departement heeft begin deze maand zeer strenge eisen ingevoerd voor het verwerken en storten van pfas-houdende baggerspecie.

Pfas is de verzamelnaam van een groep bijzonder moeilijk afbreekbare chemicaliën, waaronder een aantal zogeheten ‘zeer zorgwekkende stoffen’. Van Nieuwenhuizen zei over de problematiek in gesprek te zijn met de branche, die de orderontvangst de afgelopen maanden sterk heeft zien teruglopen: ‘We zoeken met elkaar naar oplossingen voor de knelpunten waar we nu tegenaan lopen’.

Aframax, Suezmax, Panamax, het is hier max, max, max.

Dat nam allemaal niet weg dat Rijkswaterstaat en het Havenbedrijf publicitair stevig uitpakten om het project nog eens goed in de verf te zetten. Baggerschepen van de betrokken aannemers, Van der Kamp en Boskalis, gaven midden op de Nieuwe Waterweg een speciaal ‘nautisch saluut’ door die op volle kracht te laten ‘rainbowen’.

De techniek om met zand vermengd water met een enorme straal vanaf de boeg van een baggerschip weg te spuiten, wordt op grote schaal bij landaanwinning toegepast. In dit geval ging het overigens om water zonder zand. Van Nieuwenhuizen toonde zich gepast onder de indruk. ‘Aframax, Suezmax, Panamax, het is hier max, max, max’, sprak ze in een verwijzing naar de scheepstypen die het gebied aanlopen.

Volgens haar hebben de eerste Max-schepen hun lading inmiddels in het gebied gelost. Ze wees er daarbij op dat de winkel tijdens de verbouwing open bleef. Dat kon ook moeilijk anders, want jaarlijks varen er zo’n 130.000 schepen over de Nieuwe Waterweg, zee- en binnenvaart samen.

Drie dieptes

De verdieping van de vaarweg en in de haven is op verschillende manieren uitgevoerd. In het Botlekgebied zelf is de diepte van 14,5 meter (NAP) vergroot tot 15,90 meter. Op de Nieuwe Waterweg is het eerste gedeelte vanaf Hoek van Holland  tot Maassluis verdiept van 15 meter naar 16,20 meter. Het tweede gedeelte tussen Maassluis en de Beneluxtunnel werd twintig centimeter extra uitgediept en heeft nu gegarandeerde diepgang van 16,40 meter. Dat was 14,5 meter. Die extra centimeters hebben te maken met het lagere zoutgehalte van de Nieuwe Waterweg landinwaarts, waardoor schepen net iets dieper liggen dan het wat brakkere water stroomafwaarts.

Revitalisering

De verdiepingsoperatie maakt deel uit van een langlopend programma om, na de aanleg van Maasvlakte 2, de oudere havengebieden te revitaliseren. Zo werd eerder al het Waal-/Eemhavengebied op de schop genomen, onder meer via een herverkaveling en modernisering van de voormalig Home Terminal van ECT. De havenbeheerder gaat ervan uit dat het totale project zo’n twee miljard euro aan investeringen door het bedrijfsleven zal uitlokken. Een aantal bedrijven heeft al geïnvesteerd in zwaardere steigers en modernisering van hun terminals. Daarbij gaat het onder meer om bulkstuwadoor EBS en de tankopslagbedrijven Rubis, Botlek Tank Terminal en LBC.