Die hersteloperatie vloeit voort het verbod van de Raad van State om het Programma Aanpak Stikstof (PAS) te gebruiken als basis voor milieuvergunningen. Daarin is geregeld dat activiteiten binnen bepaalde grenswaarden vrijgesteld kunnen worden. Maar de Raad heeft nu bepaald dat dit onwettig is en dat alle activiteiten die de uitstoot van stikstof vergroten aan de Europese Habitatrichtlijn getoetst moeten worden.

Verstrekkende gevolgen

Dat besluit heeft verstrekkende gevolgen voor de landbouw, maar ook andere sectoren, waaronder de Rotterdamse haven, worden er door geraakt. Schouten spreekt in de Kamerbrief van ‘een stevige uitspraak die per direct forse consequenties heeft voor individuele ondernemers, maar ook voor ambities van gemeenten, provincies en Rijksoverheid op het terrein van onder meer waterveiligheid, infrastructuur, woningbouw en klimaat’.

Ze zet een team specialisten aan het werk dat met ‘hoge urgentie aan oplossingsrichtingen moet gaan werken’ en wil de Kamer nog voor het zomerreces laten weten welke projecten in de knel dreigen te komen en hoe er ‘pragmatisch’ met de uitspraak kan worden omgegaan. Het zomerreces begint op 6 juli.

Toekomstig stikstofbeleid

Schouten gaat in overleg met provincies, gemeenten, de Tweede Kamer en de Europese Commissie over het toekomstige stikstofbeleid en wil ook maatschappelijke partijen betrekken bij het overleg over de nieuwe aanpak. Havenbedrijf Rotterdam heeft zijn vinger daar al nadrukkelijk voor opgestoken. Maar, waarschuwt de minister, ‘de mogelijkheden om toestemming te krijgen voor activiteiten die stikstof uitstoten zullen aanzienlijk kleiner worden’.

De zaken bij de Raad van State waren aangespannen door een aantal natuur- en milieuorganisaties. Ze hebben de uitspraak gevierd als een grote overwinning. Ze wijzen erop dat de neerslag van stikstof een grote druk legt op de biodiversiteit in kwetsbare natuurgebieden. Ze zijn van meet af aan tegen de systematiek van het PAS geweest. Daarin wordt de mogelijke toekomstige reductie van stikstofuitstoot al ‘ingeboekt’ alsof die bij de start van een project al gerealiseerd is.