Waarom is ruimtegebrek een uitdaging voor de Amsterdamse haven?

Onze ruimte is beperkt. Er gaat in de toekomst niet snel ruimte bijkomen, maar wel verdwijnen. Bijvoorbeeld door het realiseren van woningbouw als onderdeel van Haven-Stad.

Waarom is die ruimte zo belangrijk?

Er is natuurlijk ruimte nodig om te ondernemen. Zo kunnen we ons verder ontwikkelen in de strategische thema’s die we hebben uitgekozen: energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en digitalisering. Onze strategische voorraad aan haventerreinen is er in de eerste plaats voor dergelijke nieuwe partijen of voor uitbreiding van bestaande bedrijven in deze sectoren.

In het jaarverslag van Haven Amsterdam over 2018 lezen we over alweer meer overslag. Dat betekent eventueel dat er meer grond nodig is of dat er slimmer moet worden omgesprongen met de reeds beschikbare ruimte. Wat is jullie strategie?

We bekijken concreet hoe je meer kan doen met minder vierkante meters. We doen dus aan intensivering. Verder plaatst ons vestigingsbeleid bedrijven samen die elkaar kunnen versterken. Zo kan je spreken van kruisbestuivingen.

Ondanks het gebrek aan ruimte was er in 2018 een recorduitgifte aan gronden: maar liefst 45 hectare werd verpacht?

De Amsterdamse haven speelt een belangrijke rol bij het bevorderen en realiseren van de duurzame ambities van de stad en metropoolregio. Daarom werd een groot aandeel van de gronden toegewezen aan bedrijven met biobased en circulaire activiteiten. Ruim 20% van de gronden werd toegekend aan dit type bedrijven, waar dat in 2017 nog 2% was. We gaven onder meer ruimte aan twee bedrijven die plastic omzetten in nieuwe grondstoffen. Zo willen we een bijdrage leveren aan het verduurzamen van de stad, die vanaf 2050 volledig circulair wil opereren.

Als maatregel wordt in het jaarverslag van het havenbedrijf de uitbreiding naar het Hoogtij, ‘de schil’, het ADM-terrein en de extra ruimte op de kolenterminals van OBA en Rietlanden genoemd. Is dat voldoende als de haven recorduitgiftes blijft doen?

De uitgifte hangt heel erg samen met economische ontwikkelingen. Afgelopen jaar was een recordjaar wat betreft uitgifte, maar we hebben in het verleden ook jaren gehad dat er weinig animo was. Dan gaven we vanzelf minder gronden vrij.

De haven wil een belangrijke rol spelen in de energietransitie en een circulaire economie. Ondanks het plaatsgebrek ziet de Haven dit als prioritair?

Ruimte voor ondernemen is belangrijk, zowel in de letterlijke als in de figuurlijke zin. Wij hebben ruimte, maar deze kritische voorraad slinkt door nieuwe bedrijfsvestigingen, uitbreiding van bestaande vestigingen en door de woningplannen van de stad en omliggende gemeenten.

De gemeente Amsterdam is in 2017 met het plan Haven-Stad gekomen, een geleidelijke transformatie van havengebied tot woon-werkgebied binnen de ring van de A10. Het plan komt er sowieso. Wat was de toenmalige reactie van Haven Amsterdam op dat plan?

Wij hebben begrip voor de uitdaging van de stad om woningen te vinden, maar in dat geval stond die ambitie haaks op de havenbelangen. Volgens ons is dat niet goed voor de stad en, bij uitbreiding, voor de hele regio.

Zo wordt bijvoorbeeld de milieu­ruimte beperkt, dat is de ruimte voor geluid en stof. Industriële bedrijven kunnen in een woonwijk niet langer dezelfde activiteiten uitvoeren. Daarnaast zorgt het plan voor een tekort aan ‘natte’ grond, waar schepen kunnen aanmeren.

Bedrijven die binnen de ring van de A10 werkzaam zijn, kunnen tot 2040 op hun huidige locatie blijven. Zullen deze bedrijven voorrang krijgen om zich op de nieuwe beschikbare ruimtes te vestigen of is dat nog niet bekend?

Sommige bedrijven in bijvoorbeeld de Coen- en Vlothaven zitten daar al tientallen jaren. Die verplaats je niet van de ene op de andere dag. Deze bedrijven hebben een specifieke ruimtevraag, waaronder de vraag naar veel kaderuimte, en zijn niet zomaar te verplaatsen naar een ‘droge’ grond. De afspraak is dat zij in ieder geval tot 2040 kunnen blijven zitten.