De investeringen in de vier Italiaanse havens zijn onderdeel van een handels- en financieringsverdrag dat de Chinese president Xi Jinping de komende dagen tijdens een staatsbezoek aan Italië zal ondertekenen met de Italiaanse premier Giuseppe Conte.

Daarbij geeft Italië, de derde economie van de eurozone, in ruil voor forse kredieten toestemming aan de Chinese staatsbedrijven om belangen te nemen in de grote Italiaanse haven of het recht die havens te exploiteren. Dat laatste is blijkens het Memorandum of Understanding tussen de twee landen bedoeld om straks stevig te kunnen concurreren met de grote zeehavens Rotterdam, Antwerpen en Hamburg in Noord- Europa. Tevens hoopt de Italiaanse populistische regeringscoalitie via het verdrag de export richting China te stimuleren.

Paard van Troje

De Italiaanse flirt met de Chinezen is tegen het zere been van de Europese Commissie. Brussel vreest dat China via de miljarden aan staatskredieten politieke invloed koopt en Rome via de deal het paard van Troje binnenhaalt in de EU.

Het havenbedrijf van Genua, de grootste zeehaven van het land, heeft al aangegeven tijdens het Chinees staatsbezoek een samenwerkingsovereenkomst te sluiten met de Chinezen. Triëst, de tweede haven van het land, droomt al enige tijd van een sleutelrol op de maritieme Zijderoute. Vooral de goede achterlandverbindingen met Centraal-Europa en de Noord-Italiaanse industriegebieden maken de haven interessant voor de Chinezen.

Zorgen

Belangenorganisatie Evofenedex maakt zich al enige tijd zorgen over de Chinese investeringen in de maritieme infrastructuur in Europa. Volgens beleidsadviseur Rogier Spoel kan dat in het geval van Italië leiden tot direct ladingverlies voor havens als Rotterdam en Antwerpen. ‘Italiaanse verladers klagen vaak in gesprekken dat hun zendingen eerst naar de grote containerhavens van Noord-Europa moeten. Dat is straks niet meer nodig.’

Ook wijst hij op het gevaar van gedwongen winkelnering tussen de diverse Chinese staatsbedrijven voor containerdiensten op Rotterdam. Zo kocht Cosco de terminal van APM Terminal in Zeebrugge. ‘Het gevolg is dat Cosco de grote Azië-Europa loop NEU1 van Rotterdam naar Zeebrugge zal verleggen in april.’ Havenbedrijf Rotterdam zegt de ontwikkelingen in Italië ‘op de voet te volgen’, maar blijft de mogelijk nieuwe concurrentie uit Genua en Triëst zien als ‘iets van alle tijden’.