Bij het merendeel van de vondsten kwam de cocaïne, heroïne of andere drugssoort rechtstreeks uit de haven van Antwerpen. Politie en justitie hebben bij een drugsvondst steeds dezelfde werkwijze. De meeste smokkelwaar wordt verwijderd uit de container. Met een kleine hoeveelheid drugs laten ze de container van de terminal vertrekken en volgen ze waar die heen gaat.

De zendingen zijn ook steeds groter, bevestigt de politie. De tijd dat het om honderd tot driehonderd kilo ging, is voorbij. In maart 2016 werd bijvoorbeeld bijna vijfduizend kilo drugs onderschept in de haven van Antwerpen. De straatwaarde: 150 miljoen euro. De container met een lading ananassen kwam uit Costa Rica. De bestemming was een bedrijf in het Zuid-Hollandse Monster. De container eindigde echter niet in Monster, maar in het Brabantse Made, met de smoes dat de koelmotor stuk was. Vijf verdachten werden opgepakt.

Vijfduizend kilo is een megavangst, aldus de officier van justitie van het Landelijk Parket bij de rechtbank in Amsterdam, waar de rechtszaak vorige week diende. Ter vergelijking: met één gram coke kan een drugsgebruiker een dag vooruit. ‘Van de verkoopopbrengst kun je vijfhonderd Ferrari ’s of een Boeing-vliegtuig kopen’, aldus het OM, dat vermoedt dat het bedrijf in Monster een dekmantelfirma is.

Van Wanrooy

Fruit is sowieso een populaire manier om drugs mee te vervoeren. De criminelen zijn inventief. Zo toonde de politie beelden van nepananassen, die niet van echt te onderscheiden waren. Deze hadden echter een harde buitenkant en aan de binnenkant zat drugs.

Ook andere soorten fruit zijn populair. In augustus viel de politie Van Wanrooy Transport in Oosterhout binnen, nadat in Antwerpen in een container met bananen als deklading, 3.500 kilo cocaïne was gevonden. Directeur Paul van W. zit nog steeds vast, maar ontkent iets met de zaak te maken te hebben, net als zijn secretaresse en twee andere verdachten. Later maakte justitie bekend dat Van W. ook wordt verdacht van betrokkenheid bij de invoer van 7.000 kilo coke.

De Nederlandse politie wil weinig details over beide zaken geven, volgens de Colombiaanse politie is Van W. zeker niet onschuldig en zat hij persoonlijk aan tafel met Colombiaanse drugsbaronnen. De vergaderingen gingen over het transport van de cocaïne vanuit Colombia naar Europa. ‘Ik heb wat witte bananen nodig”, zou de bestelling luiden. In 2011 werd de directeur ook al verdacht van drugssmokkel in blikken perziken uit Ecuador, hij werd twee jaar later door de rechter vrijgesproken.

West-Brabant ligt erg centraal ten opzichte van Antwerpen en Rotterdam.

Transport is een internationaal vakgebied, net als drugssmokkel. De cocaïnesmokkel bij Van Wanrooy Transport kwam aan het licht dankzij speurwerk van de Amerikaanse drugsbestrijdingsorganisatie DEA. Die vond het verdacht dat de directeur vaak zeehavens in het Middellandse Zeegebied bezocht voor de opslag van fruit uit Zuid-Amerika. Toen de ondernemer bananen importeerde uit havenstad Turbo (Columbia), besloten de DEA-agenten zijn gangen na te gaan.

‘We zien echt een toename van drugstransporten via de Antwerpse haven. Criminelen maken gebruik van de bestaande transportverbindingen die er zijn’, zegt Thomas Aling van de Landelijke Eenheid politie. ‘En West-Brabant ligt erg centraal ten opzichte van Antwerpen en Rotterdam. Er is duidelijk sprake van een crimineel netwerk. Criminelen versturen niet zomaar vijfduizend kilo coke, daar gaan eerst proeftransporten aan vooraf. Dat betekent dat ze dus al langer bezig zijn.’

Van W. ontkent iets met de drugssmokkel van doen te hebben. ‘We weten dat er onschuldige transporteurs en chauffeurs zijn, die weten echt niet wat ze vervoeren. Denk bijvoorbeeld aan een lading ananassap waar de drugs in opgelost is. Of aan uitgehold hardhout, waar het in verstopt is. Maar bij Van Wanrooy ging het om coke die achter dozen met bananen verstopt was. Dat is niet bepaald onzichtbaar, dat betekent dat de criminelen weten dat de lading de haven uitgaat en bij hun terechtkomt na het lossen van de deklading.’

Kat en muis

De Nederlandse politie en justitie werkt nauw samen met de Belgische collega’s. Ruim honderd extra agenten worden ingezet om de drugshandel te bestrijden. ‘Criminelen werken internationaal dus wij ook. We zien dat dit effect heeft. We onderscheppen steeds meer drugs. Het is een utopie om te denken dat we alles zien. Er gaat ook zeker veel door. Het is een kat-en-muisspel. Als de controle strenger wordt, dan zie je dat de criminelen hun operatie verplaatsen. Nu komt er veel uit Zuid-Amerika, straks komen de oude Afrika-lijnen mogelijk weer terug.’

Net als in Rotterdam staan in Antwerpen scanners. Het is echter niet haalbaar om alles te scannen. ‘We kunnen onmogelijk alle fruitcontainers door de scanner halen. Maar door toch onderzoek te doen en een stok tussen de wielen te steken, voorkom je dat criminelen zich veilig voelen en helemaal vrij spel hebben. Het doet pijn als we 5.000 kilo coke onderscheppen. Maar die bendes zien dat ook als risico van het vak.’

Waarom de criminelen vaker voor Antwerpen dan voor Rotterdam kiezen? ‘In Rotterdam komt ook veel drugs binnen. Maar de Rotterdamse haven is vergeleken met die van Antwerpen een trechter, het is makkelijker te controleren. Het havengebied van Antwerpen is langgerekter.’