15.o5 uur – Het afsluitende panel met vertegenwoordigers van de havens Rotterdam, Amsterdam en Port of Switserland wordt door moderator Mels Dees aangekondigd als  ‘the battle between the ports‘. Van strijd blijkt in werkelijkheid geen sprake.

Alle drie hebben ze te maken met internationale ontwikkelingen. Van de Brexit tot de handelsoorlogen van Donald Trump. Emile Hoogsteden van Havenbedrijf Rotterdam geeft aan dat dat niets veranderd aan de noodzaak om als haven je zaakjes op orde te hebben en te houden. Qua faciliteiten en door nauwe samenwerking met terminals, rederijen en andere betrokken partijen.

Femke Brenninkmeijer van Haven Amsterdam is het daarmee eens. Zij noemt infrastructuur en wijst op de toekomstige betere bereikbaarheid door de in aanbouw zijnde Nieuwe Sluis in IJmuiden.

Hans-Peter Hadorn van Port of Switserland ziet nieuwe kansen door de Gotthard-spoortunnel in combinatie met de recente opmerkelijke groei van de Italiaanse havens op het gebied van projectlading.

Brenninkmeijer waarschuwt voor een probleem dichter bij huis: ‘De spoorcapaciteit. We moeten ervoor zorgen dat er ruimte blijft voor goederenvervoer per trein.’ Ook het personeelstekort in de wereld van haven en logistiek stipte zij aan. ‘Niet alleen in projectlading’, beaamt Hoogsteden. ‘We proberen te helpen bij het aantrekkelijk maken van werken in de haven en jongeren ertoe aan te zetten de juiste opleidingen te kiezen.’

14.35 uur – WSP heeft onderzocht hoe havens projectlading kunnen aantrekken. ‘Projectlading is jaren onderbelicht gebleven. De focus van velen was op containers. Onterecht’, vindt Roy van Eijsden, directeur specialist services bij het onderzoeks- en adviesbureau.

Als een haven wil groeien in projectlading, moet het zijn aandeel veroveren op andere havens. Welke faciliteiten moet de haven dan bieden, onderzocht WSP voor de Hamburg-Le Havre range. ‘Antwerpen en Rotterdam zijn de grootste havens. Maar niet alle projectlading gaat via deze havens.’ Hamburg heeft zelfs het grootste marktaandeel: ruim 27 procent. Rotterdam volgt met ruim 24 procent.

Overslagcapaciteit, ruimte en goede achterlandverbindingen bepalen de eerste keuze. Kosten zijn minder belangrijk dan de meeste mensen in eerste instantie denken. Van Eijsden: ‘Veel zwaarder weegt het antwoord op de vraag: kan deze terminal/haven mijn lading snel en veilig verwerken?’

Antwerpen profiteert van de hoge frequentie waarmee in projectlading gespecialiseerde rederijen de haven aandoen. Als een andere haven, Rotterdam bijvoorbeeld, meer projectlading wil aantrekken, zou WSP’s advies zijn de lijndiensten aan zich te binden. ‘Dan volgt de lading ook. Als er maar goede samenwerking is tussen de terminal, de rederij en de havenautoriteit. Strategisch, maar ook door een evenement als deze Project Cargo Summit. Van zo’n initiatief gaat een sterk signaal uit.’

14.05 uur – Donald Trump speelt een hoofdrol in de presentatie van Benjamin Joithe. Volgens Rickmers commercieel manager voor China reageert de Amerikaanse president op de aanstaande dominantie op de wereldmarkt van China, dat onder leiding van president Xi Jinping ambitieus werkt aan zijn productie en economie. China is daarmee de grootste driver voor de globale economische ontwikkelingen voor de komende jaren. Inclusief de reactie van Trump.

China zet onder meer in op de economische corridor met Pakistan. Daarvoor worden momenteel de meeste – en omvangrijkste – projecten uitgevoerd.

Staal is cruciaal voor het vervoer van projectlading, aldus Joithe. Staal wordt namelijk gecombineerd met projectlading en fungeert als ballast om voor stabiliteit van de schepen te zorgen. Als Trump met importheffingen het Chinees staal treft, heeft dat onherroepelijk ook gevolgen voor de export van breakbulklading vanuit China naar de VS. De afgelopen maanden steeg het aantal verschepingen voor projectlading, om de handelsoorlog vóór te zijn. In september lijkt de vraag stil te vallen.

12.25 uur – Voor projectlading lenen pontons zich uitstekend, stelt Rick Wansink, manager watertransport bij Koninklijke Van der Wees. Dat bedrijf is gespecialiseerd in projectlading, over water en over de weg. Met de pontons kan lading via roll on-roll off op veel locaties worden geladen en gelost.

Bij vervoer over water spelen de waterstanden echter een steeds belangrijker rol. Begin dit jaar was er sprake van hoogwater; nu is het al maanden laag water. ‘Aangezien er voor de lading die wij vervoeren geen alternatieve vervoerswijze is, moeten klanten langer op hun lading wachten. Wij zoeken daarom naar nieuwe technische oplossingen.’ Het kan bijvoorbeeld gaan om sleep- en duwboten die minder diepgang hebben.

12.00 uur – Rolf Vogt is bestuursvoorzitter van Birs Terminal in Bazel. Voor projectlading maakt de terminal veel gebruik van binnenvaartschepen. Met name bij grote volumuneuze goederen, zoals passagierstreinen. Afhankelijk van de lading gebeurt dat met containerschepen die in een lijndienst varen of gewone drogeladingschepen.

In zijn presentatie nodigt Rolf Vogt stuwadoors uit Rotterdam en Antwerpen uit om een samenwerking aan te gaan. ‘Ik vraag me af waarom dat nog nooit is gebeurd. Zijn stuwadoors in de zeehavens misschien niet in de positie om de regie te nemen in het vervoer van projectlading naar het achterland.’ Bazel is daarvoor een geschikte locatie, met alle faciliteiten, aldus de Zwitser.

11.40 uur – Tormod Gotteberg (Wilson), Sijbrand de Haan (RollDock) en Benjamin Joithe (Rickmers) reageren op de cijfers en voorspellingen van Susan Oatway.  Net als Susan Oatway is Benjamin Joithe optimistisch over de algemene marktontwikkeling, maar  hij signaleert dat projectlading steeds vaker via kleinere havens gaat. Sijbrand de Haan noemt de invloed van de gestegen olieprijs en meldt dat de orders aantrekken.

Tormod Gotteberg gaat in op de shortsea-markt, waar de vloot merkbaar ouder wordt. Ook hij ervaart een verbetering van de markt. Anders dan bij de rederijen die in zware lading zijn gespecialiseerd, zijn er bij de rederijen die projectlading via shortsea vervoeren nog nauwelijks overnames en fusies aan de orde. Dat zou volgens Gotteberg wel goed kunnen uitpakken voor deze deelmarkt.

10.50 uur – Hoofdonderzoeker Susan Oatway van Drewry, het toonaangevende onderzoeks- en adviesbureau in de maritieme sector, trapt vandaag af met de uitkomsten van een recent onderzoek naar de marktontwikkeling van multipurpose- en heavylift-schepen. De algemene trend is dat kleinere schepen worden gesloopt en de nieuw gebouwde schepen groter zijn. De totale deadweight-capaciteit blijft ongeveer gelijk, maar het aantal schepen daalt.

De vraag naar de vloot laat zien dat de totale markt in 2018 met 2 procent groeit. Het aandeel van de multipurpose-schepen is in 2017 gedaald. De nieuwe zwareladingschepen met grotere hijvermogens bieden een hogere productiviteit.

Susan Oatway is positief als het gaat om de hoeveelheid werk voor de komende jaren. Dat is vooral te danken aan de offshore. Ze noemt de investeringen in hernieuwbare energie en de stijgende olieprijzen als opstuwende factoren.

10.00 uur – Dag 2 gaat van start met stralend weer.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

16.10 uur – De eerste conferentiedag is afgesloten. De mensen uit de zaal en de sprekers kunnen nu in een informele sfeer met elkaar van gedachten wisselen tijdens de netwerkborrel op  de beursvloer. Vanavond gaan de meesten naar het Project Cargo Diner, dat plaatsvindt bij Koninklijke Roei- en Zeilvereeniging De Maas. Het vervoer naar en van de sociëteit aan de overkant van de Nieuwe Maas wordt verzorgd door de KRVE 71 van Roeiers Vereeniging De Eendracht

16.00 uur – Onafhankelijk onderzoeker Theo Vollaard begon zijn presentatie met het uittrekken van zijn colbert en overhemd, begeleid door de woorden: ‘Dit is wat contractors van opdrachtgever moeten doen als het om decommissioning gaat. Ze worden uitgekleed. Het moet zo goedkoop mogelijk.’

Na zijn partiële stripteaseact stond Vollaard in een t-shirt met daarop de tekst ‘Platform Removal Day September 12th‘. Want vanaf nu moet het echt gebeuren, vindt hij. Er wordt al 25 jaar over gesproken dat honderden offshore-platforms op de Noordzee moeten worden ontmanteld. In de afgelopen dertig jaar zijn er slechts 25 gedaan. ‘U wilt voorspelbaarheid over de markt. Wanneer gaat het echt beginnen? Als u dat weet, kunt u zich erop voorbereiden en investeren.’

Grote platforms gaan naar het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen. Nederland, en dan met name Rotterdam Vlissingen en Eemshaven, heeft volgens Theo Vollaard de beste papieren voor kleinere en middelgrote platforms: zoals de infrastructuur en de bedrijven om het werk te organiseren en uit te voeren. Daarvoor moeten alle partijen, inclusief de overheid dan wel nauw samenwerken. ‘Door de activiteiten op het gebied van offshore en recycling te combineren.’

Kijk ook op de website van Mainport voor interviews met standhouders en bezoekers van de beurs.

15.15 uur – Het energiebeleid van de Europese Commissie kan grote consequenties hebben voor de wereld van project- en zware lading en dan met name voor de bedrijven die zich hebben gespecialiseerd in de dienstverlening aan producenten van (offshore) windenergie. Ruud Kempener, werkzaam bij het Directoraat-Generaal Energie, zette het toekomstige beleid uiteen. De Europese Commissie kan wél doelstellingen vaststellen voor het aandeel hernieuwbare energie, maar de lidstaten beslissen zelf hoe ze die realiseren. Nederland staat volgens Kempener voor een enorme opgave: het moet zijn aandeel hernieuwbare energie in de komende vier jaar meer dan verdubbelen.

Jarenlang was Europa de koploper op het gebied van hernieuwbare energie. Inmiddels zijn er 173 landen die energiedoelstellingen hanteren. China is Europa voorbijgestreefd. Andere landen kijken onder meer naar offshore wind. Zo hebben Taiwan, Turkije en Pakistan bij de Europese Commissie geïnformeerd naar de kansen en bedreigingen. Het gaat niet alleen om offshore wind op zich, maar ook om de infrastructuur om windparken te bouwen en de netwerken die nodig zijn om de elektriciteit aan wal te krijgen.

14.50 uur – Na de pauze – waarin bijna veertig bezoekers de gelegenheid benutten om op locatie te kijken bij Broekman Breakbulk Terminal – start de conferentie met een panel met vertegenwoordigers van terminals die actief zijn in project- en zware lading: vlnr Eric Clonen van Aprojects in Antwerpen, Rolf Vogt van Birsterminal in Bazel en Rik Pek van Broekman Logistics in Rotterdam. Zij zijn het erover eens dat projectlading een interessante markt is om je als terminal in te specialiseren. Dat brengt wel met zich mee dat het personeelsbestand moet meeveranderen. We hebben de omslag gemaakt van het vroegere laaggeschoolde sjouwwerk naar hooggeschoolde, technische specialisten, aldus Rolf Vogt. Het vinden van dergelijke specialisten is geen sinecure, bevestigden de drie panelleden.

‘Tegelijkertijd moet je voortdurend investeren in de modernste equipment’, voegde Eric Clonen toe. Rik Pek wees verder op het belang van tijdige en correcte informatie-uitwisseling tussen alle partijen in de keten – en dan met name met de verantwoordelijke expediteur. Die uitwisseling gebeurt steeds vaker digitaal.

13.10 uur – In het verladerspanel zijn de meningen verdeeld. Waar Wärtsilä en Alstom voor outsourcing kiezen, gaat CG Power Systems België juist steeds nadrukkelijker voor insourcing. Jurgen Huygh verwacht daarnaast dat steeds meer projectlading met containerrederijen zal worden vervoerd. De hogere frequentie van de containerschepen en de snellere transittijd zijn voor hem doorslaggevende voordelen. Harry van den Heuvel adviseerde de zaal om te onderzoeken of en hoe digitalisering – ook van hun netwerken – hun business zal veranderen en hoe ze daar zelf van kunnen profiteren.

12.50 uur – Om efficiënter én beter te kunnen werken zet Wärtisilä in op samenwerking, aldus Harry van den Heuvel, general manager bij Wärtsilä Marine Solutions. ‘Samenwerking met leveranciers maar ook met expediteurs en vervoerders. En via smart eco systems: digitaal verbonden netwerken. ‘

Scheepvaart is de meest kostenefficiënte manier om goederen te verplaatsen, zei Van den Heuvel. ‘Maar zal projectlading altijd blijven bestaan? Voor welke veranderingen gaat 3D-printing zorgen. Wie had die techniek twintig jaar geleden kunnen voorzien? Wordt het in de toekomst mogelijk om mensen en producten te teleporteren…?’

12.30 uur – Alstom zoekt nauwere strategische samenwerking met een transportpartner voor de trein- en metrovoertuigen die de Franse multinational wereldwijd verkoopt. Dat vertelden Bénédicte Croisnier (foto) en haar collega’s. Ze schetsten de uitdagingen die ze tegenkwamen tijdens het PRASA-project waarbij Alstom in zijn nieuwe Braziliaanse fabriek treinen produceerde voor een Zuid-Afrikaanse klant.

Voor de supply chain werd een transport control tower ingericht om de aanvoer van onderdelen uit Europa en China te stroomlijnen en onder controle te houden. Voor de levering van de treinen ontwierp het bedrijf zelf speciale hijsschoenen om de kostbare lading veilig en ongeschonden te kunnen lossen in Zuid-Afrika.

12.00 uur – ‘Klanten kopen steeds vaker op basis van de incoterm DAP: deliverence at place.’ Dat zegt Jurgen Huygh, bij CG Power Systems Belgium verantwoordelijk voor vervoer. ‘Die klanten vertrouwen erop dat wij als verlader het beste weten hoe onze producten het best vervoerd kunnen worden.’

Zijn bedrijf kiest er voor het vervoer van transformators dan ook voor om zoveel mogelijk in eigen hand te houden. ‘We willen geen subsububsubcontractors, waarmee je te maken krijgt als je het vervoer uitbesteed. Als opdrachtgever kan ik dan bijvoorbeeld niet communiceren met de vrachtwagenchauffeur, want daar zit de expediteur tussen en die is formeel verantwoordelijk. Doe ik het toch, ben ik aansprakelijk. We zoeken liever rechtstreeks onze vervoerders uit.’

11.45 uur – Veel belangstelling voor de workshops. Zowel bij Piet Roos (over incoterms voor projectlading) als Harmen Hoek van advocatenkantoor Hoek Ten Katen (over de valkuilen bij contracten voor projectlading) is de ruimte goed gevuld.

11.30 uur – Emile Hoogsteden, directeur Containers, Breakbulk en Logistics van Havenbedrijf Rotterdam, opende de conferentie. Na de gasten welkom te hebben geheten, maakte hij duidelijk dat Rotterdam óók een haven voor projectlading is. ‘Rotterdam breakbulk rocks.’ Bijvoorbeeld door de diverse breakbulk terminals in de haven, de gespecialiseerde logistiek dienstverleners maar ook en het Rotterdam Offshore Center dat op Maasvlakte 2 wordt gerealiseerd.

Hij weest op de synergie tussen containers en breakbulk. Zo heeft het Havenbedrijf Navigate geïntroduceerd: informatie over de verbindingen met meer dan 500 havens over de hele wereld. ‘Dat is oorspronkelijk opgezet voor containers, maar wordt nu ook gebruikt voor breakbulk.’


10.45 uur – De deuren zijn drie kwartier geleden open gegaan. De eerste bezoekers zijn binnen. Op de beursvloer en bij de stands is het al aardig druk.