‘Als haven staan we aan de vooravond van de transitie naar de haven van de toekomst. De haven die we zien als we naar buiten kijken, ziet er in de toekomst heel anders uit. Hoe, weten we nog niet. Maar wel dat die volledig digitaal en CO2-neutraal zal zijn. Dat moeten we met elkaar waarmaken. De eindvisie weten we, maar de stappen er naartoe nog niet’, zei Marjolein Boer, manager innovatie Havenbedrijf Rotterdam, tijdens de sessie. Hierbij kwamen vijf veelbelovende innovaties aan bod.

Containergewicht

Een daarvan is Containerweight.com; een platform dat gebruikers op een snelle manier informatie biedt over het juiste containergewicht. ‘We zijn daarmee begin dit jaar gestart’, vertelt Jasper Nagtegaal van Containerweight.com. ‘We hebben de afmetingen en gewicht per container op basis van het containernummer gedigitaliseerd. ‘

Het plan voor dit initiatief is ontstaan toen er in 2016 een weegplicht voor exportcontainers is ingevoerd door de overheid. Die verplicht de verlader of expediteur het brutogewicht van een exportcontainer tijdig aan te leveren bij de rederij in het Shipping Document. ‘Wij voorzagen dat een probleem zou ontstaan met het opvragen van het gewicht. Via ons platform is het veel efficiënter dan wanneer je het fysiek van de container af moet lezen. Iedereen dacht dat het onmogelijk was om wereldwijd alle containers in de database te krijgen’, legt Nagtegaal uit.

Samenwerking ECT

De start-up is daarom een samenwerking met ECT gestart. Bij alle in- en uitgaande containers wordt een foto gemaakt, waarop het containernummer en het ledig gewicht vermeld staat. ‘Die data hebben we ontvangen en geanalyseerd. Wij denken dat er wereldwijd zo’n 26 miljoen containers zijn. Daarvan hebben we er inmiddels al 24,5 miljoen in onze database staan.’

Nagtegaal werkte voorheen bij Deltalinqs. ‘Daar kwam dit probleem regelmatig voorbij en ik voelde de behoefte om er een oplossing voor te bedenken. Ik wilde er volle aandacht aan geven, dus heb financiering opgehaald om dit fulltime te doen.’

Inmiddels is het bedrijf actief met de drie oprichters en een flexibele schil aan programmeurs. Nagtegaal: ‘De eerste klanten zijn lokale expediteurs en verladers. Maar we praten nu ook met internationale boekingsplatforms om wereldwijd uit te breiden. De belangrijkste les die we hebben geleerd is ‘geef nooit op’. Want uiteindelijk hebben we best wat tegenslagen moeten overwinnen. Het kost behoorlijk wat werk en overtuigingskracht om de eerste contracten binnen te halen.’

Waterstofschip

Richard Klatten van Futureproof Shipping nam de deelnemers aan het ontbijt mee in zijn missie om scheepvaart uitstootvrij te maken, te beginnen met de binnenvaartschepen. Het gaat daarbij niet alleen om de technische innovatie, maar juist om het bij elkaar brengen van de hele keten om de doelstelling te bereiken.

‘Door iedereen met elkaar te verbinden krijg je interessante oplossingen. We kunnen blijven praten. Maar door het te gaan doen, ontstaat beweging. Daardoor kunnen we weer nieuwe stappen zetten. Als je waterstoftechnologie in de scheepvaart gaat introduceren, krijg je opeens een gigantisch volume.’

Productie

Een belangrijk probleem bij de productie van waterstof is dat er geen afnemers zijn. Een binnenvaartschip verbruikt 120.000 kilo per jaar. Een stadsbus verbruikt slechts 8.000 kilo. ‘Dus als je beweging gaat veroorzaken, wordt het ook voor andere partijen interessant. Bovendien laat je zien dat het kan. Dan zie je opeens dat lading-eigenaren die een duurzaamheidsagenda hebben, geïnteresseerd raken. Dan gaat er groei in de beweging komen’, vervolgt Klatten.

Hij verwacht op korte termijn een aantrekkelijke business case gemaakt te kunnen hebben van een binnenvaartschip op waterstof. ‘We zijn een samenwerking aangegaan met BCTN, met als doel een nieuwe industriestandaard te ontwikkelen. Daarmee gaan we binnenkort het eerste schip kopen en verbouwen. We verwachten volgend jaar het eerste Nederlandse op waterstof aangedreven binnenvaartschip te laten varen. Daar is nog wel wat voor nodig, maar dat is onze ambitie.’

Blockchain

Uiteraard kon ook de opkomst van blockchain niet ontbreken tijdens de sessie. Madeline Bailey van MS Amlin is druk bezig om toepassingen van de technologie te ontwikkelen bij de producten voor maritieme verzekeringen. ‘We werken aan een blockchain-oplossing om onze keten efficiënter en de data betrouwbaarder te maken. Via blockchain kunnen we peer-to-peer data delen op een veilige manier. De data in de keten zijn heel betrouwbaar en bieden transparantie. Ook is het mogelijk smart contracts in te stellen. Dan kun je verzekeringstracties of andere processen automatiseren en geld besparen.’

Overigens kunnen ideeën tot innovatie soms ook uit onverwachte hoek komen. Dat merkte Eduard Bakker, directeur Nederland van containerrederij CMA CGM. Zijn organisatie neemt tegenwoordig bewust studenten aan die parttime bij het bedrijf komen werken. ‘We hebben een student IT die ons als bijbaan helpt met het ontwikkelen van het nieuwe intranet. Hoewel we een IT-afdeling hebben, zochten we iemand die er op een andere manier conceptueel over nadenkt. Er zijn veel nieuwe dingen losgekomen die we misschien eerst wel leuk vonden, maar niet konden. We maken tegenwoordig heel leuke vlogs binnen het bedrijf. De mentaliteit is nu: doe het nou maar gewoon, het hoeft niet meteen perfect te zijn.’

Havengebied

Het aantrekken van dergelijke jongeren is een uitdaging waar veel bedrijven in het havengebied grote problemen mee hebben. ‘Van oudsher hebben wij een harde kern Brabantse mensen van wie de neefjes en zoontjes ook bij ons kwamen. De instroom van nieuwe jonge mensen is helaas opgedroogd. We moesten steeds meer extern gaan inhuren. Die route willen wij niet bewandelen. Het kost tijd om mensen de mores van het bedrijf te leren. De waarde komt er pas uit als je mensen jaren in dienst hebt’, vertelt Peter van der Ende van familiebedrijf Van der Ende, actief in staalbescherming.

‘We hebben altijd veel te maken met afvallers tijdens het inwerkproces. Vorig jaar hebben we besloten om mensen eerst minimaal drie weken een opleiding te bieden. We willen de hele voorselectie tijdens die opleiding doen. Ook zodat de jongens begrijpen wat het werk inhoudt. De helft valt af bij de training. Ook laten we ze een soort bootcamp doen om de weerbaarheid te testen. De kern die overblijft, daar steek ik mijn hand voor in het vuur.’

Vacatures

Om de doelgroep attent te maken op hun vacatures als onder meer constructieschilder, heeft het bedrijf een wervingsfilm laten maken die doet denken aan de promotiefilmpjes over werken bij defensie. ‘Het sollicitatieproces is voor mij als werkgever heel belangrijk. Wij houden de jongens voor dat ze bij ons een vaste baan kunnen krijgen waarin ze goed verdienen en dus ook een toekomst kunnen opbouwen. Met de film brengen wij in beeld wat ze kunnen verwachten.’

Overigens kun je je recruitment optimaal regelen, dat leidt niet altijd tot de gewenste resultaten, hield hij de aanwezigen voor. ‘Je stopt heel veel energie in de jongens tijdens de opleiding, maar toch kunnen ze afhaken. Het ene jaar houd je er gewoon meer over dan de andere keer. Dat is nu eenmaal zo. Mijn tip is om daarbij niet teleurgesteld te raken.’