De grote expediteurs verloren met de afname meer terrein dan de rest van de markt. Daar lag de gemiddelde geschatte afname op 4%. De cijfers laten zien dat het Duitse DHL Global Forwarding (DGF) zijn voorsprong als marktleider in de modaliteit luchtvracht wist uit te bouwen op de naaste concurrentie: het Zwitserse Kuehne + Nagel (K+N) en het Duitse DB Schenker.

Het Deense DSV wist door de aankoop van Panalpina het volume ondertussen met maar liefst 55% te vergroten, schoof daarmee vijf plekken op en vond zo definitief aansluiting bij de kopgroep. De Deense expediteur prijkt nu op een vierde plek in de top 25 en is de Duitse branchegenoot Schenker op iets meer dan 100.000 ton genaderd.

Verlies

Dat DHL Global vorig jaar zijn voorsprong op de naaste rivalen K+N en Schenker wist uit te bouwen, dankt het dochterbedrijf van de Duitse post aan het simpele feit dat het in 2019 minder luchtvrachtvolume verloor dan de naaste belagers. DHL zag vorig jaar het verkochte tonnage afnemen met 4,6% naar 2 miljoen ton. Ter vergelijking: het totale vrachtvolume van Schiphol, nummer 4 van Europa, lag vorig jaar met 1,6 miljoen ton een stuk onder de totale verkoop van DHL Global.

De achtervolgers K+N en Schenker liepen vorig jaar door de handelsoorlog tussen de VS en China, de Brexit en een afnemende vraag uit de auto-industrie grotere kleerscheuren op dan de marktleider, blijkt uit het overzicht van de Amerikaanse analist. Kuehne + Nagel (1,6 miljoen ton) verloor als de nummer twee op de ranglijst 5,7% aan volume, terwijl DB Schenker vorig jaar 9% inleverde en met 1,2 miljoen ton duidelijk het contact met de twee grootste luchtvrachtexpediteurs aan het verliezen is. DB Schenker moet zelfs oppassen niet door DSV te worden gepasseerd dit jaar. Vooral als de Denen weer het overnamepad kiezen is dat een realistisch scenario.

De top 3 van vorig jaar was identiek aan die van 2018. De grote positieverschuivingen zijn elders in de lijst te vinden. Zo is er de opkomst van DSV en het verdwijnen van Panalpina. Daarnaast heeft het Amerikaanse UPS  SCS (+3,3%) zich genesteld op plek 5 met een volume van bijna 1 miljoen ton. Voor het dochterbedrijf van pakketvervoerder UPS een opmerkelijke prestatie.

Tekst loopt door onder tabel.

Apex

De andere grote Amerikaanse koerier op de lijst, FedEx (plaats 20), heeft hier duidelijk het nakijken. FedEx Logistics heeft amper een kwart van de tonnage van de grote concurrent UPS.

UPS SCS laat ook een andere Amerikaanse expediteur, Expeditors (-5,5%), achter zich en is nu de grootste luchtvrachtexpediteur van de VS. Expeditors moest zijn vierde plek afstaan aan UPS, maar het verschil (circa 10.000 ton) is niet groot en ladingspakketten kunnen snel verschuiven, zodat Expeditors over een jaar weer best de bovenliggende partij zou kunnen zijn.

Een andere opvallende verschijning in de top 25 is de Chinese wholesaler Apex (+20%), dat onder meer voor e-commerce gigant Alibaba vrachtruimte inkoopt. Het bedrijf was in de eerdere edities van de Nederlandse IATA-lijst al het bedrijf met de meeste groei en breekt ook mondiaal nu door op een elfde plek (+4 posities).

De lijst van A&A laat verder zien dat 2019 vooral voor het omvangrijker contingent aan Japanse expediteurs, vijf stuks, een slecht jaar was. Vier van de vijf Japanse agenten in de top 25 kenden een volumeverlies van meer dan 10%. Nippon Express, de grootste Japanse luchtvrachtagent (plaats 7), zag het volume met 16,3% afnemen naar 750.000 ton, terwijl de landgenoten Yusen (-11,8%), NNR (17,5%) en Hitachi (-13,3%) ook flink aan volume moesten inleveren. Alleen Kintetsu (-5,7%) wist de schade beperkt te houden.

De Japanse expediteurs vormen samen met de logistieke dienstverleners uit de VS (zes stuks) wel de grootste landengroep op de lijst. Duitsland (DHL, Schenker, Hellmann en Dachser) volgt met 4 bedrijven, terwijl China met twee bedrijven, Apex en Sinotrans, is vertegenwoordigd.

Vertraging

De totale omzet van de 25 grootste expediteurs daalde in het jaaroverzicht van A&A intussen minder snel (-3,1%) dan het volume. Dat is volgens de analist grotendeels toe te schrijven aan het feit dat de zwakkere vraag naar luchtvrachtruimte, die eigenlijk al in het tweede kwartaal van 2019 inzette, eerst met de nodige vertraging doorsijpelde in de financiële resultaten van de expediteurs.

Die vertraging vindt vooral zijn oorzaak in de omstandigheid dat expediteurs capaciteit bij airlines in een krimpende markt snel kunnen inkopen tegen de lagere markttarieven, maar dit kostenvoordeel pas later doorgeven aan de verladers. Ook het toenemende digitaal boeken en de transparante online prijsoffertes lijken aan deze ingesleten praktijk nog geen einde te hebben gemaakt.