‘De tijd van oude landlord-ports die alleen maar grond ter beschikking stellen en uitsluitend aan scheepvaartbegeleiding doen is voorbij. Havenautoriteiten moeten zich de komende jaren opnieuw uitvinden. Ik pleit voor een mindshift waarbij we van een concurrentiemodel naar een samenwerkingsmodel durven over te gaan. Natuurlijk, als het gaat om het aantrekken van investeerders of een containerrederij, zijn we concurrenten van elkaar. Maar er zijn nog veel meer uitdagingen, zoals digitalisering, energietransitie, achterlandtransport en warmtenetten. Daarbij kunnen we beter als partners van elkaar optreden, want het concurrentiemodel doet ons veel kansen missen. Dat heb ik wel geleerd van onze fusie. Dus ik kijk nadrukkelijk naar Rotterdam, Antwerpen en Zeebrugge om op steeds meer vlakken met ons aan de slag te gaan. Want het gaat niet werken als we alles zelf willen digitaliseren of de energietransitie zelfstandig willen voltooien.’

Toch gaat het wel de goede kant op. De afgelopen jaren zijn de eerste stappen al gezet, heeft Schalck gemerkt. ‘Dan denk ik aan de interportuaire verbindingen per spoor of barge. Met die duurzame verbindingen versterken we elkaar. Het komende jaar zullen we dat verder uitbouwen.’

Connectie

Er zijn nog wel een aantal belangrijke vraagstukken waarbij de samenwerking een impuls kan gebruiken, zoals de digitalisering. ‘Moeten wij als North Sea Port een eigen port community system ontwikkelen, of kunnen we dat beter samen met onze buurhavens doen?’, vraagt de CEO zich af. ‘We zouden bijvoorbeeld kunnen aansluiten op C-Point van Antwerpen of Portbase van Rotterdam. Ook al houdt iedereen zijn eigen systeem, we moeten op zijn minst een connectie maken met elkaar. Dan hoeven klanten niet allerlei verschillende systemen te gebruiken, maar kunnen ze op één plaats terecht. Dat onderwerp ligt het komende jaar nadrukkelijk op tafel.’

Ook als het gaat om energietransitie zullen de havenautoriteiten hun nieuwe rol moeten oppakken, meent Schalck. ‘Of we zelf bijvoorbeeld netten moeten aanleggen, dat weet ik niet. Maar als we niet goed nadenken over oplossingen als carbon capture and storage en waterstof, zal je zien dat de industrie – en daarmee ook de havenindustrie – verdwijnt.’

Havenplanningen

Vanwege de beschikbare data zal de dienstverlening van de havenautoriteiten verder kunnen verbeteren. ‘Als je kijkt naar havenplanningen, zullen we een stap verder moeten gaan dan we vandaag de dag doen. Nu plannen we bijvoorbeeld zes uur op voorhand. Dat is eigenlijk veel te weinig. Want er is zoveel data beschikbaar over klimaat, weersomstandigheden en waar een schip precies is, dat je die hele keten veel langer en beter op voorhand zou moeten kunnen plannen. Dat heeft niet alleen effecten op efficiency, maar ook op CO2-uitstoot. Zo hebben we tijdens ons proefproject met een rederij door slimmer te plannen zo’n twee miljoen euro uitgespaard aan brandstof en daarmee 50.000 ton CO2. Dat zijn mooie projecten die we kunnen uitrollen in het hele haven ecosysteem. De vraag is of we dat als haven alleen moeten doen of dat beter samen met de buren kunnen opzetten. Samen kunnen we enorme stappen zetten.’

Dit artikel is afkomstig uit de NT Oliebollen Special 2019. In deze bijlage bij Nieuwsblad Transport zijn diverse eindejaarsinterviews met partijen uit de logistieke sector gepubliceerd.