CBS-cijfers maakten eind vorige week weer pijnlijk duidelijk hoe penibel de situatie in de binnenvaart is. Terwijl we op de toppen van de hoogconjunctuur lijken te zitten en bijvoorbeeld wegvervoerders, luchtvaartbedrijven, expediteurs en opslagbedrijven profiteren van flinke omzetgroei, was de binnenvaart de negatieve uitschieter. De sector kreeg in het eerste kwartaal van dit jaar een min van bijna 2% voor de kiezen, terwijl het kwartaal ervoor een afname van bijna 4% werd genoteerd. In 2016 waren er zelfs dalingen van meer dan 10%.

De rekenmeesters van het statistiekbureau wijten de min van het afgelopen kwartaal aan de noodgedwongen afsluiting van diverse vaarwegen, aan hoog water en aan de lage vrachttarieven. Volgens branchevereniging Algemeene Schippers Vereniging (ASV) speelt er ook nog iets anders mee. De binnenvaart zit ernstig in de verdrukking door strenge regelgeving vanuit de Centrale Commissie Rijnvaart (CCR) en de zeer hoge kosten die daarmee gepaard gaan. Hierdoor zijn veel schippers de afgelopen jaren gestopt. Dat maakt de sector minder aantrekkelijk voor verladers, die daardoor vaker kiezen voor het wegtransport.

De afgelopen jaren nam het aantal bedrijven in de binnenvaartsector dan ook behoorlijk af. Volgens het CBS gingen de aantallen tussen 2013 en 2018 van 3360 naar 3155. Vooral kleinere schepen hebben moeite om – met excuses voor de beeldspraak – het hoofd boven water te houden. De benodigde investeringen zijn simpelweg niet op te brengen.

Jammer, want de modaliteit staat toch bekend als een relatief schoon alternatief voor met name het wegvervoer, zeker ook omdat het waterwegennetwerk in Nederland zeer uitgebreid is. Daardoor kunnen binnenvaartschippers op veel plekken komen. Spoor en luchtvaart zijn op veel routes geen serieuze alternatieven voor de, op dit moment nog altijd, zeer vervuilende vrachtwagens.

Tijd voor actie dus. Gelukkig lijkt de politiek daar na jaren eindelijk van overtuigd. Tijdens een recente commissievergadering in de Tweede Kamer was de unanimiteit ongekend. Links, rechts, oppositie, coalitie; allemaal hamerden ze er bij minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) op dat de regels moeten veranderen. De bewindsvrouw gaf op haar beurt aan in gesprek te willen met ASV. Dat was al winst, want eerdere bewindslieden vonden een bezoek aan de belangenclub niet nodig. Nu nog daadwerkelijke actie. Hopelijk gebeurt dat snel. Want nog meer dramatische jaren kan deze sector niet aan.