Hoewel er na jaren van marktcrises eindelijk weer muziek zit in de scheepvaart, had het nieuwe jaar maritiem niet slechter kunnen beginnen.


160 zeemijl voor de kust van Sjanghai slaan op het moment van schrijven de torenhoge vlammen van de Iraanse olietanker ‘Sanchi’ nog steeds de lucht in. Gevreesd wordt dat geen van de 32 bemanningsleden levend zal worden teruggevonden en dat een milieuramp, die qua omvang de ‘Exxon Valdez’ en ‘Prestige’ kan evenaren, onvermijdelijk is.

De in 2008 gebouwde tanker ‘Sanchi’ kwam op open zee in aanvaring met de in 2011 gebouwde bulkcarrier ‘CF Crystal’, waarvan alle 21 opvarenden gelukkig zijn gered.

Zoals na alle scheepsongevallen zijn er veel onbeantwoorde vragen, maar de meest prangende is opnieuw: Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Helaas is het een vraag die de afgelopen jaren regelmatig is gesteld. Denk aan de ‘El Faro’, waarbij alle 33 opvarenden om het leven kwamen, de ‘Stellar Daisy’, waarbij slechts twee van de 24 opvarenden werden gered, en de aanvaringen met twee verschillende mijnenjagers van de Amerikaanse marine, waarbij in totaal zeventien strijdmachtslieden de dood vonden. En dit zijn alleen nog de extreme voorbeelden. Menig dodelijk scheepsongeval blijft uit de (internationale) pers.

Vaker wel dan niet is menselijk falen de oorzaak voor deze ongevallen. De ‘El Faro’ werd tegen beter weten in een orkaan ingestuurd en de kapitein wilde niet omvaren om het noodweer te omzeilen. Op de ‘USS Fitzgerald’ stapelde een serie van nalatigheden zich op tot die uiteindelijk culmineerden in een aanvaring en op de ‘USS John McCain’ was het bravoure dat ten grondslag aan het ongeval lag. De ‘Stellar Daisy’ is een van de weinige uitzonderingen op de regel. Dat schip brak in tweeën door een constructiefout.

Bovenstaande rij van ongevallen bewijst ook dat slecht zeemanschap niet verbonden is aan de herkomst van de bemanning. Dat werd ook bevestigd door de ‘Flinterstar’, waarvan de boeg maandenlang maar net boven de zeespiegel van de Zeebrugse kust uitstak. Een bewijs van slecht handelen van Vlaamse loodsen, concludeerde het onderzoeksrapport in niet mis te verstane woorden.

Er is nog niets bekend over de oorzaak van de aanvaring tussen de ‘Sanchi’ en de ‘CF Crystal’ en er zijn scenario’s te bedenken waarin het noodlot de overhand had. Maar gezien de hedendaagse technologie zou een aanvaring als deze, zeker op open zee, in theorie nooit meer mogen plaatsvinden. Vanuit dat oogpunt is autonoom varen wellicht zo gek nog niet.