Het ging meer concreet om de onderhandelingen over een nieuwe cao voor de werknemers van de distributiecentra van Jumbo. De Jumbo-directie is ontstemt over de houding van vakbonden FNV en CNV en is voornemens het overleg af te breken. Ze wil samen met de ondernemingsraad van het supermarktconcern tot een nieuwe arbeidsvoorwaardenovereenkomst komen, zoals Jumbo eerder al voor het supermarktpersoneel de FNV buitensloot en slechts met de collega’s van de CNV tot (algemeen bindende) afspraken kwam. Aan een stakingsoproep werd de afgelopen weken relatief weinig gehoor gegeven: de schappen in de supermarkten waren gevuld als altijd, tijdens de Paasdagen.

Daar waar de organisatiegraad hoog is, kan een stakingsdreiging vaak al leiden tot inschikkelijkheid bij de tegenpartij. Althans, dat is wat in elk geval de vakbonden in de sector wegtransport melden. De situatie was er, in elk geval voor buitenstaanders, relatief complex, doordat de cao’s van Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) en Transport en Logistiek Nederland (TLN) samengevoegd moesten worden en ook de Vereniging Verticaal Transport als werkgever aan tafel zat. Goed: de werknemers krijgen een loonsverhoging van 10%, terwijl de overwerkvergoeding – een belangrijke component in het salaris van veel werknemers in de sector – de komende jaren wordt verminderd.

Zijn er verschillen tussen de onderhandelingen aan de twee overlegtafels die hierboven worden geschetst? Zeker. In het geval van de cao wegtransport blijkt de kracht van het ‘traditionele’, maar in de laatste decennia wat verguisde, typisch Nederlandse polderoverleg: veel partijen aan tafel, gespreide en tegengestelde belangen, maar uiteindelijk de wil en noodzaak om tot overeenstemming te komen.

In het geval van Jumbo – waar de bonden 2,5% loonsverhoging eisen, en de werkgever 1,5% biedt – liggen de verhoudingen anders. Hier gaat het om de directie van slechts één bedrijf (dat overigens al relatief goed betaalt) tegenover het eigen personeel, vertegenwoordigd door de twee vakbonden. Dat de directie voor direct overleg met de ondernemingsraad kiest is, gezien de verziekte verhoudingen wellicht te begrijpen, maar niet verstandig. De directe afhankelijksrelatie tussen werknemer en werkgever gaat immers, zeker als de werknemer zitting heeft in de ondernemingsraad, veel verder dan slechts de arbeidsvoorwaarden. Het is daarom niet onbelangrijk – ook voor de werkgever – dit overleg zuiver te houden. Uiteindelijk is de polder zo gek nog niet.