Met het afdanken van een groot aantal overbodige containerschepen de komende tijd is dat geen overbodige luxe. Nu wordt het merendeel van de schepen vaak onder erbarmelijke omstandigheden met enorme milieuschade gesloopt op de stranden van India, Bangladesh en verder in China en Turkije. Dat moet en kan anders.

In totaal heeft de Europese Unie achttien Europese werven geselecteerd van de veertig die zich hadden aangemeld om het vuile sloopwerk op een verantwoorde manier aan te pakken. Daarbij heeft Brussel bij de selectie de lat hoog gelegd. Positief daarbij is tevens dat twee Nederlandse werven en een Belgische het strenge selectiesysteem hebben overleefd. Daarmee kan de Benelux een belangrijke rol spelen in het toekomstige erkende sloopwerk van schepen. Opvallend is verder dat sloopbedrijven in China, India, Bangladesh en Turkije voorlopig ontbreken op de eerste witte lijst. Uit die landen hebben zich wel twintig sloopbedrijven aangemeld, waaronder vier die actief zijn op de beruchte stranden van het Indiase Alang, ’s werelds grootste scheepskerkhof.

De vraag is nu hoe de Europese rederijen te overtuigen ook daadwerkelijk gebruik te gaan maken van de witte lijst. Voorlopig kijken de meeste grote rederijen naar de lagelonenlanden om hun overbodige overcapaciteit goedkoop te laten slopen. Zo besloot de Deense marktleider Maersk Line, afkomstig uit een land met de strengste milieu- en arbeidsregels in de wereld, vorig jaar doodleuk onder veel kritiek zes oudere schepen bij het Indiase Alang te ‘beachen’. Volgens de Denen konden de twee geselecteerde slopers de toets der kritiek makkelijk doorstaan.

Met zo’n houding zal het nog moeilijk worden de rest van de Europese containervaart te overtuigen bij de goedgekeurde EU-sloopwerven aan te kloppen. Er is dan ook meer politieke en morele druk nodig om de rederijen en dan vooral de grote spelers over de streep te trekken. Daarnaast zouden ook aantrekkelijke financiële condities en slimme recycling-oplossingen de aantrekkingskracht van de nieuwe lijst kunnen vergroten. Anders dreigt de lijst naast een mooi schoolvoorbeeld hoe het zou moeten vooral een papieren tijger te worden.