Voor dit plan had de directie een adviesaanvraag ingediend bij de ondernemingsraden (OR) van KLM en Martinair. Die hebben nu allebei besloten een negatief advies af te geven op het voorgenomen saneringsbesluit.

Dit negatief advies was eigenlijk geen verrassing sinds de OR van Martinair vorig jaar al kwam met een alternatief reddingsplan, waarbij zes van de in totaal negen vrachtvliegtuigen zouden worden behouden gekoppeld aan een moderniseringsprogramma van de oude MD11’s met B777. Dat plan werd destijds door de directie van Air France-KLM Cargo als ‘financieel onrealistisch’ van de hand gewezen, maar de ondernemingsraad van de KLM steunt nu de collega’s van Martinair. Zij willen dat de directie nu ‘aantoonbaar maakt’ waarom dat reddingsplan zo onrealistisch is vergeleken met het eigen plan van de KLM om nog maar drie vrachtvliegtuigen aan te houden. Deze zogeheten 3+1 variant, waar die 1 staat voor een reservetoestel, moet nu concurreren met een 5+1 variant van de ondernemingsraad.

Uit het negatief advies van de OR stijgt een behoorlijke wolk aan scepsis op over de onderbouwing van de vrachtsanering door de directie. De ondernemingsraad vraagt zich ook af of wel voldoende inzicht is gegeven en zet vraagtekens bij de uitgangspunten van de vlootreductie en de inschatting van de KLM over de gevolgen voor Schiphol. Forse kritiek, die nagenoeg overeenkomt met het eerdere oordeel van een groot aantal vrachtspecialisten op Schiphol over de vrachtplannen van de KLM. Die deden er zelfs een schepje bovenop en wezen op een falende vrachtverkoop en een onzichtbaar management sinds oud-minister Camiel Eurlings in 2011 als vrachtdirecteur in huis werd gehaald. Zijn opvolger Erik Varwijk, die binnenkort het vrachtbedrijf ook weer verlaat, kreeg van de vrachtmarkt ook een onvoldoende. De effecten van een minder professionele vrachtdirectie, die nauwelijks nog haar pappenheimers kent in de internationale expeditie-en verladersmarkt, zijn het werkelijke probleem bij de KLM, is het harde oordeel van de doorgewinterde vrachtmanagers op Schiphol.

Met het negatieve advies van de ondernemingsraden kan de directie van de KLM kiezen voor een confrontatie en de geplande sanering alsnog doorzetten. Dat zou gezien de oplopende spanningen binnen de luchtvaartgroep, de irritatie over de Franse eigenaar en de komende gesprekken met de bonden over een nieuwe ronde kostenbesparingen niet zo verstandig zijn, oordeelt pilotenbond VNV. Die vecht al enige tijd voor het behoud van werkgelegenheid voor zeker 150 van de 250 vrachtpiloten van Martinair.

KLM zit nu met een heel groot probleem. Het heeft binnen de eigen markt, intern bij het personeel en bij de bonden geen enkel draagvlak weten te creëren voor de saneringsplannen. Sterker nog: niemand lijkt de ratio achter de ingrijpende reductie van de vrachtvloot te kunnen doorgronden. In die context is de handreiking van de VNV om een time-out in te lassen geen slecht idee. Door de dalende olieprijzen is er ook geen urgentie om de oude vrachtvloot binnenkort aan de kant te zetten. Analyses wijzen uit dat die zelfs door de lage kapitaalkosten de concurrentieslag met de moderne freighters makkelijk aankunnen. KLM kan dan met de sociale partners en marktpartijen werken aan het noodzakelijke draagvlak en eventueel een mooi poldercompromis. Het is een kwestie van een druk op de pauzeknop.