VVD, CDA en PVV moeten om uiteenlopende redenen niets van een kilometerheffing hebben. De VVD omdat die partij sinds een aantal jaren tegen wegentol is, het CDA omdat het tegen ‘meer Brussel’ is en de PVV omdat de tolkastjes waarmee de burger straks tol kan betalen de privacy zouden bedreigen.

Deze partijen spreken voor hun beurt. Violeta Bulc heeft haar plannen nog lang niet rond. Ze wil er uitvoerig over overleggen met het ‘veld’. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Nederlandse ANWB, die voorheen ook constructief meewerkte aan Nederlandse varianten van de kilometerheffing, totdat die door de VVD naar de prullenbak werden verwezen. Het is ook nog helemaal niet gezegd dat Bulc naar een ‘Europese tol’ toe zou willen.

Wat ze wel wil, is intussen volkomen duidelijk: ze wil voorkomen dat overal in het werelddeel eigen nationale tolsystemen worden ingevoerd, waardoor we straks niet met dat ene door de PVV gehekelde tolkastje, maar met wel tien tolkastjes moeten rondrijden willen we nog eens ergens anders kunnen komen dan in ons eigen kikkerland. Reden waarom de PvdA en D66 wél iets zien in het onderzoek dat nu in Brussel is begonnen.

In plaats van haar plannen als in een Pavlov-reactie af te branden, zou Nederland Bulc met raad en daad kunnen bijstaan. We zijn indertijd ver gevorderd met onze eigen invulling van het beginsel ‘de gebruiker betaalt’. In feite kunnen die plannen gewoon weer tevoorschijn worden gehaald en met een strik eromheen naar Bulc worden opgestuurd.

Het is goed dat de transportcommissaris het ‘anders betalen voor mobiliteit’ een Europese dimensie wil geven. Zou er in ons werelddeel één systeem voor komen, met compatibele installaties en infrastructuur, dan betekent dat grote winst in vergelijking met de huidige situatie. De kilometerheffing zorgt ervoor dat de automobilist, of het nu een personenwagen of een vrachtauto betreft, eerlijk betaalt voor zijn weggebruik, in welk land hij ook rijdt.

Er kunnen speciale tarieven worden ingebouwd voor schonere en meer vervuilende voertuigen en er kan tol worden geheven naar tijd en plaats. Omdat het systeem er is voor alle landen die de heffing willen invoeren – Bulc wil de lidstaten daarin overigens volkomen vrij laten – rijd je straks met één kastje fluitend van het ene land naar het andere. En betaal je in elk land een keurige bijdrage aan de wegenaanleg en het onderhoud.

Maar tegen dat laatste – dat weet Bulc ook wel – bestaat nog steeds belangrijke politieke weerstand. Van de antikastje-partijen, van de asfaltpartijen, van de anti-Brusselaars. Terwijl de drukte op de wegen nog toeneemt en menige VVD’er en PVV’er scheldend in de file staat, weigeren we naar intelligentere manieren te zoeken om die files te verkleinen en iedereen eerlijk voor de kosten van het wegennet te laten opdraaien.

Er is maar één redelijk argument tegen slimme beprijzing: de heffingskosten. De hoogte daarvan was in Nederland indertijd een voorname reden om de plannen voor de kilometerheffing even terzijde te leggen. Allicht zullen die heffingskosten dalen als je één systeem op Europese schaal ontwikkelt. Wie weet lukt dat. Doorgaan, Bulc!