De PvdA en de SP zijn fel tegen. Zij staren zich blind op successen rond Somalië.

‘De aanpak van piraterij nabij Somalië is succesvol’, concludeert SP-Kamerlid Jasper van Dijk. Er worden immers geen aanvragen meer ingediend voor de Vessel Protection Detachments van de marine en er zijn op het moment geen (Nederlandse) schepen gekaapt. Hij zei dat tijdens een algemeen overleg op 17 december waarin de anti-piraterij missies Atalanta (EU) en Ocean Shield (NAVO) werden geëvalueerd. ‘Dus hoe zit dat dan met het bericht in De Telegraaf van 13 december, met de kop ‘Weerloze reders luiden de noodklok’?, vroeg Van Dijk zich af.

De commissie heeft inderdaad iets om tevreden over te zijn. De bestrijding van piraterij in Somalië is succesvol geweest en daar heeft de Nederlandse marine een mooie bijdrage aan geleverd. Maar de euforie bij SP, D66 en PvdA is buitenproportioneel. Een simpel bezoekje aan de openbare Live Piracy Map van het International Maritime Bureau (IMB) laat namelijk zien dat piraterij nog steeds een ontzettend groot probleem is. Behalve dus rond Somalië, waar het de afgelopen jaren krioelt van de marineschepen.

De gevaarlijkste gebieden zijn West-Afrika, de Straat van Malakka en de Straat van Singapore. Daar varen ook Nederlandse schepen. Rederij Flinter vlagt zijn schepen desnoods om om in deze gebieden te varen. ‘Zo kunnen wij toch private beveiligers inhuren’, zegt vlootdirecteur Gaby Steentjes. Dat is dus één van de redenen dat de aanvragen voor beveiliging door marineschepen afnemen. ‘In principe is Nigeria een no-go-area geworden, we hebben daar aardig wat ervaring met piraten. Voor de schepen die toch door het gebied moeten, hebben we aan boord citadels (een soort schuilkelders, red.) ingericht. Daar is al tweemaal gebruik van gemaakt. De bemanning bleef gelukkig ongedeerd, maar het schip zelf werd redelijk verwoest.’

Veel moeite kost het niet om horrorverhalen van reders te horen. Een simpel telefoontje. Daarom stoort de opstelling van Kamerleden die doen alsof alles koek en ei is. Van Dijk verbaast zich over het artikel in De Telegraaf. ‘Er staat in dat grootschalig uitvlaggen naar landen als Malta of Cyprus dreigt, met een miljoenenstrop voor de economie. Er staat zelfs dat voorzitter Tineke Netelenbos van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders de problematiek woensdag tijdens het overleg in de Tweede Kamer gaat aankaarten. Ik ben heel benieuwd hoe zij dat gaat doen.’ Aangezien voorzitter Han Ten Broeke (VVD) Van Dijk waarschuwt voor een ‘vorm van uitlokking die [hij] nog niet eerder heeft gezien’, zal er een spottende ondertoon in Van Dijks opmerking hebben doorgeklonken.

Feit is dat het IMB een flinke lijst van gebieden heeft waarin reders waakzaam moeten zijn voor piraterij. Vier schepen zijn er in 2015 al geënterd. Twee nabij Singapore, één voor de kust van Togo en één nabij Cartagena in Colombia. Een haast symbolische spreiding van gebieden die allemaal door Nederlandse reders worden bezocht. Maar in Den Haag klinkt niets dan lofzang. ‘We kunnen met trots terugkijken op de afgelopen piraterijoperaties’, zei Wassila Hachchi (D66). ‘De missies zijn zo succesvol dat er sinds mei 2012 geen enkel schip succesvol is gekaapt’, voegde Sultan Günal-Gezer (PvdA) er aan toe. Ondertussen richten reders hun schepen met schuilkelders in.