Wordt dit alles afgedwongen door de pandemie of zijn dit juist ontwikkelingen die de sector in de toekomst sterker maken? Een ding is zeker: een groot deel van de logistieke dienstverleners weet zich relatief goed door de pandemie te slaan en tegelijk vooruit te blikken.

De nasleep van de coronacrisis is nog steeds voelbaar in de mondiale containervaart. Het tekort aan vrachtcapaciteit en de torenhoge charterprijzen geven expediteurs de kans om zich te begeven op een voor hun nieuw terrein. CMA CGM, toonaangevend in maritieme logistiek, heeft eigen vrachtvliegtuigen gekocht en DSV heeft eigen vrachtvluchten gecharterd. Datzelfde DSV en Geodis zijn zelfstandig containerschepen gaan charteren om hun klanten toch aan capaciteit te helpen. Zijn dit incidentele acties als directe nasleep van de crisis of zit hier wellicht een nieuw en blijvend verdienmodel achter? Dat gaan we zien als de markt zich heeft genormaliseerd, iets wat volgens marktkenners nog wel enige tijd gaat duren. Zeker is wel, dat genoemde bedrijven zich in deze fase als logistiek partner nadrukkelijker en meer compleet positioneren richting hun klanten.

Daarnaast is schaalvergroting aan de orde van de dag. Draaide de fusie- en overnamemarkt eind 2020 al overuren, in het eerste kwartaal van 2021 was dat niet anders. Een stijgende verkoopbereidheid van ondernemers, kenmerkend in economisch onzekere tijden, heeft veel transacties in gang gezet. Kopers voeren hun groeiplannen ter versterking van de strategische positie versneld uit. De transacties zien we op internationaal en nationaal niveau, tussen grote en middelgrote logistiek bedrijven en in zowel natte als droge logistiek.

Bijzonder was de overname van de Nederlandse containerrederij NileDutch door Hapag-Lloyd ter versterking van de Duitse positie in Afrika. In de markt voor vervoer van koel/vries nam DFDS het bedrijf HSF Logistics Group over. Kloosterboer herpositioneert zich nadrukkelijk met de verkoop van zijn Zweedse activiteiten aan NewCold, terwijl het tegelijk investeert in nieuwe distributiecentra in IJmuiden en Canada. Wie er de lijstjes op nakijkt, ziet een flink aantal transacties tussen Nederlandse bedrijven. De logistieke kaart van Nederland verandert in hoog tempo.

Het door overnames verkrijgen van een stevigere positie in een bestaande markt is ook gedreven door de twee eerdergenoemde thema’s. Digitalisering en de duurzame transitie bepalen al in hoge mate de strategische agenda’s. De snelheid en gevolgen van technologische innovatie zetten alles op scherp, juist ook bij de doorstart na de crisis. ABI Research wijst op een ware digitaliserings- en robotiseringsslag bij distributiecentra, waarin wereldwijd in 2025 naar verwachting vier miljoen robots actief zullen zijn.

In Nederland loopt de retailsector voorop met nieuwe volledig geautomatiseerde distributiecentra, met Albert Heijn en Jumbo als voorbeelden. En onlangs kondigde Jan de Rijk Logistics aan dat het investeert in een AutoStore-systeem. Dat het investeringstempo stijgt, wordt nog eens bevestigd door onderzoeksbureau Gartner, dat laat zien dat managers hun meerjarige digitale investeringen terugbrengen naar sprints van twaalf maanden. De duurzame transitie wordt na de pandemie naar verwachting extra gestimuleerd vanuit het Europese Herstelplan en het Nationaal Groeifonds.

Conclusie: de huidige dynamiek is het bewijs dat het logistieke bedrijf van de toekomst op dit moment wordt gevormd.