Wat was er aan de hand? De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) was op inspectie geweest bij het vervoer- en opslagbedrijf van eiseres. Tijdens de inspectie trof de NVWA twee partijen dierlijke bijproducten aan waarvoor volgens de NVWA de traceerbaarheid niet op orde was. Op de documenten voor de eerste partij werd het product omschreven als ‘paardenmeel’ en ‘bonemeal’ maar tegelijkertijd ook als ‘pluimvee’. Hiermee was niet duidelijk welk product eiseres eigenlijk in opslag had. Bij de tweede partij was niet duidelijk van welk bedrijf de producten afkomstig waren en waar de producten precies zouden worden afgeleverd. Naar aanleiding van deze bevindingen legde de NVWA eiseres een boete op van 2.500 euro.

Het bedrijf tekende bezwaar aan tegen de boete en ging vervolgens in beroep. Als vervoer- en opslagbedrijf was het slechts een ‘tussenstation’ en als zodanig zou het geen eigen verantwoordelijkheid dragen voor de juistheid van de informatie op de begeleidende documenten van de producten die zij in opdracht van anderen vervoerde of opsloeg. Bovendien konden praktisch gesproken alleen de andere schakels in de logistieke keten de juiste informatie verschaffen.

De rechter maakte bij het vonnis korte metten met deze redenering. Allereerst stelde de rechtbank vast dat elk bedrijf met ‘feitelijke controle’ over dergelijke producten (waaronder vervoerders) als ‘exploitant’ aangemerkt moet worden. Dit betekent kort samengevat dat alle schakels in de keten ‘van grond tot mond’ of ‘van boerderij tot bord’ verantwoordelijk zijn om de veiligheid en traceerbaarheid van levensmiddelen en dierlijke bijproducten te waarborgen. Ook vervoerders en opslagbedrijven dragen deze verantwoordelijkheid.

Daarnaast heeft de rechter gekeken naar de praktijk dat een vervoer- of opslagbedrijf voor informatie afhankelijk is van anderen en oordeelde de rechter op dit punt dat het bedrijf ‘een eigen verantwoordelijkheid’ heeft om de handelsdocumenten (voorafgaand aan het vervoer) te controleren ‘en indien nodig tekortkomingen daarin te (laten) corrigeren’.

Ook al zullen veel vervoerders en opslagbedrijven dit anders beleven, deze uitspraak bevestigt weer eens dat ook zij verplicht zijn aangeleverde documenten van (dier)producten goed te checken. Onder het motto ‘een ketting is slechts zo sterk als de zwakste schakel’ is ieder bedrijf in de keten belast met een eigen publiekrechtelijke verantwoordelijkheid. Dit geldt los van eventuele contractuele afspraken daarover. Om boetes te voorkomen, is een goede uitwisseling van informatie met opdrachtgevers en klanten dan ook essentieel.

In dit geval was de geldboete nog relatief laag, maar deze kan flink oplopen. De NVWA hanteert hierbij sinds 2018 ook een verscherpt beleid; ze geeft minder waarschuwingen en beboet sneller. Het is dus opletten geblazen.