Dat is dubbel zorgelijk, want het thuiszitten zonder vooruitzicht leidt tot een opmerkelijke combinatie van hoge werkdruk en pure verveling, waardoor we zien dat de mentale vermoeidheid en lusteloosheid toenemen. Daar heb ik zelf ook in toenemende mate last van na de zoveelste dag van onafgebroken Zoom-, Skype- en Teams-meetings en een structureel aandacht behoevende mailbox.

Minstens zoveel zorgen maak ik me over de brexit. De Britten willen weg, maar afspraken maken over dat vertrek blijkt ingewikkeld, zo niet onmogelijk. De consequentie van die paradoxale situatie, is dat er nog steeds geen deal en een flinke bak met onzekerheid is. En die onzekerheid gaat verder dan men zich vaak realiseert. Iedereen snapt dat het belangrijk is om te weten welke tarieven er gaan gelden tussen de EU en het VK. En het is fijn om te weten welke vissers waar mogen vissen. Maar er spelen nog duizenden andere vragen waar nauwelijks over wordt gesproken. Zonder antwoorden op die vragen kan de handel voor een aantal bedrijven ineens stilvallen op 1 januari 2021.

Zo vereisen de douanesystemen in de verschillende lidstaten bepaalde registraties voor de douaneaangiften. Denk hierbij aan EORI-nummers, maar ook aan de vraag wie mag optreden als exporteur. Vanaf volgend jaar kunnen de VK-nummers niet langer zonder meer worden gebruikt, want Britse ondernemingen zijn dan niet meer gevestigd in de EU.

Het aanvragen van nieuwe nummers blijkt intussen ingewikkeld, want het bestaande VK-nummer is gewoon geldig tot 1 januari. Aan de andere kant van de Noordzee geldt een soortgelijke problematiek. Douanevergunningen in het VK komen te vervallen vanaf 1 januari 2021, want die zijn gebaseerd op EU-recht. Om dat op te vangen, zien we in de praktijk dat Londen zwabbert tussen de afgifte van nieuwe voorwaardelijke vergunningen en het laten doorlopen van bestaande EU-vergunningen. Een eenduidig beleid ontbreekt.

Een andere trend die we zien, is het terugkomen op eerdere toezeggingen. Waar veel bedrijven afspraken hadden gemaakt met logistieke dienstverleners over het doen van douaneaangiften en het toepassen van bepaalde vereenvoudigingen, zien we nu dat deze logistieke dienstverleners steeds vaker terugkomen op die afspraken. Soms buiten hun schuld om, omdat de wetgeving ineens is gewijzigd. Maar soms omdat ze simpelweg niet hun eigen IT-systemen hebben kunnen aanpassen en het probleem terugleggen bij de bedrijven.

Ook komen bedrijven in toenemende mate terug op contractuele afspraken. Waar begin dit jaar de toepassing van bepaalde Incoterms werd bevestigd, zien we nu dat veel bedrijven inzien wat dat voor hun douane-compliance betekent, met als resultaat dat ze erop terugkomen door de voorkeur te geven aan lokale leveringen of DDP-zendingen. Dat betekent voor leveranciers dat ze op korte termijn een proces moeten inrichten met niet-gewillige logistieke dienstverleners voor het invoeren van goederen in het VK of de EU (zie vorige punt) en vaak hun ERP-systemen moeten aanpassen om die leveringen goed te kunnen verwerken. Deze punten en de duizenden andere zaken zijn op zichzelf prima op te lossen. Maar helaas niet in twee weken, en zeker niet tijdens het kerstreces.