We bevinden ons in een bizarre situatie. Grote bedrijven zoals de KLM liggen aan het infuus om te overleven. Anderen kondigen grootschalige ontslagrondes aan. Delen van de shortsea-sector ondervinden nog altijd grote problemen met iets cruciaals als het wisselen van de bemanning. En vele logistieke ondernemers zijn onzeker over de toekomst van hun bedrijf. Helemaal bizar is dat ‘records’ van het dagelijkse aantal nieuwe besmettingen in de Verenigde Staten in één adem worden genoemd met het beste kwartaal van de Amerikaanse beurs sinds 1998.

In Nederland zien we hier en daar kleine lichtpuntjes door de versoepeling, bijvoorbeeld in de sierteelt en horeca. Goed voor vele transporteurs die afhankelijk zijn van deze segmenten. Maar we moeten alert blijven. Het herstel is broos.

Wat is het perspectief voor de rest van het jaar en verder? Hiervoor is reflectie nodig, en een gezonde dosis realisme. We zijn nog steeds zoekende naar de juiste balans tussen economie en pandemie. Het bepalen van de impact van de keuzes die daar bij horen is erg lastig en vraagt om continue monitoring. Reflectie leert ook hoe belangrijk de samenwerking tussen het Outbreak Management Team en de regering is geweest.

Een andere observatie is dat ondernemers de knop snel en effectief hebben omgezet. Gedreven door sociale attentie, flexibiliteit en creativiteit. Spannend, want voor een deze crisis zijn geen planklare oplossingen voorhanden. De steunmaatregelen door overheid en banken hebben de noodzakelijke zuurstof gegeven om de eerste klappen op te vangen. Maar realisme stelt ons de vraag in hoeverre deze steun de echte liquiditeitspositie en toekomstbestendigheid camoufleert.

Realisme en inzicht zijn bepalend nu de economie langzaamaan in de herstart modus komt. Het lijdt geen twijfel dat deze crisis diepe sporen zal nalaten. Wat zijn de structurele economische en maatschappelijke gevolgen? Gaat er een nieuwe balans ontstaan tussen welvaart en welzijn. Dit gaat zeker ook gevolgen hebben voor de logistieke sector, wellicht ook voor uw bedrijf.

Ik noem een paar thema’s: Allereerst de globalisering. De aantrekkingskracht van lage loonkosten en goedkope productielocaties heeft de besluitvorming in vele ‘boardrooms’ de laatste jaren beïnvloed. De toekomst zal ons leren hoe de pandemie toekomstige mondiale supply chains gaat veranderen. Het zou mij niet verbazen als de wegingsfactoren voor nieuwe investeringen opnieuw worden herijkt door de huidige coronacrisis.

Ten tweede heeft de pandemie gevolgen voor de duurzaamheidsagenda van veel bedrijven en de klimaatverandering. Die staan nu even minder centraal, maar dat is slechts tijdelijk. Sterker nog, de contouren van een aantal herstelplannen op nationaal en Europees niveau hebben ook juist oog voor deze twee onderwerpen. Dit biedt een kans voor de logistieke sector om gelden die gaan vrijkomen te koppelen aan initiatieven die de duurzame transitie en innovatiekracht kunnen versnellen. Als een van de ondertekenaars van de verklaring ‘Dutch businesses endorse sustainability in COVID-19 recovery’ pleiten zo’n 300 bedrijven voor het opnemen van duurzaamheid in de corona-herstelplannen.

We zijn halverwege 2020 en staan op een kruispunt. Gaan we terug naar de wereld die we in februari hebben achtergelaten? Of zetten we een stap in de richting van een wereld die gebouwd wordt op een nieuw en toekomstbestendig fundament. Die discussie moeten we met elkaar voeren. ABN AMRO geeft in de recent verschenen publicatie ‘Nederland na corona in vier scenario’s’ daarvoor al een voorzet.