Het was in het voorjaar van 1997 dat Bill en Hillary Clinton Nederland bezochten. Aanleiding was het begin van de Marshall hulp, vijftig jaar daarvoor. Ook Rotterdam zou aan worden gedaan, want de haven heeft met haar petrochemisch complex en de handel optimaal kunnen profiteren van de achterlandontwikkeling door het Amerikaanse hulpprogramma. Er zou dus groots worden uitgepakt op de Wilhelminapier aan de voet van de Erasmusbrug.

Samen met prins Willem-Alexander arriveerden de Clintons per helikopter in Rotterdam. Ze werden onthaald door onder andere  Bram en Neelie, een fanfare en Hans Dulfer die ‘Don’t stop thinking about tomorrow’ speelde, het lijflied van Bill gedurende zijn verkiezingscampagne in 1992. Zowel burgemeester Peper als president Clinton hielden een toespraak, waarbij Clinton de rede herhaalde die George C. Marshall vijftig jaar daarvoor had gehouden. Na zijn toespraak onthulde hij een bronzen plaquette met het portret van Marshall. De intentie was daarbij dat de bronzen plaquette een prominente plaats zou krijgen in Rotterdam.

Ondanks het enthousiasme onder hoogwaardigheidsbekleders, was het bezoek voor de gewone man een koude douche. Door een muur van containers werd het zicht volledig onttrokken aan het publiek. En het feest viel ook tegen. De Clintons waren uiteindelijk minder dan een uur op het ‘Thank You, America-feest’ naast de voormalige vertrekhal van de Holland Amerika Lijn. De NRC schreef nogal zuinigjes: ‘Het feest duurde exact drie uur – om negen uur precies was het bier op. En het kostte Rotterdam een kleine twee miljoen gulden.’

In Amsterdam, dat aanvankelijk gepikeerd was over het feit dat het Amerikaanse bezoek opnieuw de hoofdstad zou mijden, zal men daar niet mee hebben gezeten.

Waar is de plaquette gebleven? Ik heb daar naspeuring naar gedaan. Op de plaats delict, de locatie waar nu het kantoor van de KPN-hoofddirectie staat, is niets meer te vinden dat herinnert aan het bezoek: de plaquette is verwijderd. De afdeling voorlichting van het stadhuis, de griffie van de gemeenteraad, bij het Havenbedrijf van Rotterdam, niemand wist meer waar de plaat is gebleven. Een grote vergissing, blijkt achteraf na vele omzwervingen: de plaquette met de afbeelding van Marshall staat inderdaad op een prominente plek in de stad, namelijk pontificaal in de hal van het stadhuis, vrijwel naast Churchill. Dat niemand dat blijkbaar weet, komt voort uit het feit dat elke verwijzing ontbreekt naar de onthullingsplechtigheid uit 1997.

Het bezoek van Clinton is overigens niet geheel zonder resultaat gebleven. Een paar jaar later gaf Rotterdam te kennen deel te gaan uitmaken van het Clinton Climate Initiative, met als ambitie de CO2 op ambitieuze wijze terug te dringen. Burgemeester Opstelten sprak daarbij zelfs de wens uit dat zijn stad zich in 2025 ‘World Capital of CO2-Free Energy’ zou mogen noemen. Hoe dat avontuur is mislukt hoort u nog van mij.

Prof. Harry Geerlings
Erasmus School of Social and Behavioural Sciences (ESBB)