Daarna zullen vlijtige handen de stemmen tellen en worden de uitslagen langzamerhand, land voor land en partij voor partij, bekend. Sommigen spreken van het ‘feest der democratie’, en zo is het ook. Een eeuw of twee geleden was er in heel Europa geen enkele stembus te bekennen. Het waren de adel en de clerus die bepaalden hoe onze landen werden geregeerd en die zonodig, om onderlinge ruzies te beslechten, de burgerij en plattelandsbevolking krijgsbelastingen oplegden of zelfs haar jongelingen dwongen om voor een bepaalde zaak te vechten.

Het was denk ik de Franse Revolutie die hieraan een einde maakte; niet meteen, maar wel geleidelijk. Het concept is nog lang niet overal in de wereld doorgedrongen. Het Midden-Oosten is, met uitzondering van Israël, Jordanië en – misschien – Libanon, een dictatuur. Dat geldt ook voor grote delen van Afrika. Het geldt voor autocratische landen als Rusland en China, voor belangrijke andere delen van Azië, voor Venezuela. De lijst is helaas niet compleet. Nederland is zelf nog niet eens zolang een echte democratie. Het algemeen kiesrecht is een verworvenheid uit de negentiende eeuw en het actieve en passieve vrouwenkiesrecht bestaat nog maar een eeuw.

Geen stemadvies. Waaraan ik intussen een hekel heb, is de verkettering die in de aanloop naar de verkiezingen weer plaatsvindt, alsof we nog in de Middeleeuwen leven. Waarom zou je aartsbrexiteer Nigel Farage op een milkshakeconsumptie trakteren? Je kunt Thierry Baudet betichten van ‘elitaire’ trekjes – die ik eigenlijk wel leuk vind – maar ik geloof niet dat hij een Europa-hater is, een populist, een nationalist of wat ook. Evengoed beschouw ik Frans Timmermans niet als een vertegenwoordiger van verkalkte Eurofielen, die alle macht naar Brussel zou willen halen. Het is een erudiete man die het volgens mij samen met Baudet en Mark Rutte in een bruin café gemakkelijk eens zou kunnen worden over de richting die de Europese Unie zou moeten inslaan.

We zijn in Europa de Rozenoorlog, de Hoekse en Kabeljauwse twisten, de Sovjet-dictatuur ver voorbij. Herinner u dit in het stemhokje, als u het rode potlood optilt.