Vaak valt het resultaat van hun hersenactiviteit tegen. Dat iets wat niet denkt er niet zou zijn, is sowieso voer voor zowel de psychologie als de logica. Zijn rotsen, legoblokjes, tuinhekken van de GammaPraxis-gemeente, artikelen over Cruyff en postkantoren er niet? Alleen in het laatste geval heeft u, in Nederland dan, een logisch bijna trefzekere uitspraak in handen.

Je kunt je bijvoorbeeld behoorlijk ergeren aan de campagne die PostNL, opvolger van TNT Post, is begonnen om zijn brigade postbodes weer op sterkte te brengen. Duizenden Piet Kleines heeft het bedrijf eruit gesmeten, nu moeten er reclameminuten worden gekocht om het korps weer aan te vullen. Tegen lagere cao-voorwaarden, uiteraard.

Dit is overigens volkomen logisch gedrag, maar het lieve zusje van de logica is de ethica, die, om het simpel te zeggen, ons voorschrijft om ook op de apenrots nog een vorm van fatsoen te bewaren.

Het historisch inzicht laat ons ook aanhoudend in de steek. Zo hebben grote reders, tegen de trend in, volhard in investeringen in reuzenschepen. Geen crisis kon hen tegenhouden. Er zijn er heel wat die in problemen zullen komen, uit de markt zullen stappen of in een uiterste overlevingspoging zullen fuseren. De tarieven zullen, met de enorme overcapaciteit boven de markt, nog jaren laag blijven. De varkenscyclus, zoals door Jan Tinbergen beschreven voor de scheepvaart, is hun voor de zoveelste keer volledig ontgaan.

Zijn wij toppers, als we logisch kunnen denken, empathisch kunnen omgaan met het ontastbare, alles weten over hoe het vroeger ging en wat daarvan te leren valt? Welnee, daarmee zou de wereld praktisch niet erg opschieten. De evolutie is niet begonnen door logica, fysica, arithmetica. Maar ze heeft ons, zelfbenoemde toppertjes der beschaving, wel zover gebracht dat we van die verworvenheden iets vaker iets meer gebruik konden maken.

Folkert Nicolai