De douane zou geen uitzondering op dit principe mogen zijn. Als zij wil dat in de economische werkelijkheid duurzaamheid haar plaats krijgt, zal ze de omgeving daarvoor moeten creëren. En dus ging ik op zoek naar invulling door de douane in dit kader. Maar dat valt tegen. Op de website van de douane geen enkele verwijzing naar het streven naar duurzaamheid in de relatie met haar cliënten. Nergens een strategisch document hoe vanuit de douane in de komende jaren duurzaamheid op een hoger plan kan worden gebracht.

Wellicht is er een document waarin dit mede wordt benoemd, maar dan is het goed verborgen. En dat terwijl duurzaamheid tot een speerpunt in het werken van de douane met het bedrijfsleven zou moeten gelden en van de douane verwacht mag worden dat ze aangeeft waar en wanneer zij in dit proces duurzaamheid denkt te kunnen bevorderen.

Is er dan helemaal niets? Dat is ook niet waar, maar het lijkt er op dat het bevorderen van duurzaamheid meer een bijproduct is van andere maatregelen dan van gefocust beleid op dit punt. Wat doet de douane aan duurzaamheid? Een voorbeeld waar duurzaamheid is geholpen betreffen toegestane vereenvoudigingen die er voor zorgen dat het vervoer efficiënter kan. Dat betekent bijvoorbeeld dat de goederen vanaf de plaats van vertrek rechtstreeks naar de plaats van bestemming mogen gaan, zonder dat de goederen eerst bij de douane moeten worden aangeboden. Maar ook zaken als AEO en horizontaal toezicht zorgen voor minder controles en dus minder kilometers voor de douane. Wat te zeggen van elektronisch aangeven, waardoor hele bossen worden gespaard. En maandaangiften die zelfs het elektronisch berichtenverkeer minimaliseren.

Allemaal maatregelen die als zodanig niet het bevorderen van duurzaamheid tot doel hebben, maar daartoe wel bijdragen. Omgekeerd betekent dat ook, dat bedrijven die duurzaamheid hoog in hun vaandel hebben staan, gebruik moeten maken van de mogelijkheden die er zijn. En dus in hun aanpak ook naar deze effecten kijken en meenemen in hun afweging hoe ze om willen gaan met de douane en haar wetgevingsmogelijkheden.

Bij een strategisch goede aanpak sla je dan meerdere vliegen in een klap. Het past in het duurzaamheidsstreven, het geeft economische voordelen en het verhoogt de compliance. Wat kan een bedrijf meer verlangen.

Marinus de Jager,
consultant bij Deloitte