Wat direct opvalt, is dat het advies – zij het heel voorzichtig – de deur op een kier zet voor de inzet van gewapende particuliere beveiligers als afschrikking tegen piraten. Het moet dan gaan om bijzondere gevallen, waarin onder strikte voorwaarden het gebruik van geweld zou kunnen worden overwogen voor ‘zeer kwetsbare schepen op andere vaarroutes in het Somalië Bassin en de Indische Oceaan’. De particuliere beveiligers zouden tevoren moeten worden gecertificeerd.

Ik heb niet gelezen door wie die particuliere beveiligers moeten worden gecertificeerd en aan welke voorwaarden zij moeten voldoen. De beperking tot ‘zeer kwetsbare schepen’ is misschien niet heel redelijk. Ook andere dan zeer kwetsbare schepen zijn immers veelvuldig slachtoffer van kaping geworden.

Er zijn dus nogal wat mitsen en maren; niettemin lijkt de eerste belangrijke stap tot de (legale) inzet van gewapende particuliere beveiligers te zijn genomen.

Dat is opmerkelijk, omdat de Nederlandse overheid tot op heden mordicus tegen de inzet van gewapende beveiligers is. Tot voor kort werd zij daarin gevolgd door de KVNR en redersorganisaties in het buitenland, met name in het Verenigd Koninkrijk. Wapens aan boord van koopvaardijschepen zouden immers slechts leiden tot escalatie van geweld en dat moet worden voorkomen.

Het standpunt van de Nederlandse overheid leidt evenwel tot opmerkelijke spanningen binnen het recht. Enerzijds wordt immers de Nederlandse reder, net als elke andere Nederlandse werkgever verplicht te zorgen voor een veilige werkplek voor zijn werknemers (Art. 7: 658 Burgerlijk Wetboek).

Anderzijds wordt het diezelfde werkgever in de Wet Wapens en Munitie verboden doeltreffende middelen te gebruiken tegen met machinegeweren en rocket propelled Grenades gewapende piraten. De wet verbiedt het gebruik van vuurwapens; je mag ze niet eens aan boord hebben!

De vraag is of de reder dan noodgedwongen is aangewezen op het gebruik van prikkeldraad, het met vele decibellen versterkte geluid van gevechtsvliegtuigen via speakers, het gebruik van een vernuftig systeem van vlak onder het wateroppervlak uitgegeven lijnen, die de schroef van het kaapschip onklaar moeten maken, of zelfs het gebruik van een glijmiddel, dat het de aanvaller onmogelijk moet maken aan dek van zijn prooi te klimmen. Ja dus.

Maar door het advies van prof.dr. Joris krijgt de reder misschien de gelegenheid zich in de toekomst effectiever met gewapende beveiligers te verweren tegen zeerovers.

Mr. G.J.W. de Vries, specialist zeerecht
www.wp-lawyers.nl