In deze editie van Brand Stories vertelt Port of Amsterdam over SEP (Shared Energy Platform). Dit platform zorgt ervoor dat bedrijven in het Amsterdamse havengebied onderling energie kunnen uitwisselen. Organisaties in de logistiek zitten vol inspirerende en informatieve verhalen. In Brand Stories worden deze door hen rechtstreeks aan u verteld.

Bedrijven in de Amsterdamse haven lopen tegen de grenzen van de capaciteit op het bestaande elektriciteitsnet aan. SEP springt in dit gat en zorgt ervoor dat het opwekken van duurzame energie en het verbruik daarvan optimaal op elkaar worden afgestemd. Het is een initiatief van Port of Amsterdam in nauwe samenwerking met Entrnce, een dochter van netbeheerder Alliander dat het totale Amsterdamse havengebied beheert. SEP is een energieplatform waar havenondernemers energie kunnen delen. Hierdoor besparen bedrijven kosten en wordt de beschikbare elektriciteitsinfrastructuur in de haven beter benut. Robin Schipper, oprichter van SEP, is een paar jaar geleden begonnen met het idee om een platform op te richten. ‘Ik zag de noodzaak, dus ging met klanten in gesprek. Bij koel-vrieshuizen bijvoorbeeld zijn de stroomkosten tot 40% van de winst-en-verliesrekening. Zij hebben de uitdagingen op het elektriciteitsnet wel in de smiezen. Maar voor andere bedrijven bestaat hun rekening voor maximaal 5% uit energiekosten en zijn hier daarom niet altijd even alert op. Er wordt vanuit gegaan dat er altijd stroom is, maar dat kan in de nabije toekomst veranderen. We willen het voor zijn dat de leveringszekerheid straks in het geding komt.’

SEP

Bedrijven in de Amsterdamse haven lopen tegen de grenzen van de capaciteit op het bestaande elektriciteitsnet aan. SEP biedt hiervoor een oplossing. Schipper: ‘Bijna alle bedrijven in het havengebied maken gebruik van een grootverbruik-aansluiting. Het voordeel van dit type aansluiting is dat deze op afstand kunnen worden uitgelezen. Net als de slimme meter thuis. Zo kan een bedrijf zien wat er verbruikt is aan stroom. Het is een belangrijk verschil of naar kilowatt (kW) of kilowattuur (kWh) wordt gekeken. Kilowattuur gaat over hoeveel volume in een uur verbruikt wordt en kilowatt is wat op dat moment het gevraagd vermogen is, met andere woorden de piek. SEP zorgt dat bedrijven onderling stroom met elkaar kunnen delen (kWh) om zo de kosten en CO2-footprint te verlagen en wil de pieken op het net (kW) verlagen door stroomproductie en verbruik tussen bedrijven goed op elkaar af te stemmen. Dit laatste moet ten goede komen aan de leveringszekerheid.’

Schipper noemt als voorbeeld dat tegelijkertijd een waterkoker, frituurpan en föhn aanstaat. ‘Dat trekt te veel vermogen en dan vliegen de stoppen eruit. Dit probleem willen wij oplossen door ervoor te zorgen dat bedrijven onderling afstemmen dat als de één piekt, de ander niet piekt. Sommige bedrijven hebben een redelijk voorspelbaar productieproces. Voor zon en wind zijn ook voorspellingen bekend. Wanneer deze twee op elkaar worden aangesloten, wordt er een verwachting opgesteld. Als bijvoorbeeld de volgende dag op dat uur zoveel verbruikt wordt door bedrijven, is er genoeg stroomcapaciteit of net niet. Is er net niet genoeg capaciteit, kan er om flexibiliteit gevraagd worden in het proces van bedrijven door onderling afspraken te maken over piekmomenten.’

Een voorbeeld hiervan zijn de busjes van Ahold en DHL. Schipper: ‘Zij rijden met hun elektrische busjes in de stad. Wanneer alle busjes tegelijkertijd worden opgeladen zorgt dit voor een enorme piek. Als met elkaar wordt afgestemd dat omstebeurt de auto’s worden opgeladen, scheelt dit enorm.’

Haven van Amsterdam

Maar hoe ziet dat platform er dan uit? ‘We maken gebruik van de software van Entrnce, een 100% dochter van netbeheerder Alliander. Zij maken de transactie van stroom van A naar B mogelijk, maar mogen niet de opdracht geven voor die transactie. Daar komt SEP in beeld. Wij hebben software die productie en verbruik van stroom op elkaar afstemt en we geven namens de klanten opdracht voor de transactie. Normaal gesproken is er voldoende ruimte op de koperen kabel, maar tijdens die piekmomenten niet. De enige manier om daar iets aan te doen is door een apparaat uit te zetten. Voor sommige processen is het niet erg om iets eerder of iets later te starten. Er zijn echter heel veel verschillende processen en veel verschillende apparaten.’ Schipper vergelijkt het platform van SEP met het platform van Apple en Android. Daar zijn veel apps verkrijgbaar voor verschillende toepassingen. ‘SEP ziet steeds meer partijen op de markt komen die heel goed zijn in het aansturen van apparaten. Bijvoorbeeld voor batterijen van elektrische voertuigen, pompen voor warmte/koude opslag, koel/vrieshuizen, WKK’s, noem maar op. Voor deze apps is de Amsterdamse haven een interessante markt. We nodigen deze software-partijen graag uit om op ons platform door te ontwikkelen.’
Schipper: ‘Omdat SEP een onafhankelijke, neutrale rol aanneemt, is het platform wereldwijd uniek.’ SEP heeft een net wat andere rol dan een traditionele energieleverancier, omdat het zich minder richt op winst maken en meer richt op samenwerkingen tussen bedrijven. ‘SEP heeft als hoofddoel dat het licht blijft branden; met andere woorden de leveringszekerheid verhogen. SEP komt voort uit een samenwerking tussen het havenbedrijf en een dochteronderneming van netbeheerder Alliander. Beide hebben het beste met de bedrijven in het gebied voor. De kosten van wanneer jouw bedrijf even een uur of langer uit de running is, zijn vele malen hoger dan alle besparingen die je op een kilowattuur prijs kunt realiseren.’
‘Een havengemeenschap is net een dorp’, zegt Schipper. ‘De bedrijven willen elkaar wel helpen om te verduurzamen, maar weten soms niet hoe. Het aangaan van een energiecontract met een buurman is een mooie start van een groene samenwerking. Daaruit kunnen andere initiatieven volgen die bijdragen aan de energietransitie, zoals een gezamenlijke aanvraag voor een warmtenet, laadpalen-infrastructuur, of zonnedaken. Alleen door samenwerking blijft het net stabiel. Daarom is het communitygevoel erg belangrijk. Het Amsterdamse havengebied is de ideale omgeving om ervoor te zorgen dat dit slaagt, omdat Amsterdam over een hechte community beschikt.’

CO2-footprint

SEP zorgt er niet alleen voor dat bedrijven met elkaar gaan samenwerken. De CO2-footprint van een bedrijf wordt verlaagd doordat groene stroom wordt geleverd door naburige bedrijven, aldus Schipper. ‘Daarbij is het lokale component heel belangrijk: samenwerken met de buren. Het is ook nog eens voordeliger om als bedrijf bij SEP aan te sluiten. Als de wind waait, ontvangen de klanten windenergie van Windpark Ruigoord. Schijnt de zon? Dan ontvangen ze zonne-energie via de zonnepanelen die op tientallen daken in de Amsterdamse haven liggen. Waait het niet en schijnt de zon ook niet? Dan komt de energie van biomassa. Organisch materiaal dat door Afval Energie Bedrijf Amsterdam wordt omgezet in duurzame stroom.’

Schipper: ‘Er zijn zelfs momenten bij dat je stroom inkoopt en er geld bij krijgt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer het hard waait en de zon schijnt. Op moment dat er weinig vraag is en veel aanbod. In zo’n geval kun je de keuze maken om op dat moment bijvoorbeeld elektrische auto’s op te laden.’
Niet alleen de gebruiker profiteert, maar ook de producent. ‘Eigenaren van een wind- of zonnepark kunnen direct aan de buren leveren. Hierdoor wordt een aantal schakels in de keten overgeslagen waardoor het voor beide partijen interessanter wordt. Zo ontstaat er marktwerking die er nu nog niet is.’

Goedkoper

Qua prijs is SEP ook niet een traditioneel energiebedrijf. Schipper: ‘We willen niet verdienen met kilowatturen, maar door leveringszekerheid te bieden. SEP vraagt een percentage van de besparing op de energierekening van een bedrijf ten opzichte van reguliere leverancierstarieven. Dit is objectief meetbaar door een vergelijking met de tarieven zoals deze door het Centraal Bureau voor de Statistiek worden gepubliceerd. Van elke euro besparing vragen wij 40 cent. No-cure, no-pay. Een klant kan ook voor een, lager, vast abonnementstarief kiezen.  Bedrijven zijn gewend om een energiecontract van 1 jaar of 3 jaar vast te leggen. Daarmee neem je als bedrijf feitelijk een positie in op de energiemarkt. Die kan goed uitpakken als de prijzen stijgen, maar ook slecht uitpakken als de prijzen dalen. Bij SEP kopen klanten stroom van hun buren tegen spotmarkt prijzen. Volmaakte marktwerking, dus aanbestedingstechnisch ook interessant. Op de lange termijn kan een bedrijf het nooit beter doen dan de energiebeurs.‘

Officieel leverancier

Per 1 augustus is SEP officieel leverancier bij de instanties in de energiewereld. ‘Er zijn al drie klanten aangesloten op het platform’, aldus Schipper. ‘Afval Energie Bedrijf, Passenger Terminal Amsterdam en de walstroomaansluitingen voor riviercruise van Port of Amsterdam zelf. Een vierde klant, windpark Ruigoord, staat op het punt om te tekenen. Ook zijn er al de nodige offertes de deur uitgegaan. Zowel aan de afname- als de duurzame productiekant.’

Toekomst

Schipper wil met SEP over vier jaar over een marktaandeel van zestig procent beschikken in de haven van Amsterdam. ‘Per onderstation van netbeheerder Alliander is het van belang om over voldoende kritische massa te beschikken. Een dergelijk marktaandeel maakt het mogelijk om echt het verschil te maken om de leveringszekerheid te verhogen. Als we dat bereikt hebben, zouden we hetzelfde kunnen doen voor warmte of stroom en wellicht ook voor groengas of waterstof. Geografische uitbreiding naar andere havens of industriegebieden zoals Rotterdam en Groningen behoort ook tot de mogelijkheden. Dat zijn grote industriële complexen waar de nood het hoogst is, omdat het belangrijke knooppunten zijn.’ Schipper heeft dus een duidelijke visie over waar SEP over een aantal jaar moet staan. ‘Maar ik hoop dit allemaal natuurlijk al eerder te kunnen doen’, zegt Schipper met een knipoog. ‘De energiemarkt gaat echt veranderen. Er komen straks andere partijen in de markt, naast grote energieleveranciers zoals Nuon en Eneco. In Amsterdam kan ik tienduizend huishoudens aanspreken of ze hun koelkast even uit willen zetten of ik benader één klant in het havengebied. Die impact is heel groot. Hiermee kan echt een verschil gemaakt worden in de energietransitie.’

logo port of amsterdam

Dit verhaal is aan u verteld door Port of Amsterdam

BRAND STORIES

Bedrijven en organisaties in de logistiek zitten vol inspirerende en informatieve verhalen. In Brand Stories worden deze door hen rechtstreeks aan u verteld.

Heeft uw bedrijf ook een interessant verhaal? Neem contact met ons op en bekijk de mogelijkheden om ook te adverteren via Brand Stories.