In deze editie van Brand Stories vertelt Rotterdam Maritime Capital of Europe zijn verhaal over de rol van Rotterdam als maritieme talentstad. Organisaties in de logistiek zitten vol inspirerende en informatieve verhalen. In Brand Stories worden deze door hen rechtstreeks aan u verteld.

Maurice Jansen, senior onderzoeker bij Erasmus UPT, Centre for Urban, Port and Transport Economics, doet onderzoek naar talentinitiatieven in Rotterdam. Uit het onderzoek (Rotterdam, thuishaven voor talent) blijkt dat Rotterdam een sterke positie heeft als maritieme talentstad. Het netwerk Rotterdam Maritime Capital of Europe (RMCoE) juicht talenten toe om zich hier te ontwikkelen.

Jansen noemt de twee belangrijkste resultaten uit zijn onderzoek. ‘Ten eerste concurreren havensteden wereldwijd op talent. Jongeren uit bijvoorbeeld Oekraïne of India komen speciaal naar Rotterdam, omdat ze hier de maritieme sector aantrekkelijk vinden. Terwijl ze ook de keuze hebben om naar andere havensteden zoals Londen of Singapore af te reizen. Een van de redenen dat talenten voor Rotterdam kiezen is dat het aanbod van opleidingen, dichtheid van kenniscentra, onderzoekscentra en innovatiehubs groot is. Het is belangrijk voor het vestigingsklimaat voor zowel talenten als bedrijven om hier als Rotterdam zijnde op in te blijven spelen om de concurrentieslag te blijven winnen. Dat betekent blijvend evalueren of de opleidingen nog wel passen bij het talent dat nu en in de toekomst nodig is, ook gezien de technologische ontwikkelingen. Dit vraagt flexibiliteit van de docenten die voor de klas staan en bedrijven moeten docenten helpen de juiste lespakketten te ontwikkelen. Ook is het belangrijk om ervoor te zorgen dat er continu wordt gemonitord waar schaarste aan talent is. Bedrijven gaven nu vooral aan tekorten te ervaren in IT-talent, maar ook vrouwelijk talent is schaars in deze sector.’

Technologie en talent

‘Ten tweede komen technologie en talent steeds meer samen. Dit is duidelijk te zien bij start-ups. Ook Portbase, opgericht door Havenbedrijf Rotterdam en Havenbedrijf Amsterdam, is een mooi voorbeeld van een echte datagedreven organisatie. Talenten worden daar opgenomen in zogenaamde innovatieteams, die zorgen voor versnelling van productinnovatie. Om als talent te functioneren in zo’n team is een combinatie van vakmanschap en teamwork vereist. De verbinding van digitale en sociale vaardigheden zijn daarbij belangrijk.’

Jansen: ‘YoungShip, een organisatie voor jongeren die werkzaam zijn binnen de wereldwijde maritieme industrie, organiseert veel netwerkevenementen. Ook de Jong Havenvereniging, een zakelijk netwerk voor haven-, maritieme en logistieke young professionals in en om de Rotterdamse haven, brengt talenten samen. Deze ontmoetingsplekken voor jongeren zijn een groot winstpunt van Rotterdam.’

Talentontwikkeling

Volgens Jansen vraagt talentontwikkeling om een breed palet aan acties, die samen te vatten zijn in vijf aandachtsgebieden: boeien, vinden, binden, leren en groeien. ‘Met boeien bedoel ik het creëren van awareness op scholen om jonge mensen te enthousiasmeren voor de Rotterdamse haven. Het Educatief Informatiecentrum Mainport Rotterdam is hier actief mee bezig. Watertalent, het carrièreplatform voor de haven en industrie, werkt samen met het voortgezet onderwijs zodat scholieren aan de slag kunnen met maritieme profielwerkstukken. Het vinden van de juiste talenten begint bij matchmaking. Bedrijven in de Rotterdamse regio kunnen hiervoor aankloppen bij Watertalent.’

Streepje voor

Binden houdt volgens hem in dat wanneer de talenten eenmaal in Rotterdam gevestigd zijn, zij niet gelijk na het eerste project weer vertrekken. ‘Rotterdam staat wat dat betreft een streepje voor op andere steden. De maritieme sector en het aanbod van opleidingen, van mbo tot universiteit, zijn veel sterker. Er zijn zoveel verschillende richtingen mogelijk. Van panel-operator mbo niveau 4 tot econometrist op wo-niveau of een informatiespecialist afkomstig van de TU Delft. Alles is heel goed georganiseerd in de geografisch relatief kleine regio ten opzichte van andere steden in Europa. Daarnaast is de bereidheid groot van belanghebbenden om samen te werken om talent te ontwikkelen. Met belanghebbenden bedoel ik onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden. Dit werkt veel beter dan de individuele aanpak. Natuurlijk wordt er ook binnen Rotterdam geconcurreerd op talent. Maar sectorbreed moet gezamenlijk opgetrokken worden om de vijver zo groot mogelijk te maken, zodat er voor iedereen wat te vissen valt. Dat is het grootste winstpunt van deze regio.’

Hightech hands on

Met leren en groeien doelt Jansen op de mid-career professionals. ‘Talentontwikkeling is niet alleen gericht op de jongeren, maar ook op de mensen tussen de 30 en 40 jaar oud. De technologie gaat zo snel dat deze groep mensen zichzelf moet blijven ontwikkelen om bij te blijven. STC Training & Consultancy bijvoorbeeld richt zich op professionals, met name om de behoefte voor trainingen aan zij-instromers en doorontwikkeling zoals bijscholing en opscholing te vervullen.’

Jansen: ‘De belangrijkste vaardigheden die een talent in deze tijd nodig heeft zijn een grote mate van zelfstandigheid, probleemoplossend vermogen, kritisch denken, intrinsiek willen samenwerken en de wil om dingen te vernieuwen. Deze vaardigheden komen bovenop het vakmanschap. Probleemoplossend vermogen en de wil om dingen te vernieuwen is echt kenmerkend voor de maritieme sector. Ook wel hightech hands on: technologie op het hoogste niveau van ontwikkeling, maar wel met opgestroopte mouwen.’

De wetenschapper koppelt verschillende vaardigheden aan maritieme beroepen. Die informatie is verkregen uit het onderzoek. ‘Elk beroep kent een eigen talentprofiel met accenten op specifieke vaardigheden. Van een zeevarende wordt verwacht dat hij goed kan samenwerken en de processen aan boord goed kan monitoren en controleren. In commerciële functies is communicatie de uitschieter, terwijl probleemoplossend vermogen minder relevant wordt geacht. Digitale skills zien we vooral terug in de functie van engineer evenals het probleemoplossend vermogen. Leiderschapsvaardigheden zien we terug in de managementfuncties en bij aansturende functies in de operatie. Creativiteit zien we het meest terug in varende en technische functies.’

Professionals en studenten

‘Wat we constateren is dat bedrijven wel bekend zijn met de opleidingen voor de bestaande beroepen, maar minder goed raad weten waar ze nieuw talent vandaan halen’, aldus Jansen. ‘Het vizier op de talentenzoektocht mag breder: meer datagedreven IT-talent en meer diversiteit; vrouwelijk en buitenlands talent. Op het gebied van Artificial Intelligence is Nederland ver in technologisch onderzoek, maar kan nog stappen zetten in het opleiden en aantrekken van talent op dit vlak. Dit is één van de uitdagingen waar de nieuwe werkgroep Haven en Maritiem binnen de Nederlandse AI Coalitie mee aan de slag gaat. Er is talent nodig voor de implementatie van AI en de daaraan onderliggende infrastructuur. De coalitie stimuleert, ondersteunt en organiseert de Nederlandse activiteiten in Artificial Intelligence.’

Jansen durft de stelling wel aan dat bedrijven zich in toenemende mate vestigen daar waar goed gekwalificeerd talent aanwezig is. In Rotterdam zitten bedrijven dicht bij de bron door het brede opleidingsaanbod en de bereidheid te willen samenwerken aan talentontwikkeling. In de regio Rotterdam worden onder andere veertien maritieme masteropleidingen in het Engels aangeboden. Zowel professionals als studenten kunnen hier hun talenten ontwikkelen. Daarin is Rotterdam uniek. Voorbeelden van studies zijn: Shipping and Transport bij STC Group, Marine Technology bij TU Delft en Maritime & Transport Law bij Erasmus Universiteit Rotterdam.’

Nederlandse AI Coalitie

De Nederlandse AI Coalitie (NL AIC) is een samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en maatschappelijke organisaties. De coalitie stimuleert, ondersteunt en organiseert de Nederlandse activiteiten in Artificial Intelligence (AI). De werkgroep Haven en Maritiem binnen de NL AIC pakt onder andere talentontwikkeling als speerpunt op, omdat er talent nodig is voor de implementatie van AI in de maritieme sector.
Ilyaz Nasrullah, kwartiermaker van de werkgroep Haven en Maritiem binnen de NL AIC, vertelt wat de implementatie van AI inhoudt: ‘Als een bedrijf kunstmatige intelligentie wil toepassen om bijvoorbeeld tijdig onderhoud aan een machine te plegen, moet de apparatuur met sensoren worden uitgerust. De waarnemingen die de sensor doet, moeten worden verzameld, opgeslagen en gecategoriseerd. Dat is één specifieke IT-competentie, die ook wel data engineering wordt genoemd. Zo is er voor elke handeling weer een andere set van IT-competenties nodig. Het is belangrijk voor bedrijven om een aantal IT-competenties zelf in huis te hebben, om de regie in handen te houden. Een van onze ambities is om een toestroom van IT-talenten naar de maritieme sector te realiseren. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door crossovers tussen IT- en maritieme opleidingen te creëren. Denk hierbij aan een IT-minor binnen een universitaire maritieme opleiding of andersom.’

Ilyaz Nasrullah
Ilyaz Nasrullah, kwartiermaker van de werkgroep Haven en Maritiem binnen de NL AIC
Venturn

Jansen noemt het Rotterdamse Venturn als een van de initiatieven vanuit de markt die zorgt voor voldoende goed geschoold personeel met de juiste vaardigheden. ‘Venturn biedt een traineeship-programma aan, dat vooral gericht is op de net afgestudeerde talenten die zich nog aan het oriënteren zijn. Bijvoorbeeld een bedrijfskundig informatica die is afgestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en overal terecht kan met zo’n brede opleiding. Venturn biedt talenten een soort opstap om te voorkomen dat ze worden weggetrokken uit Rotterdam door consultancybureaus. De talenten krijgen een aantal werkplaatsen te zien in de twee jaar dat ze het programma volgen. De extra inhoud die wordt toegevoegd aan dit programma is een data science onderdeel. Bedrijven willen aan de slag met big data en zijn dus op zoek naar data science specialisten. In de haven en maritieme sector is sprake van een behoorlijke schaarste van data science specialisten. Het doel van Venturn is om deze schaarste aan te pakken.’

Watertalent

Watertalent is de matchmaker die haven-industriële bedrijven zoals BP ontzorgen. Jansen: ‘Dit soort bedrijven schakelt de hulp van een matchmaker in om talenten te vinden. De matchmaker uit Spijkenisse zorgt voor een gevulde cv-database van mensen die Watertalent persoonlijk kent. Het doel is dat talent zich zo goed mogelijk presenteert bij bedrijven via onder andere speciale sollicitatietrainingen die worden aangeboden. Overigens komt de onbekendheid niet alleen van de kant van bedrijven, want het werkt ook andersom; de talenten kennen de haven niet. Watertalent werkt daarom ook nauw samen met onderwijsinstellingen om evenementen te organiseren. Watertalent is een soort smeerolie.’

Talentontwikkeling Rotterdam in cijfers

  • 11.000 studenten op maritieme opleidingen
  • 58 maritieme vakopleidingen
  • 735 fulltime docenten in de maritieme opleidingen

RMCoE logo

Dit verhaal is aan u verteld door Rotterdam Maritime Capital of Europe

BRAND STORIES

Bedrijven en organisaties in de logistiek zitten vol inspirerende en informatieve verhalen. In Brand Stories worden deze door hen rechtstreeks aan u verteld.

Heeft uw bedrijf ook een interessant verhaal? Neem contact met ons op en bekijk de mogelijkheden om ook te adverteren via Brand Stories.