Deltares is een onafhankelijk kennisinstituut voor toegepast onderzoek op het gebied van water en ondergrond. ‘Door klimaatverandering worden vraagstukken als bodemdaling, de interactie tussen bodem en grondwater, verzilting en nog veel meer, heel actueel’, zegt Nijhof. ‘Onze missie luidt ‘Enabling Deltalife’: het voor mensen en natuur mogelijk maken om goed in deltagebieden te leven. Daarvoor moet het er veilig genoeg en duurzaam genoeg zijn. Ook is de lange termijn belangrijk en zeker ook de veerkracht van de infrastructuur in deltagebieden. Er is al heel veel, maar er komt ook meer bij. Het wordt complexer omdat we meer gebruiksfuncties aan elkaar koppelen. Het wordt zwaarder, schepen worden groter, windmolens worden groter. Wat voor gevolgen heeft dat voor de omgeving? Die vraag willen we beantwoorden.’

Hierbij komen zogenoemde ‘digital twins’ van pas, vertelt ze. ‘We gebruiken nu vaker een digitale kopie van de werkelijkheid, die mogelijke veranderingen meeneemt. Dit stelt ons in staat om de complexe interactie tussen de waterweg, de infrastructuur en de scheepvaart te simuleren met verschillende scenario’s, zoals klimaatverandering, vergroening van de scheepvaart en autonoom varen. Daarin werken we samen met SmartPort-partners en binnenvaartondernemers.’

Zomer

‘Met een digitale kopie kijken we naar de vaarwegcorridor van de Rijn en koppelen we waterbeweging aan infrastructuur en logistiek. Dit is een mooi voorbeeld van hoe we onze kennis en die van andere bedrijven nuttig maken voor de logistieke sector. We kunnen ze helpen met het maken van strategische keuzes.’

Maar hoe kan Deltares een bijdrage leveren aan het voorkomen van klimaatverandering? ‘In water zit energie, dat kunnen we gebruiken als duurzame bron’, legt Nijhof uit. ‘Door in de zomer warmte te onttrekken uit oppervlaktewater en die op te slaan in de ondergrond, kan het in de winter worden gebruikt om gebouwen te verwarmen. Water en ondergrond worden hier bovendien ingezet als batterij van warmte-energie. Het gebruik van oppervlaktewater als nieuwe energiebron kan een serieuze bijdrage leveren aan het realiseren van aardgasvrije wijken. De warmtevoorziening in de gebouwde omgeving wordt verduurzaamd en de CO2-uitstoot daarmee verminderd. Ook bij de productie van zonne- en windenergie spelen water en ondergrond een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan de steeds grotere offshore windturbines. Deze moeten wel stabiel blijven staan. Dat zijn technologische uitdagingen waarbij de grenzen voortdurend worden verlegd. Kennis van golven, stroming, geotechniek, geologie en morfologie zijn nodig voor technische optimalisatie, met minimale of zelfs positieve impact op de natuur en voorspelbare productie. Maar het werkt ook andersom. Je wilt immers ook weten wat de directe en indirecte effecten zijn op de Noordzee bij grootschalige toepassingen van offshore windparken of drijvende zonneparken op het water.’

Troebelheid

Op de Noordzee sloten visserij, natuur en windmolenparken een akkoord om elkaar niet te veel in de weg te zitten. De havens doen blijkbaar niet mee. ‘Dat is wel een goede constatering’, zegt Nijhof. ‘Deze problematiek gaat natuurlijk ook over de benutting van de havens en over de kustveiligheid, onze specialiteit. Windmolens hebben invloed op de golven. Dit kan de troebelheid van het water beïnvloeden, waardoor de ecologie verandert. Wij mensen denken dat we alles kunnen overzien als we een ingreep doen, maar in werkelijkheid is het veel complexer. Wat gebeurt er met het water en alles daaromheen als we de Noordzee vol zetten met windmolens? De impact hiervan is groot.’

Deltares onderzoekt hoe we onze infrastructuur op land en water veerkrachtig en flexibel kunnen maken waar nodig, met behoud van de functionaliteit. ‘De Maeslantkering is ontworpen om vooral open te staan, en heel af en toe dicht te gaan. Maar met een stijgende zeespiegel zal ze, bij het handhaven van het huidige sluitpeil, steeds vaker dichtgaan. Vanaf veertig tot vijftig centimeter verandert dat. Met het aanpassen van het sluitpeil kan wellicht het huidige gebruik van de kering langer duren, maar bij meer dan één meter wordt dat steeds lastiger. Uiteindelijk is de keuze: blijft hij open of gaat hij permanent dicht?’

Boegbeeld

Nijhof was anderhalf jaar het boegbeeld van de Topsector Water & Maritiem, korter dan ze had gewild. ‘Mijn droombaan bij Deltares kwam voorbij, die kans kon ik niet laten schieten. Maar ik ben er heel trots op dat we over de grenzen heen met de water- en deltatechnologie contact gezocht hebben en van elkaar hebben kunnen leren. De maatschappelijke meerwaarde konden we goed uitleggen: waarom het een prachtig vak is om in de water-, maritieme- of deltatechnologie te gaan werken. Dat moet meer toekomstige werknemers opleveren. We hebben ons hard gemaakt om mooie projecten in de etalage te zetten. Zo laten we zien wat we kunnen en maken we landgenoten enthousiast.’

‘Een harde dijk van bijna negentig graden is door de mens bedacht, daar klapt de golf hard op. De natuur heeft een geleidelijke overgang van water naar land. Die truc van de natuur zouden wij ook voor de kust moeten en kunnen gebruiken. Je kunt bouwen met de natuur, bijvoorbeeld met mangrovebossen als golfbrekers. Daarnaast moeten we duurzaam met onze waterkeringen omgaan. Niet alsmaar blijven aanleggen en verhogen, maar ook gebruiken wat er al is. Ik ben trots op alle samenwerkingen die we als Deltares hebben. We zitten hier niet voor onze eigen agenda, maar zetten er als Nederland gezamenlijk onze schouders onder.’