BTB ABVV is met name boos op de financiering van het onbemande ‘Zonga’-project. ‘Tijdens een van zwaarste economische crisissen die ons land teistert sinds WO II vindt deze Vlaamse regering nog genoeg belastinggeld om onder het mom van innovatie allerlei prestigeprojecten te financieren,’ aldus de bond.

Niet onbemand

Ook heeft BTB ABVV felle kritiek op de benaming ‘onbemand varen’. ‘Om te beginnen is dat ‘onbemand’ varen allesbehalve onbemand. De schipper zit aan de wal en bestuurt het schip vanop afstand,’ legt BTB ABVV uit. ‘Bovendien is nog steeds een matroos aan boord om het schip aan sluizen en kaaien aan- en af te meren.’ Volgens de organisatie slaat de term ‘onbemand varen’ als een tang op een varken.

BTB ABVV kijkt ook kritisch naar de veiligheid van onbemande schepen. ‘Hoe communiceert een schipper aan de wal met zijn matroos op het schip? Wat als het schip technisch uitvalt? Wat met de veiligheid van de andere vaarweggebruikers?’ vraagt de bond zich af. Het laatste zal vooral betrekking hebben op schepen binnen de pleziervaart.

Schipperstekort

Dat er een schipperstekort is, ontkent de vakbond niet. In Vlaanderen en in Nederland moet een kandidaat-schipper minstens vier jaar vaartijd afleggen om zijn examen voor het groot vaarbewijs te kunnen afleggen. BTB ABVV noemt de lengte van die vaartijd ‘een flinke drempel’ voor potentiële nieuwe schippers. Ook oudere mensen die op zoek zijn naar een nieuwe uitdaging kunnen zich beperkt voelen door de lange vaartijd die nodig is voor een groot vaarbewijs. De bond noemt het invoeren van een Vlaams Vaarbewijs als een van de oplossingen. ‘Je kan daarmee de Europese regelgeving omzeilen door de verplichte vaartijd in te korten, zodat er meer mensen naar het beroep van binnenschipper kunnen instromen. Op die manier kan je sneller meer schippers aan de slag krijgen,’ tekent de bond op over het idee, waar ze al jaren mee bezig is.

BTB ABVV roept de bevoegde overheden op met sociale partners van de binnenvaartbranche rond de tafel te gaan en daarmee het binnenvaartbeleid in Vlaanderen meer vorm geven. De BTB ABVV vertegenwoordigt werknemers uit de maritieme sector, havenarbeiders, arbeiders in de luchtafhandeling, werknemers in het goederen- en personenvervoer en logistieke medewerkers in Vlaanderen.

Europese primeur

Eerder deze maand heeft het binnenschip ‘Zonga’ afgegraven vervuilde grond over de Schelde vervoerd naar de Waaslandhaven. Het schip werd daarbij niet bestuurd door personen aan boord, maar vanuit het kantoor van Seafar in de Antwerpse binnenstad.

Het was niet de eerste tocht van een op afstand bestuurd schip op een Vlaamse waterweg. Op de IJzer vinden al langer proefvaarten plaats. Het was ook niet de eerste keer dat een onbemand schip door een sluis – in dit geval de Kallosluis – voer.

De primeur, volgens Seafar zelfs een Europese primeur, is dat het de eerste keer was dat een binnenschip van 135 meter – de maximale lengte van een binnenschip – hiermee een opdracht uitvoerde. De eerdere onbemande vaartochten vonden telkens plaats met veel kleinere schepen die nauwelijks of niet geschikt waren voor commerciële transporten.

Besturing

De tocht van de ‘Zonga’, van een voormalig terrein van oliereus BP naar de aanlegplaats van GRC langs de noordkant van het Waaslandkanaal, duurde ongeveer twee uur. Voor de besturing van het schip van rederij Degrave-Antverpia stonden gediplomeerde kapiteins in. Aan boord bevonden zich, omdat het systeem nog nieuw is, voor alle zekerheid toch twee kapiteins en een matroos.

Seafar heeft al vijf schepen die met deze technologie zijn uitgerust. De huidige vaarvergunning van schip de ‘Zonga’ beperkt zich tot Vlaanderen. Op het voormalige BP-terrein komt stilaan de bedrijvencluster Maritieme Campus Antwerpen (MCA) tot stand. Seafar wil zich daar in 2023 ook zelf vestigen. Volgens Bart Huybrechts, managing director van MCA, haalt het afvoeren van de vervuilde grond over het water per schip 330 vrachtwagens van de weg. Maar volgens de Vlaamse maritieme vakbond BTB ABVV moet de overheid dergelijke projecten dus niet meer subsidiëren.