Voorlopig onderzoek heeft uitgewezen dat de partij afkomstig was uit een bulkcarrier met zogenoemde sunpellets (geperst restmateriaal van zonnebloemen) uit Oekraïne. Tenminste dertien binnenvaartschepen en vier duwbakken hebben een deel van die Oekraïense lading overgenomen. Metingen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hebben voor zover bekend geen andere verdachte situaties opgeleverd.

Dat er fosfine in een partij agribulk wordt aangetroffen is op zichzelf niet verwonderlijk. Het spul wordt al sinds mensenheugenis in de zeevaart gebruikt om ongedierte te bestrijden omdat het een zeer effectief middel is. Het is dan ook uiterst giftig. Al bij een concentratie van 0,2 parts per million in de lucht is het gebruik van ademhalingsbeschermende middelen verplicht. Het RIVM heeft niet bekendgemaakt welke concentratie aan boord van de ‘Fox’ is gemeten, maar op sociale media circuleren berichten over tientallen malen hogere concentraties.

Het tragische ongeval in schipperskringen leidt tot veel opwinding en onrust. Terecht vragen velen zich af of ze nog wel een volgende reis met een lading agribulk moeten aannemen. Een kortstondige blootstelling aan een te hoge concentratie kan immers al tot permanente lichamelijke en psychische schade leiden. Het is dan ook van groot belang dat de betrokken inspectiediensten zo snel mogelijk uitzoeken wat er precies fout is gegaan en welke maatregelen er worden genomen om herhaling te voorkomen.

Atie Verschoor, chemicus en deskundige op het gebied van gas in containerladingen, constateert dat het ongeluk nooit had kunnen gebeuren als de vereiste protocollen waren gevolgd. Juist omdat fosfine al in minieme concentraties uiterst gevaarlijk is, gelden er uitgebreide veiligheidsmaatregelen voor het gebruik ervan. Dat die niet gevolgd zijn, roept vragen op over het toezicht. Dat de toezichthouders zich tot nu toe in stilzwijgen hullen eveneens.