In dit verband werd de zogeheten Declaration of Nijmegen ondertekend door de binnenvaart en door minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat). Het doel is om concurrerend te blijven met weg- en spoorvervoer, door in 2030 zo’n 20% minder CO2 uit te stoten. Ondertekenaars van het akkoord zijn onder andere belangenorganisatie BCTN, verladers Heineken en Friesland Campina, havenbedrijf North Sea Port, vervoerders NedCargo en Danser Group, bouwer van elektrische schepen Port-Liner en de gemeenten Rotterdam en Nijmegen.

‘De binnenvaart heeft een fikse voorsprong als je de CO2-uitstoot vergelijkt met die van vrachtwagens en treinen’, aldus Van Nieuwenhuizen. ‘Om deze voorsprong te behouden, moeten binnenvaartschepen omschakelen naar schonere motoren en brandstoffen. Een schip gaat veertig jaar mee, terwijl een vrachtwagen na zes of zeven jaar al wordt vervangen. De sector heeft dus geen tijd te verliezen.’

In het nieuwe akkoord, een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en European Green Capital Nijmegen, spreken de ondertekenaars af dat zij versneld het scheepsvervoer verduurzamen. Deze doelstelling wordt ook in het nog te sluiten Klimaat- en Energieakkoord opgenomen. In 2050 moet de binnenvaartsector klimaatneutraal zijn.

Het akkoord legt vast dat de deelnemende partijen werken volgens een 3-stappenplan: via haalbaarheidsonderzoek en demonstraties naar praktijkpilots, en als stap drie opschaling. Tot eind 2020 vindt de grensoverschrijdende verkenning plaats naar duurzame binnenvaartoplossingen.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar emissies, maar ook naar de aandrijflijn en alternatieve en hernieuwbare brandstoffen. Uit de voorgestelde oplossingen gaat de sector een aantal commercieel haalbare ideeën uitwerken in publiek-private pilots. Succesvolle pilots worden op grote schaal ingezet. Afhankelijk van de gekozen oplossing kan de datum van opschaling eerder of later zijn. 

‘Doordat juist nu al grote logistieke bedrijven zich aansluiten, kan op korte termijn een flinke uitstootreductie worden gehaald. De deelnemende verladers wegen vanaf nu deze uitstoot mee bij hun keuze voor transportmiddelen en kiezen zo eerder voor het minst vervuilende alternatief’, stelt de minister. Dit moet een extra impuls geven aan de binnenvaartsector om duurzame investeringen te doen.

De ondertekening van de verklaring vond donderdag plaats bij congres Ports & the City in Nijmegen. De Gelderse stad is een van de plekken met het meeste scheepvaartverkeer van Europa en is dit jaar door de Europese Commissie uitverkoren tot Green Capital of the EU.