Samen met toenmalig collega Bart Kuipers hebben wij voor de Italian Maritime Economy (Review) een jaar of twee geleden een artikel geschreven over de impact van de Nieuwe Zijderoute op het Europese havensysteem. Achteraf is dit artikel een soort van genesis gebleken, en heeft de Zijderoute me al naar het Spoorwegmuseum, Wroclaw, rangeerterrein Kijfhoek en nu dus Napels gebracht.

Hoewel een bijeenkomst van scheepsmagnaten in Napels natuurlijk al een belevenis op zich is, bood de conferentie ook stof tot nadenken. Rond de Middellandse Zee ziet men het hele Zijderoute-verhaal als de game changer in de concurrentie met die vervelende megahavens in Noordwest-Europa. Als we de Chinese draak naar Italië kunnen halen komen de renminbi’s en containers vanzelf, is de gedachte.

Piraeus wordt gezien als het te kopiëren succesverhaal en risico’s kregen niet een erg prominente rol in het hele verhaal. Juist daarom heb ik mijn verhaal maar eens afgesloten met de vraag of de Polar Silk Road (dus varen tussen de gesmolten ijskappen door en daarmee een flink stuk afsnijden) niet de grootste bedreiging is voor de maritieme Silk Road naar Italië. Wie wil dan immers nog door het Suezkanaal?

Tijdens de lunch, erg goed, werden tussen de gangen door ook door de deelnemers wat kritische noten gekraakt. Ja, cruiseschepen- en fregattenbouwer Fincantieri liep wel wat risico’s nu het gedwongen was om innig met een Chinees staatsbedrijf samen te werken. En ook het Italiaans buitenlands beleid was niet allemaal even succesvol geweest.

Wel zijn de open armen van de Italianen ook voor Nederland relevant. China lijkt een ‘divided Europe’ scenario goed te begrijpen. Wanneer Italië zich afkeert van de EU (zie de hele discussie rond de Italiaanse begrotingstekorten) en net als Griekenland zich op China richt, is een sterke eensgezinde reactie op het Chinese beleid weer een stukje moeilijker geworden.

Moeten we ons dan zorgen maken? Dat lijkt voorlopig nog wel mee te vallen. Zeker gelet op de opmerking die een van de aanwezige Italianen maakte: zolang alle Italiaanse havens claimen dat zij de (enige c.q. beste) Chinese poort naar Europa zijn, zou er vooral helemaal niks gebeuren en bleven de schepen gewoon de containers in Rotterdam op de kade zetten. Want die efficiency en het professionalisme van de havens in Noordwest-Europa, dat was pas iets om jaloers op te zijn. Daar kan blijkbaar geen Chinese mega-investering tegen op.