Vorige week maandag hadden de handtekeningen gezet moeten worden en had HES Beheer de koopsom moeten overdragen. Nu dat niet is gebeurd, vindt Rijsdijk dat hem nog maar een optie rest: met volle kracht doorgaan als zelfstandig bedrijf. “Ik ben het gemanipuleer zat” , zo zegt hij.
President-commissaris P. Faas van Interstevedoring houdt echter nog een slag om de arm. “Het kan nog doorgaan. Maar hoe langer het duurt, hoe kleiner die kans wordt. Wanneer de overname definitief niet doorgaat, dan kan HES Beheer in ieder geval een schadeclaim tegemoet zien. Onze goodwill is naar de knoppen en daar zal HES voor moeten betalen” , aldus Faas.
Faas noemde de handelwijze van HES ‘een affront’. “Het is toch op zijn minst gezegd slordig, dat een aan de beurs genoteerd bedrijf niet in staat is op tijd de financiering rond te krijgen. Als ik iets koop, heb ik geld of een lening op zak.”
Rijsdijk geeft toe dat er een klein verschil van mening bestaat tussen hem en Faas. “Voor mij is de zaak over, Faas ziet nog een klein gaatje. Maar verder zijn we het over alle beleidskwesties eens.”
Tijdens de onderhandelingen met HES Beheer over de overname van zijn bedrijven heeft Rijsdijk overigens nog geprobeerd zeggenschap te houden in de nieuwe combinatie. HES Beheer wil Frans Swarttouw, GEM, Interstevedoring en OBA onderbrengen in een nieuwe holding: European Bulk Services BV. (Hiervoor moet HES Beheer overigens nog wel Internatio-Muller uitkopen bij Frans Swarttouw. Internatio heeft zich bereid verklaard zijn veertig procents aandeel in Frans Swarttouw over te doen aan HES Beheer, maar ook deze transactie is nog niet afgerond.) Rijsdijk wilde aanvankelijk dat zijn holding Schot Beheer in European Bulk Services een belang zou nemen ter waarde van 60 miljoen gulden, maar die variant werd tijdens de overnamebesprekingen al snel verlaten. Sterker nog, Rijsdijk moest beloven zich volledig te onthouden van stuwadoorsactiviteiten in alle Europese havens.
Bij HES Beheer denkt men op korte termijn duidelijkheid te hebben over de ‘kleine technische kwestie’ die de overname nog in de weg staat: de banken die de overname zouden moeten financieren, eisen een pandrecht op de aandelen van Frans Swarttouw in het Rotterdamse kolen- en ertsoverslagbedrijf EMO/EKOM. Hierin heeft Frans Swarttouw een belang heeft van 42,5 procent. Hiervoor heeft Frans Swarttouw/HES Beheer echter de toestemming nodig van de overige aandeelhouders: Manufrance, met vijftien procent, en de combinatie SNV met de resterende 42,5 procent. In die laatste combinatie zijn Shell Nederland, Shell Duitsland, Thyssen en Ruhrkole elk met 25 procent van de aandelen vertegenwoordigd. “We zijn een koopsom en een datum overeengekomen met Interstevedoring en OBA. Nu we die datum niet gehaald hebben, zijn we uiteraard bereid rente te betalen over de tijd die we langer nodig hebben” , aldus een woordvoerder van het bedrijf.
De vervoersbonden FNV en CNV vinden het een slechte zaak wanneer de overname niet zou doorgaan. FNV-bestuurder K. van der Linden: “Als het inderdaad niet doorgaat, krijgen wij problemen. Dan wordt het tussen die bedrijven een gevecht op leven en dood, met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid.” Ook CNV’er C. van der Knaap is daar bang voor. “HES leed de eerste zes maanden van dit jaar rond de negentien miljoen gulden verlies, vooral veroorzaakt door HES-dochter GEM. Overname is noodzakelijk voor de toekomst van de GEM, groei is in die sector niet mogelijk, hoogstens consolidatie” , aldus Van der Knaap.
Afgelopen voorjaar heeft Rijsdijk, met de steun van HAL Invest (de voormalige Holland America Line) zelf HES-Beheer willen overnemen. Dat liep toen vast omdat volgens ingewijden directeur P. van der Vorm van HES wel de slechte delen van zijn holding kwijt wilde, met name de GEM, maar de winstmakers, de aandelen EMO en Frans Swarttouw niet kwijt wilde.
Rijsdijk en Van der Vorm hebben elkaar altijd voor de voeten gelopen sinds Rijsdijk met zijn eerste varende kraan klanten van de GEM afpikte. Daarna is het nooit meer goedgekomen tussen de twee.