Het systeem is gebaseerd op het creeren van een bepaalde luchtsamenstelling in de container. Door middel van een compressor wordt lucht de container ingezogen en verhit, waardoor de verschillende elementen gemakkelijker uit elkaar te halen zijn. De lucht wordt daarna door membraanfilsters gesluisd die de stikstof in de lucht scheidt van de andere elementen. De laatste worden afgevoerd. In de container ontstaat daardoor een klimaat van 97,5 procent stikstof, 1,75 procent zuurstof, 0,75 procent koolzuur. De grote hoeveelheid stikstof zorgt ervoor dat het rijpingsproces van produkten die zich in de container bevinden, vrijwel geheel stil komt te liggen.
Deze stikstof-methode is niet nieuw, erkent Jaap van Wijk, commercial & operational manager van de divisie containerverhuur van CKT. “Wij hebben voortgeborduurd op al bestaande methodes. Toch durf ik ons systeem zonder overdrijven revolutionair te noemen, omdat het aan de container geen laadruimte ontneemt en nauwelijks extra gewicht toevoegt.”
Dat is bij eerder ontwikkelde ‘controlled atmosphere’-systemen volgens hem wel het geval. “De bekendste methode is wel het aanbrengen van een cylinder in de container, die op gezette tijden stikstof injecteert. Om niet het risico te lopen dat de cylinder leegraakt, moet je er echter een met een forse inhoud bevestigen en dat neemt behoorlijk wat kostbare laadruimte weg.”

“Je kunt de cylinder natuurlijk ook aan de buitenkant hangen zodat die navulbaar is. De vraag is dan natuurlijk wie het ding onderweg bijvult. Ook daarvoor bestaan wel oplossingen, maar die methodes hebben weer als groot bezwaar dat aan de koelcontainer een vrij omvangrijk apparaat moet worden bevestigd. Daardoor neemt de zwaarte van de container fors toe, zodat de verlader voor het transport van zo’n container heel veel kilo’s extra gewicht moet betalen.”
Het systeem van CKT kan daarentegen worden ingebouwd in een normale koelmachine van het merk Carrier NT20 of 40. Aan die koelmachine worden een aantal componenten, zoals de compressor, de membraanfilters en de computergestuurde electronische schakeling toegevoegd. “Er hoeft aan de koelcontainer dus geen additioneel apparaat meer te worden bevestigd zoals bij al bekende systemen het geval is” , aldus Van Wijk.
CKT is samen met Prolong jaren bezig geweest met het ontwikkelen en beproeven van het systeem. In totaal werd daarin meer dan een miljoen gulden geinvesteerd. Ter afronding is een van de twee met het nieuwe systeem uitgeruste containers zes maanden grondig getest door de Shipowners Refrigerated Cargo Research Association (SRCA) in Cambridge, en op vrijwel alle onderzochte punten in orde bevonden. Aanleiding voor de moedermaatschappij van CKT, HAL, dit jaar te investeren in de aanschaf van zestig systemen, waarvan de eerste, ingebouwd in een koelcontainer, in oktober/november op de markt komt.

Enthousiast

Volgens Van Wijk heeft hij op zijn rondtocht langs verladers al veel enthousiaste reacties ontvangen. “Een importeur van zeventien soorten bessen, die nu nog door de lucht worden vervoerd, berekende dat ons systeem hem per bessensoort zo’n 170.000 dollar per jaar aan transportkosten zou besparen omdat hij zijn lading nu per zeeschip kan laten aanvoeren. Bovendien moet hij nu 30 tot 40 procent van een aangevoerde partij bessen weggooien omdat die het transport niet goed hebben overleefd. Dat percentage zou aanzienlijk dalen.” De goedkopere transportkosten, de geringere schade en het feit dat er veel grotere partijen kunnen worden aangevoerd, zullen er volgens hem toe leiden dat de prijs van het produkt in de winkel daalt, met als gevolg een toename van de afzet.
Maar ook voor verladers die hun bederfelijke waren nu al per zeeschip aanvoeren, heeft het systeem volgens Van Wijk voordelen. “Zo komen bloembollen die worden vervoerd in ‘controlled atmosphere’-containers, in een betere conditie aan omdat het rijpingsproces vrijwel stilligt tijdens het transport. Gezien de scherpe controle die landen zoals de Verenigde Staten toepassen, kan dat een groot voordeel zijn.”
Een ander voorbeeld is tropisch fruit. “Veel tropische vruchten worden nu geplukt als ze nog niet of maar net rijp zijn. Door ze te vervoeren in onze containers kunnen de vruchten veel later geplukt worden. Ze zijn dan groter en vaak veel lekkerder. Toen ik iemand van Albert Hein over het systeem vertelde, was hij meteen razend enthousiast. Hij wilde graag als eerste ‘enorm grote papaya’s in de schappen’ hebben.”

Kopschuw

Toch verwacht Van Wijk niet dat verladers van bederfelijke waar binnenkort in bosjes voor zijn deur liggen. “Ten eerste is het systeem niet voor iedere verlader van bederfelijke waar interessant. Voor het vervoer van massaprodukten zoals appels en peren, is het gewoon te duur. De huur van een gewone 20-voets koelcontainer is gemiddeld zo’n veertien a vijftien dollar per dag. Een koelcontainer, waarin ons systeem is ingebouwd, komt op zo’n 32 tot 34 dollar per dag.”
Bovendien hebben volgens hem de slechte ervaringen die verladers eerder opdeden met ‘controlled atmosphere’-systemen, velen van hen kopschuw gemaakt. “Ik denk dat we daardoor in het begin wel wat moeite zullen hebben om het systeem aan de man te brengen. Veel bedrijven zullen de kat nog even uit de boom kijken.” Van Wijk is er echter van overtuigd dat het systeem vroeg of ldus

t tot een omwenteling in het koel- en vriesvervoer zal leiden. “Het kan gewoon niet anders.”
Dat betekent overigens niet dat CKT daarvan als enige zal profiteren. Het bedrijf heeft slechts op onderdelen van het systeem octrooi aangevraagd. “Dat kan ook niet anders omdat niet elk element door onszelf is ontwerpen. Zo maken wij gebruik van de membraanfilters van het bedrijf Permea en daarop kunnen we natuurlijk geen octrooi aanvragen.”
“Bovendien weten we dat een aantal andere bedrijven bezig is met de ontwikkeling en het testen van een zelfde soort systeem.” Het gaat daarbij om de firma Permea zelf die daartoe samenwerkt met de Duitse firma Graaff, en het bedrijf Air Products and Chemicals Inc. dat samenwerkt met de containerbouwer Klinge. Bij het testen van het systeem van Permea is onder meer Nedlloyd betrokken, bij dat van Air Products Maersk en Sea-Land.
“Voor zover ik weet kampen beide bedrijven echter nog met een aantal technische problemen die wij inmiddels hebben opgelost. Wij zijn als relatief klein bedrijf dan ook de eerste die met dit systeem op de markt komt. We lopen voorop en daar zijn we trots op” , aldus Van Wijk.

Door Judy van Vuurde

– Het rijpingsproces van bij voorbeeld tropisch fruit komt in containers met CA-systemen vrijwel tot stilstand. De vruchten kunnen dan ook later geplukt worden. En wellicht kunnen ze bovendien goedkoper op de markt worden gebracht, omdat ze over zee kunnen worden vervoerd in plaats van door de lucht.