In 1986 richtte ir. Cees Killestijn het bedrijf Skillpack op. Hij begon met een machine uit Japan met de produktie van wijdmondse PET-potten. Nu staan er in Etten-Leur 25 machines, die vijf dagen per week volcontinu potten (70 procent) en flesjes (30 procent) fabriceren. En men is bezig met de bouw van een nieuwe fabriekshal. Er werken in Nederland inmiddels 56 mensen bij het bedrijf. Wat is de verklaring voor deze bovengemiddelde groei?
Temidden van het grote assortiment verpakkingen van PET (zo’n 160 verschillende vormen) somt marketing-salesmanager Koos Gommers geroutineerd de positieve eigenschappen van PET op. Het materiaal is glashelder, onbreekbaar en licht van gewicht. Bovendien bezit de kunststof uitstekende barriere-eigenschappen ten aanzien van zuurstof, koolzuur en water en is het tevens bestand tegen groot aantal chemicalien.

Preform

Die eigenschappen houden verband met de wijze waarop de potten worden gemaakt. Als grondstof worden korrels thermoplastisch polyester gebruikt. Skillpack werkt alleen met de maagdelijke grondstof omdat er levensmiddelen in de potten worden verpakt. De korrels worden verwarmd tot circa 300 graden celcius. De pasta die dan ontstaat, wordt onder enorme druk in een matrijs geduwd (Spuitgieten).
Uit deze matrijs komt de zogenoemde preform tevoorschijn, qua vorm vergelijkbaar met een reageerbuis (in het geval van een fles) of een trechter (bij een pot). Omdat spuitgieten de nauwkeurigste manier is om kunststof te verwerken, wordt de mond van de pot of fles hierna niet meer veranderd. De rest van de preform wordt wel verder vergroot. De nauwkeurigheid van de mond is van belang voor de effectiviteit van het gebruikte sluitsysteem.
Het verder vergroten en vormen van de preform gebeurt door hem biaxiaal te verstrekken. Dit houdt in dat de preform zowel horizontaal als verticaal wordt uitgerekt en geblazen. Deze techniek verbetert de barriere-eigenschappen van het PET (de ruimte tussen de moleculen wordt kleiner). Ook neemt de helderheid van het materiaal toe doordat het dunner wordt: het wordt drie maal zo dun als de preform en daardoor drie maal zo helder.
De PET-potten en -flessen worden gebruikt voor een grote verscheidenheid van produkten. “Grofweg de helft van de potten wordt gebruikt om levensmiddelen zoals sauzen, kruiden, mosterd, thee, honing en pinda’s in te verpakken. Farmaceutische en cosmetische produkten vormen met dertig procent de tweede belangrijke groep en de overige twintig procent valt in de categorie diversen” , licht Gommers toe.
PET is niet het goedkoopste verpakkingsmateriaal. Volgens Gommers moet echter niet alleen worden gekeken naar de kosten, maar ook naar de opbrengsten die verkregen kunnen worden door produkten in een andere verpakking aan te bieden. “Wat levert een verpakking op?, vraag ik me altijd af. Zolang onze klanten succes hebben met produkten in onze verpakkingen, zal de vraag alleen maar verder stijgen” , zegt Gommers.
Wat een PET-verpakking kan opleveren, verschilt van produkt tot produkt. Er kunnen zowel marketing- als logistieke voordelen worden geboekt. We bekijken wat de consequenties van de drie meest in het oog springende eigenschappen van PET (de helderheid, de onbreekbaarheid en het gewicht) voor de verschillende toepassingen zijn.
Voor sommige produkten is de helderheid van het polyester een doorslaggevend ar-Agument. Zo heeft de vervanging van een bedrukt blik met snoepjes (Quality Street van Mackintosh) door een grote PET-bokaal geleid tot een omzetstijging. De snoepjes verkopen nu zichzelf. Deze verpakking met een inhoud van 6,5 liter en een monding met een diameter van 162 mm (snap, dat wil zeggen niet met een schroefdeksel) is tevens de grootste pot die Skillpack op dit moment maakt. Voor verfprodukten, taartgarnering en kruiden is de helderheid ook van grote betekenis gebleken. Wanneer produkten gevoelig zijn voor UV-straling, is het mogelijk de heldere potten te voorzien van een doorzichtig UV-filter of de potten in te kleuren.
De tweede eigenschap van PET, de onbreekbaarheid, heeft, in vergelijking met glas, voordelen tijdens het afvullen, het transport en in de winkel. In bepaalde gevallen kan worden volstaan met een simpelere en dus goedkopere omverpakking. De verpakking is verder voor de consument veiliger. Dat geldt niet alleen voor farmaceutische en cosmeticaprodukten die in de badkamer worden gebruikt, maar ook voor levensmiddelen die veelal door kinderen worden genuttigd, zoals honing.
Het gewicht ten slotte heeft vooral aanAzienlijke logistieke voordelen. Een glazen pot met een inhoud van 500 ml weegt 273 gram, een PET-pot slechts 27 gram. Het spreekt voor zich dat de PET-pot hierdoor door veel producenten wordt gebruikt om produkten in te exporteren. De Melkunie exporteert bij voorbeeld koffiemelkpoeder in PET. “Het is zelfs zo dat een vrachtwagen die met gevulde glazen potten wordt beladen, slechts voor ongeveer 65 procent benut kan worden vanwege de tonnagebeperking. Een truck met gevulde PET-potten heeft daarentegen een beladingsgraad van zo’n 95 procent” , aldus de Skillpack-manager.
Zo kan veel meer produkt in een keer worden getransporteerd. Het lage gewicht is deels het gevolg van de dunne wanden van de PET-verpakkingen. Deze geringe wanddikte heeft bovendien als bijkomend voordeel dat er meer PET-potten dan glazen potten per vierkante meter in een schap kunnen worden geplaatst. Een uitkomst voor de met ruimtegebrek kampende supermarkt.
Net als alle andere producenten van verpakkingsmiddelen heeft ook de PET-pottenmaker een aantal argumenten op een rijtje gezet waaruit moet blijken dat de PET-potten geen schadelijke gevolgen hebben voor het milieu. De produktie van PET vergt minder energie dan de produktie van bij voorbeeld glas. De potten zijn uit slechts een kunststof gemaakt, in tegenstelling tot samengestelde verpakkingen, en recycling behoort dus in principe tot de mogelijkheden. Gommers hoopt dat zo snel mogelijk een afspraak wordt gemaakt wordt een symbool op de verpakking, zodat duidelijk is waarvan de potten gemaakt zijn. Dat vereenvoudigt het eventuele sorteren en recyclen van de verpakkingen. Bij verbranding ontstaan geen schadelijke stoffen.

Europa

Skillpack produceert jaarlijk circa 200 miljoen PET-verpakkingen en is daarmee Europees marktleider. Het bedrijf exporteert de lege PET-potten naar een groot deel van West-Europa, met als begrenzing de Alpen en de Pyreneeen. In Duitsland, Engeland, Denemarken, Zweden, Noorwegen, Frankrijk en Zwitserland heeft Skillpack eigen agenten zitten. Afnemers kunnen een pot of fles uit het standaard pakket kiezen of in samenwerking met Skillpack een nieuwe vorm ontwerpen. Dit laatste gebeurt met behulp van een Computer Aided Design- ofwel ontwerp- computerprogramma. Er zijn al 160 verschillende modellen en elke maand komen daar gemiddeld drie stuks bij.
Er is een aantal grenzen dat het toepassingsgebied van PET beperkt. Een daarvan is temperatuur waaronder de polyester potten afgevuld kunnen worden. Die ligt nu rond de zestig graden. Gommers: “Op dat terrein zijn we afhankelijk van de grote kunststofconcerns. Wanneer zij een polyester op de markt brengen die betaalbaar is en tegen hogere temperaturen bestand is, zijn we natuurlijk geinteresseerd.”
Een andere grens is het formaat van de potten. Zoals elders op deze pagina al is vermeld, heeft de grootste pot op dit moment een inhoud van 6,5 liter. Er wordt bij Skillpack al geexperimenteerd met verpakkingen met een inhoud van 20 liter. Zodra dat soort bokalen produktierijp is, zal er weer een grote hoeveelheid nieuwe toepassingen voor PET-potten ontstaan.

Koos Gommers van Skillpack: “Zolang onze afnemers succes hebben met onze verpakkingen, blijft de vraag groeien.” (Foto: Willem Paterik) .

Er zijn al 160 verschillende modellen en elke maand komen daar gemiddeld