Kabinet: logistieke branche moet zelf gas in containers aanpakken

Het kabinet laat het aan de logistieke branche over om ervoor te zorgen dat logistiek personeel, en de consument, niet wordt blootgesteld aan giftige gassen in containers. De sector is daar momenteel echter niet toe in staat, ook al zijn er ook bedrijven die hun aanpak op orde hebben.

Dat blijkt uit het eindrapport van de actie Tegengas 2009 en de begeleidende brief waarmee minister Jacqueline Cramer (VROM) mede namens het ministerie van Sociale Zaken dat rapport op 12 februari aan de Tweede Kamer heeft aangeboden.

Van 1.053 onderzochte containers bleek tien procent gevaarlijke gassen te bevatten in een ontoelaatbaar hoge concentratie. Van deze 106 containers was de overgrote meerderheid niet actief begast maar kwamen de gevaarlijke gassen en dampen uit de lading zelf. 17 containers waren actief begast, en daarvan bevatte slechts één container een waarschuwingssticker en documentatie die melding maakte van de gassing.

De steekproef is voor een kwart geheel willekeurig, en de rest op basis van risicoprofielen. Riskante afzenders en ladingen zijn speciaal geselecteerd. Dat zou kunnen betekenen dat van de miljoenen containers die jaarlijks Nederland in en uit gaan er minder dan 10 procent gevaarlijke gassen bevat.

Verdachte lading is vooral schoeisel uit China, en ook multiplex vloeren en meubels, hout en riet, electronica, medicijnen, gedroogd fruit, speelgoed en kleding zijn extra riskant.

De arbeidsinspectie stelt in het rapport vast dat de bekendheid met het probleem bij werkgevers is toegenomen. Ook zou de bereidheid om maatregelen te treffen zijn vergroot.

Desondanks glipten verschillende ladingen door de handen van de controleurs. Een lading tuinschermen met te veel gas eraan werd gelost voordat de inspecties daarop konden toezien. En een container met speelgoed bleek verhandeld terwijl dat niet mocht. De importeur heeft dat speelgoed teruggehaald uit de winkels, voorzover mogelijk. Eén container - met boeddhabeeldjes - bleek in twee maanden niet gasvrij te krijgen. Die lading is vernietigd.

Het eindrapport doet geen uitspraak over hoeveel containers met te veel gas niet worden opgemerkt en argeloos worden uitgepakt in warehouses. Dat zouden er veel kunnen zijn, gelet op het feit dat onduidelijk is hoeveel ontvangers van containers een waterdicht beleid hebben. Ook wordt niet ingegaan op de vraag hoe veel producten met te veel gif bij de consument terecht komen.

De rapportage gaat ook niet in op de slachtoffers die vallen onder logistiek personeel. Het aantal arbeidsongeschikten waarvan is vastgesteld dat ze ziek zijn geworden van gassen in containers neemt volgens het onderzoeksinstituut ECEM in Arnhem toe.

Minister Cramer stelt vast dat het bedrijfsleven werkt aan structurele oplossingen. Er is een Platform Gassen in Containers opgericht dat uitzoekt wat de beste maatregelen zijn. Er is een handboek verschenen, en de gasmeetbranche ontwikkelt kwaliteitscriteria. Volgens Cramer toont de operatie aan dat we op de goede weg zijn, maar zijn er ook genoeg zorgen en daarom wordt de steekproef in 2010 voorgezet.

De operatie Tegengas is een gevolg van een motie uit 2008 van de Tweede-Kamerleden Poppe (SP) en Boelhouwer (PvdA). In deze motie werd de regering verzocht een samenwerkend handhavingsteam in te stellen, bestaande uit de VROM-Inspectie en andere handhavende inspecties met expertise inzake gegaste containers in de haven. Dit team moest per jaar gericht minimaal duizend containers controleren op gassingen met bestrijdingsmiddelen.

Verder drong de motie aan op wet- en regelgeving, zodat gegaste containers die niet volgens de regels zijn voorzien van een waarschuwingssticker voor een gasvormig bestrijdingmiddel, in de haven zouden kunnen worden gestopt en ontgast, teruggestuurd of leeggehaald waarna de inhoud wordt vernietigd. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat streeft naar een overeenkomst met China om de problematiek daar aan te pakken.

Donald Suidman

De brief: