De arbeidsmarkt in de Antwerpse haven is er te veel een van oudere, blanke mannen. Dat zegt een studie die Universiteit Antwerpen uitvoerde in opdracht van het provinciebestuur.

Het aandeel vrouwen is er goed voor amper 18%, tegen gemiddeld bijna 47% in Vlaanderen als geheel. In de leeftijdspiramide vormen de vijftigplussers de grootste en de 40- tot 49-jarigen de op één na grootste groep. Ook allochtonen en kansengroepen zijn slechts beperkt vertegenwoordigd, zegt de studie.

Qua salaris valt het wel mee, voor mannen althans. In 2014 streek 39% van hen een bruto jaarloon op van meer dan 60.000 euro. Bij vrouwen was dit slechts 16%. Het hoge salaris is vooral te danken aan de (petro)chemische bedrijven. In de sector wegvervoer liggen de lonen echter erg laag, wat volgens de onderzoekers een verklaring vormt voor het chauffeurstekort. Deze sector is erg sterk vergrijsd: 35% procent van de chauffeurs is ouder dan vijftig jaar.

Het maritieme cluster wijkt wel af van het algemene beeld. Bij de havenbouwers en baggeraars vormen jongeren dan dertig jaar de grootste groep werknemers. Bij de scheepsagenten en expediteurs is het aantal vijftigplussers nu nog relatief klein, maar de instroom van jongeren is sinds 2008 gestopt. De middengroep is hier het grootst.

De werkgelegenheid zal niet meer toenemen, maar ook niet drastisch verminderen. Banen op de kade en in het magazijn, voor laaggeschoolden, zullen waarschijnlijk op peil blijven. Routinematige arbeid, nu veelal uitgevoerd door middelgeschoolden, zal wel fors terugvallen. Sectorspecifieke kennis blijft belangrijk, maar zal zich minder dan nu uiten in de vraag naar een specifiek diploma. De nadruk komt meer en meer te liggen op beroepsoverschrijdende, meer complexe, professionele competenties, flexibel zijn en out-of-the-box denken. Dit vereist een hoger denkniveau en zal in de praktijk wellicht leiden tot zoektochten naar een hoger opleidingsniveau. 

De haven wordt meer en meer een hoogtechnologische omgeving. Ook voor magazijnarbeiders zal werken met een tablet vanzelfsprekend zijn. Tot nu toe verloopt deze evolutie in de haven van Antwerpen erg traag. Het is een erg conservatieve omgeving. Tegen die achtergrond pleit de studie er ook voor om hiërarchische barrières te slopen, zodat werknemers met een verschillend ervaringsniveau goed kunnen samenwerken. Overheidsbedrijven kunnen hier een voorbeeldfunctie vervullen.

Laatst gewijzigd: