De rust rond containergassen is maar schijn. Her en der in het land worden nog steeds overtredingen geconstateerd en dit najaar zal FNV Bondgenoten zelfs weer actie voeren.

Na jarenlange heibel rondom containers met giftige gassen werd het plotseling stil. Geen Kamervragen meer en nauwelijks berichten over onwel geworden werknemers in de pers. Zijn er geen gevaarlijke containers meer? Helaas wel.

‘Ik weet dat er her en der in het land overtredingen zijn geconstateerd, waaruit blijkt dat er nog steeds containers met gas worden vervoerd zonder de benodigde waarschuwingsstickers’, zegt Freek Kalf, operationeel chef van het Korps landelijke politiediensten (KLPD), afdeling Waterpolitie.

Maar het is lastig om er inzicht in te krijgen, want bedrijven schikken meestal, waardoor er geen informatie vrijkomt. ‘We weten van vier zaken dat er schikkingen zijn getroffen van tussen tweeduizend en zesduizend euro’, zegt Kalf, ‘maar we kennen niet de beweegredenen van de betrokkenen’.

‘FNV is niet tevreden met de vorderingen op het gebied van containergassen’, zegt Jan de Jong bij FNV Bondgenoten. Daarom zal de bond dit najaar een nieuwe actie beginnen om de containergassen weer onder de aandacht te brengen. Wat de bond precies gaat doen, wil De Jong nog niet kwijt.

‘Een aantal grote bedrijven doet echt z’n best, maar een heel groot gedeelte niet’, zegt de bondsbestuurder. ‘Vooral kleinere bedrijven hebben nagenoeg geen beleid. Daar vinden nog steeds incidenten plaats. Heel veel mensen zijn niet op de hoogte van de risico’s. Op het moment dat er klachten ontstaan, leggen ze niet de link en weten ze niet waar ze terecht moeten.’

De voorlichting aan werknemers noemt De Jong ‘zeer mager’. De bestuurder: ‘Als het al gebeurt, is het beperkt en overwegend in het Nederlands, terwijl de containers voor het overgrote deel worden gelost door Oost-Europeanen.’

FNV Bondgenoten wil dat alle containers die het land binnenkomen, worden gescand. De Jong: ‘Het meest effectief, ook qua kosten, is direct bij ingang van het land een snelle scan uit te voeren op alle containers. Dat kan binnen een halve minuut.’

Ook stoort het De Jong dat er geen gelden beschikbaar worden gesteld voor een onderzoek naar meetapparatuur. ‘Veel bedrijven weten niet wat er op de markt is, wat het doet en hoe je het op een goede manier moet inzetten’, aldus de FNV-bestuurder. Hij schat dat zo’n onderzoek een tot twee ton kan kosten. De Jong: ‘Het Platform Gassen in Containers beschikt niet over de middelen om dat te doen.’

Hoe staat het eigenlijk met dat platform, waarin TLN, EVO, FNV, FME en Raad voor de Nederlandse Detailhandel meedoen? Volgens Pehr Teulings, tot voor kort voorzitter van het platform en nu adviseur op gebieden als containergassen, zijn er diverse projecten opgeleverd, waaronder het protocol ‘Veilig werken met gassen in zeecontainers’. Dat protocol is opgenomen in de Arbo-catalogus van de sector en is ook in het Engels vertaald. Naast het protocol zijn er normen tot stand gekomen voor opleidingen.

Voor de toekomst zou ook Teulings graag een onderzoek zien naar gasmeetapparatuur: ‘We willen de gasmeetapparatuur die op de markt is aan een onafhankelijke test onderwerpen. Maar er was tot nu toe geen geld voor.’

Het kost veel geld om zo’n onderzoek goed te doen, bevestigt ook Wout van den Heuvel, TLN-vertegenwoordiger in het bestuur van het Platform Gassen in Containers. ‘Er zijn deskundigen die zeggen dat als je het goed wilt doen, je in een laboratorium moet meten. Maar geen twee containers zijn hetzelfde. Er komen jaarlijks zes miljoen containers de haven binnen, dus hoe maak je een representatieve steekproef?’

‘Op dit moment staan de activiteiten van Platform Gassen in Containers op een laag pitje’, zegt Van den Heuvel. ‘In de afgelopen twee jaar hebben we veel energie gestoken in het op de rails zetten van bijvoorbeeld het protocol en de opleidingen. Dat is gelukt en nu is het aan de markt om daar gebruik van te maken.’

‘Het Platform heeft goed werk gedaan en vooralsnog is er kennelijk geen reden tot nieuwe activiteiten’, stelt Daniëlle Gevers Deynoot-De Booij, senior beleidsadviseur bij de verladersorganisatie EVO. ‘De laatste activiteit op dit gebied is een seminar dat wij hebben georganiseerd bij EVO op 26 juni. Het ging hier veelal om praktische vragen en de uitleg van het stappenplan van het Platform Gassen in Containers. Op het ogenblik bereiken ons weinig geluiden over problemen. Het lijkt alsof het bedrijfsleven zich terdege bewust is dat er risico’s zijn en dat men werknemers veilig moet stellen en instrueren.’

José van Uffelen is directeur van Spa Groep in Bodegraven, dat opleidingen en advies biedt op gebieden als containergassen. Zij vindt de officiële normering voor de Middelbaar Gasmeetkundige, de MGK, de belangrijkste stap vooruit. De bedoeling is volgens Van Uffelen om ‘de cowboys’ uit de sector te verwijderen. Kracht van wet heeft de norm niet, maar er is wel een officiële NEN-status en dat betekent dat betrouwbare partijen zich eraan zullen willen houden. Van Uffelen: ‘Je ziet dat veel mensen het toch maar doen. Zo komt er eenheid in de markt. Je praat op dezelfde manier met elkaar.’

Maar ook Van Uffelen vindt dat er een onderzoek zou moeten plaatsvinden naar welke apparatuur het best kan worden gebruikt. ‘Iedereen kan nu nog zelf uitmaken wat hij geschikte apparatuur vindt’, stelt zij. ‘We weten nu eigenlijk niets, behalve wat de fabrikant zegt. Maar niemand gaat zo’n onderzoek betalen, want niemand heeft een belang dat groot genoeg is. De overheid zou het moeten afdwingen, maar als die niets doet, gebeurt er niets.’

‘Het ontbreekt bij veel bedrijven nog aan eigen initiatief’, zegt Nicole Wolters. Zij is adviseur Arbeid en Gezondheid bij Gezond Transport, een organisatie die zich bezighoudt met veilig en gezond werken in transport en logistiek. Het protocol ‘Veilig werken met gassen in zeecontainers’ is door Gezond Transport opgezet.

Adviseurs van de organisatie hebben vorig en dit jaar zo’n zeventig bedrijven bezocht, zowel ontvangers van goederen als vervoerders, om te zien hoe het protocol wordt geïmplementeerd. Wolters: ‘Daarbij bleek dat heel veel bedrijven wel actie hebben genomen, maar dat men vaak nog leunt op wat de meetbedrijven zeggen, zonder dat ze zich afvragen of dat wel echt bij hun bedrijf past.’

Uit het verslag van de bezoeken blijkt dat de helft van de bezochte bedrijven de containerstromen volledig in kaart heeft gebracht en de werknemers heeft voorgelicht. De andere helft niet. De adviseurs concluderen dat er nog veel kennis en kunde ontbreekt voor het opstellen van een goede meetstrategie, de aanschaf van de juiste meetapparatuur, het uitvoeren van de metingen en het interpreteren van meetgegevens.

Paul Jumelet

Laatst gewijzigd: