Elke band verliest lucht

Banden verliezen lucht. Dat is een natuurlijk proces. Osmose wordt dit genoemd. Rubber is poreus. Door het verschil tussen de druk in de band en de buitenluchtdruk ontsnapt er via het rubber perslucht naar buiten. Hoe snel dit gaat, is afhankelijk van verschillende factoren. Edwin Brinksma van VACO noemt er een aantal op het rechterdeel van deze pagina. Gemiddeld verliezen banden op deze manier 0,05 tot 0,1 bar aan spanning per maand. Andere oorzaken van luchtverlies zijn beschadigingen aan de band, kapotte ventielen, hard remmen en het, met een te hoge snelheid, op- en afrijden van stoepranden en verkeersdrempels.
 

Tot 5% minder brandstofverbruik

Door het verlies van lucht ontstaat onderspanning en neemt de rolweerstand van de banden toe. TNO deed in 2016 in opdracht van Transport en Logistiek Nederland (TLN) onderzoek naar bandenspanning in relatie tot zware vrachtauto’s. Hierin keek het onderzoeksinstituut ook naar het effect van een hogere rolweerstand op het brandstofverbruik. Conclusie: bij een onderspanning van 20% op alle banden neemt het brandstofverbruik met 2 tot 4% procent toe. Ook uit andere onderzoeken komt naar voren dat met een juiste bandenspanning veel brandstof bespaard kan worden, tot wel 5%.
 

Verhoogd risico op klapbanden

Voertuigen met de juiste bandenspanning rijden niet alleen zuiniger, ze veroorzaken ook minder uitstoot van CO2, NOx (stikstofoxiden) en fijnstof, zijn stiller, verslijten hun banden minder snel en hebben een veel kleinere kans op een lekke band of klapband. Toch heeft, volgens het eerder genoemde onderzoek van TNO, ongeveer 40% van de banden in het zwaar wegtransport een te lage spanning. Een kleine 2% heeft een gevaarlijk lage onderspanning van tussen de 30 en 40%. Minder dan 2% lijkt misschien niet veel, de gevolgen daarvan zijn groot. Want wie op zulke slappe banden rijdt, loopt een zeer groot risico op een klapband. Uit de jongste jaarrapportage van de Stichting Incident Management Vrachtauto´s (STIMA) blijkt dat klapbanden en lekke banden met ruim 35% de grootste veroorzakers van pechgevallen met vrachtwagens zijn. Andere bronnen spreken zelfs van 43%. Dat levert niet alleen grote veiligheidsrisico’s op, het kost de logistiek sector, onder meer door de honderden files die daardoor jaarlijks ontstaan, ook nog eens handenvol geld.
 

Free tyre check

Een proef met sensoren in het wegdek om de bandenspanning te controleren, vindt momenteel plaats bij APM Terminals Maasvlakte II. Deze free (want hij is gratis te gebruiken) tyre check is een initiatief van Havenbedrijf Rotterdam en De Verkeersonderneming. Als chauffeurs bij het verlaten van de terminal met lage snelheid over de sensoren rijden, toont een smiley of de bandenspanning in orde is. Als de proef een succes blijkt, komen er ook op andere plaatsen free tyre checks.
 

In tire sensoren

Een van de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van TPMS zijn de in tire sensoren van Route42. Hierbij worden sensoren in alle banden van een truck en trailer gemonteerd die zowel de druk als de temperatuur meten. Is de bandenspanning te laag of de temperatuur te hoog, dan wordt hier melding van gemaakt op het online dashboard van de transporteur. Bij een acute kans op een klapband waarschuwt het systeem direct de chauffeur. Na testen in de Dakar Rally doet nu een aantal transportondernemingen mee aan een praktijkproef met deze sensoren.