De bouw van de Betuweroute tussen 1997 en 2007 was verworden tot een doel op zich, waar het ontbrak aan een visie voor welk probleem het project een oplossing was.

Tot die conclusie komt Hans Boom op grond van een reconstructie van de ontstaansgeschiedenis van twee megaprojecten, de Betuweroute en ICT in het Onderwijs. Hij promoveert vrijdag op dat onderzoek aan Tilburg University. Die voegt er in het persbericht aan toe dat het voor nieuw kabinet ‘geen overbodige luxe lijkt om kennis te nemen van zijn aanbevelingen en archeologische reconstructie’.

Boom (1939) was zelf in de periode 1992-1995 als projectmanager bij Verkeer & Waterstaat betrokken bij het politieke besluitvormingsproces over de Betuweroute. Hij publiceerde in 1997 samen met onderzoeksjournalist Marcel Metze al het boek ‘De Slag om de Betuweroute, het spel langs de lijn’. Daarin werden vooral de adviesbureaus op de korrel genomen, die kapitalen verdienden aan rapporten die moesten aantonen dat Nederland zonder Betuweroute zou verworden tot ‘het Lapland van Europa’.

Zijn proefschrift gaat vooral over de politieke kant van de zaak. Hij laat zien dat het eigenlijke beginpunt van het proces veel eerder lag dan menigeen dacht. Visies en uitgangsposities werden al in vroegere stadia geformuleerd, maar de toepasbaarheid werd feitelijk niet meer getoetst. Het doel van het project speelde na de lancering al snel geen rol meer en de bouw van de Betuweroute werd een doel op zich in plaats van een middel om een probleem op te lossen.

Hij komt verder tot de conclusie dat ‘een cocktail van private en publieke belangen en historische kiemen’ de agenda van grote overheidsprojecten bepaalt in plaats van ‘robuuste besluitvorming en bestuurlijke vertrekpunten’. Zijn advies: ‘De besluitvorming in Haagse arena’s zou zich moeten richten op het waartoe, in plaats van het wat, hoe en hoe duur, zoals nu meestal gebeurt’.

Concreet zou dat volgens Boom moeten inhouden dat er meer aandacht en tijd wordt besteed aan het vaststellen van een visie waarop projecten moeten stoelen. ‘Laat ruimte voor andere invalshoeken en aan verbeelding. Timmer de boel niet te snel dicht met knellende kosten- en batenanalyses. Pas op voor onomkeerbare beslissingen. Bouw ruimte in om tussentijds te kunnen heroverwegen en blijf geconcentreerd op de verlangde output van projecten’, aldus de promovendus.

Hans Boom maakte carrière bij de ministeries van CRM, VROM, BZ, EZ, Defensie en OCW. Behalve bij de Betuweroute was hij als programmadirecteur van het project procesmanagement ICT in het Onderwijs. Vanaf 2001 was hij adviseur van het Havenbedrijf Rotterdam.

Laatst gewijzigd: 24 oktober 2017 11:19