Met veel bombarie werd midden jaren negentig het Amerikaanse plan gepresenteerd om buitenlandse havens vanaf 2012 te dwingen elke container die naar de Verenigde Staten wordt verscheept, te scannen. Eind 2009 kondigde Janet Napolitano, de Amerikaanse minister voor binnenlandse veiligheid, een uitstel van twee jaar aan. Komt van uitstel afstel? ‘Economische en technische moeilijkheden', zo beargumenteerde Napolitano haar boodschap. Het kost miljarden om alle buitenlandse havens gereed te maken voor het scanproces. Financiële argumenten en de economische crisis spelen ongetwijfeld een rol. Dat de aanschaf van de scanapparatuur extreem duur is, is echter al jaren bekend.
Volgens Napolitano zijn dus ook technische problemen reden van uitstel. De twee jaar geleden door het congres aangenomen ‘Sail Only if Scanned Act' (SOS-wet) geeft haar de mogelijkheid om het scannen uit te stellen als bijvoorbeeld de technologie nog niet klaar is. De technologie is op zich prima geschikt, maar wel hebben de technici moeite de beelden snel en juist te interpreteren.
Economische en technische argumenten zijn echter maar bijzaak. Het lijkt er eerder op dat de Verenigde Staten op een chique manier, zonder gezichtsverlies, van de regelgeving af willen. Laszlo Kovacs, Europees Commissaris voor Belastingen en Douaneunie, zei medio 2008 al dat hij niet verwachtte dat het scannen door zou gaan. ‘Honderd procent scannen is een politieke frase, die het electoraal goed doet', aldus Kovacs ‘Maar als er eenmaal een nieuwe regering zit, zal het Amerikaanse standpunt verzachten.'
De Amerikaanse president Obama behoorde in het verleden tot de Democratische senatoren die voor de Scanwet stemden. Na zijn uitverkiezing tot president bevestigde hij nog eens dat hij voorstander is. Sindsdien heeft hij zich niet meer over het onderwerp uitgelaten. Wel is duidelijk dat de Amerikaanse Customs en Border Patrol kritisch is over de scanwet.
Een groot probleem is dat de SOSwet al is aangenomen door het Amerikaanse congres. Het vorige congres weliswaar, maar dat betekent niet dat de wet niet moet worden uitgevoerd. Wel kan de huidige wet worden vervangen door een variant, maar zo'n proces kan jaren duren en nog belangrijker, geen politicus wil de Amerikaanse bevolking tegen de haren in strijken.
De Amerikaanse burgers zijn doodsbang voor een nieuwe terroristische aanslag. Iedere maatregel van de regering om de veiligheid te vergroten, wordt met groot gejuich ontvangen. Of het nu om schijnveiligheid gaat of niet. De Amerikanen zoeken duidelijk een uitweg in de richting van uitstel en afstel. De wet in de la houden is echter geen optie. Vroeg of laat staat een fanatieke politicus op, die alles wil doen om de grenzen te beschermen en de uitvoering doordrukt.
Eerlijk zijn richting burgers over schijnveiligheid en de wet herschrijven is de enige optie om verladers en vervoerders zekerheid te geven over de toekomst. Maar of dit gaat gebeuren is mede afhankelijk van de wereldpolitiek. Als een volgende Umar Farouk Abdulmutallab erin slaagt een vliegtuig boven Amerika te laten ontploffen, kan alles weer anders zijn.