Katerina Bassova is sinds 2005 de manager van het Logistics Platform Ukraine, een organisatie ter bevordering van de samenwerking tussen internationale transport- en logistieke bedrijven in Oekraïne. Een gesprek over de mogelijkheden voor buitenlandse bedrijven en de aard van haar landgenoten.
Is het nu een goede tijd om een bedrijf te beginnen? Ja, absoluut. Oekraïne kijkt naar het Westen, wil lid worden van de Europese Unie. De komende jaren gaat hier heel veel gebeuren. Het land staat nu open voor investeringen, in welke sector dan ook. Erg belangrijk is het EK 2012, vooral als het gaat om transport en infrastructuur. Hoe gaan we die mensen vervoeren? Per bus, trein, vliegtuig. Daar moet enorm in geïnvesteerd worden. EK 2012 is eigenlijk een soort shocktherapie. Het dwingt de Oekraïense overheid om iets te doen.
Wat moet je in je mars hebben om het in Oekraïne te maken? De vraag die ik altijd stel aan een bedrijf is: heb je iets speciaals te bieden? Een transportbedrijf is maar gewoon een transportbedrijf. Maar je kunt ook expeditie doen, verpakkingen, opslag. Je moet je kennis en ervaring meenemen uit Nederland en iets speciaals doen. Belangrijk is ook dat je al een klant hebt voordat je hier iets begint. Als je een logistiek centrum wilt opzetten moet je eigenlijk al afspraken hebben met een bedrijf dat zijn goederen in jouw magazijn neerzet. Plus: je moet correct zijn, eerlijk tegen de klanten. Steeds meer Oekraiense bedrijven willen werken met buitenlandse bedrijven, want die zijn eerlijk, doen alles volgens contract en komen hun afspraken na. Oekraïners, het is spijtig om te zeggen, doen lang niet altijd wat ze beloofd hebben.
Ik heb het idee dat er heel veel mogelijkheden zijn op logistiek gebied maar dat er weinig mee gedaan wordt door Oekraïners zelf. Klopt dat? Logistiek is iets nieuws in Oekraïne. Het probleem is dat Oekraïense bedrijven nog niet klaar zijn om een deel van hun werk uit handen te geven. Vaak willen ze zelf transport en opslag doen. Het is voor Oekraïners moeilijk om te begrijpen dat je dat soort dingen moet uitbesteden aan iemand die het beter kan. Logistieke centra worden hier nog maar sinds een jaar of drie gebouwd. En dan nog alleen in en rondom Kiev. Daar staat negentig procent van de klasse A en B warehousing. Dat zou eigenlijk verspreid moeten zijn over het hele land, in verschillende steden.'
Wat is daar de reden voor? Er wordt nogal eens gedacht: ik heb nu hier grond gekocht, laat ik daar maar een logistiek centrum op bouwen, want dat is in de mode. De markt wordt niet goed geanalyseerd. In veel West-Europese landen bestaan private public partnerships, maar in Oekraine is dat nog heel slecht ontwikkeld. De overheid werkt nauwelijks samen met private investeerders. Waar in Nederland en Duitsland overheden meedenken over waar een logistiek centrum het best kan komen, kun je hier bouwen waar je wilt. Bovendien zijn er nog weinig mensen met ervaring. Als je iemand aan de top zet van een groot logistiek centrum moet dat iemand zijn die logisch kan nadenken, iemand die praktijkervaring heeft. Die mensen zijn hier moeilijk te vinden. Er is daarom nu ook veel vraag naar experts uit Duitsland en Nederland.'
Er zijn zo te horen nogal wat cultuurverschillen. Oekraïners zouden bijvoorbeeld erg op de korte termijn denken. Dat is zo. Mensen denken vaak: als ik vandaag nog mijn auto en mijn brood heb, is het goed. Vaak wordt inderdaad niet verder vooruit gedacht. Maar vergeet niet dat Oekraïne nog heel jong is, we zijn nog maar vijftien jaar onafhankelijk. Jullie zijn dat al honderden jaren. De staatsinrichting en de wetten, die zijn bij jullie allemaal al vastgelegd. Wij zijn nog niet zo ver. Elke dag dat we opstaan, is er wel wat veranderd.'