Tijd van de wrakken is voorbij

Het vervoer van tweedehands auto’s en trucks is een verrassend grote niche in het maritieme roro-vervoer. Met nieuwe regels worden malafide praktijken bestreden.

Auto’s, bussen, bestelwagens en trucks die in Noord- Europa worden vervangen door nieuwe voertuigen, zijn erg in trek in Noord- en West-Afrika. Deze rollende lading wordt grotendeels via Antwerpen uitgevoerd.

Precieze cijfers over dit verkeer zijn er niet. “Mijn onderbuikgevoel zegt me dat het om zo’n 300.000 auto’s per jaar gaat”, zegt Joeri Tielemans van de NYK-dochter International Car Operators (ICO). In 2011 werden in de Scheldehaven meer dan een miljoen auto’s behandeld, waarvan 801.236 export. Dat betekent dus dat minstens één op de drie uitgevoerde wagens al eerder werd gebruikt.

Momenteel staan alle roro-terminals in Antwerpen goed vol. De reden daarvoor is het feit dat de Libische markt weer open is en grote volumes aantrekt. Volgens één van de betrokken rederijen worden sommige schepen die vroeger op West-Afrika voeren, nu ingezet naar Tripoli en Benghazi.

Het vervoer van tweedehands auto’s blijkt een niche te zijn die de grote carcarriers zoals bijvoorbeeld Wallenius Wilhelmsen Logistics grotendeels links laten liggen. In dit marktsegment vinden we een aantal rederijen van Libanese origine als Abou Merhi Lines, Karim Export of Sallaum Lines. De laatste twee zijn ook actief in de autohandel en charteren schepen om hun eigen lading en die van anderen te vervoeren.

Ook Grimaldi Lines neemt met zijn gemengde container en roro-schepen (conro’s) tweedehands voertuigen mee. De Italiaanse rederij vervoert overigens ook steeds meer nieuwe auto’s naar Afrika.

De tijd dat er autowrakken op drie wielen met afval op de achterbank of in de koffer werden ingescheept, zijn voorbij. De Antwerpse havenkapi tein dienst heeft in overleg met de roro-terminals nieuwe regels opgesteld om malafide praktijken te bestrijden.

Elk voertuig moet bijvoorbeeld rijdend worden aangeleverd, zodat men op de terminal zeker weet dat de wagen op eigen kracht kan worden ingescheept. Wagens met een barst in de voorruit of een klemmende deur worden geweigerd. De veiligheid van de havenarbeider staat voorop.

Er zijn ook reglementen over wat er in de voertuigen mag zitten. Over een nog werkend TV-toestel op de achterbank wordt wellicht geen probleem gemaakt, maar een tweedehands vrachtwagen vol defecte koelkasten zal worden geweigerd.

Vertegenwoordigers van de terminals vergaderen nog steeds regelmatig met de havenkapiteindienst om de ingevoerde regelgeving te evalueren. Dat blijkt een evenwichtsbalkoefening te zijn. Bij een strenge aanpak waarbij bijvoorbeeld verboden wordt dat de tweedehands voertuigen nog enige lading mogen vervoeren, zou dit verkeer zich zonder twijfel verplaatsen naar een andere haven, terwijl dit voor Antwerpen een belangrijke activiteit is omdat de behandeling van roro-schepen bijzonder arbeidsintensief is.

Grimaldi is tevreden over de aanpak van de Antwerpse havenkapiteindienst omdat de sector zo van zijn kwalijke reputatie kan afkomen. De Italiaanse rederij heeft in Antwerpen een eigen terminal aan het Verrebroekdok. Deze AET-terminal is een joint venture met Mexico Natie.

Diezelfde stouwer behandelt ook de autoschepen van Sallaum Lines aan de noordkant van het Vijfde Havendok. Aan de andere kant van dat dok bevindt zich de terminal van RMR Shipping uit Breda.

Het gaat om een concessie van ABES die voor een nieuwe periode van tien jaar voor RMR is gereserveerd. De Nederlandse rederij heeft er ook geïnvesteerd in beveiliging en een aangepaste bevloering die geen olie door laat.

RMR Shipping richt zich vooral op de bediening van Takoradi en Tincan Island in Lagos en vervoert hoofdzakelijk trucks. Er worden ook wat personenwagens meegenomen omdat één van de ingezette schepen over een autodek beschikt.

Antwerpen is voor de rederij uit Breda de belangrijkste laadhaven: er zijn zo’n 35 afvaarten per jaar en maandelijks worden gemiddeld zo’n duizend voertuigen geladen. Ook RMR werkt nauw samen met de havenkapiteindienst en moet soms lading afkeuren. Een overbeladen vrachtwagen zal niet aan boord belanden. Volgens RMR Shipping gebeurt dat echter steeds minder. Heel wat vervoerde vrachtwagens zijn ook nog maar een paar jaar oud en dus nog in goede staat.

Abou Merhi Lines laat zijn schepen in Antwerpen behandelen bij Seaport. Karim Export doet op zijn beurt een beroep op ICO en vervoert naar eigen zeggen jaarlijks zo’n 85.000 auto’s.

Ondanks het feit dat er redelijk veel roro-verschepingsmogelijkheden zijn, worden er ook nog auto’s vervoerd in containers of aan boord van lege reeferschepen geladen. Dat laatste doet bijvoorbeeld de Nederlandse rederij Breadbox Shipping uit Schiedam.

Volgens de Antwerpse havenkapitein worden tweedehands voertuigen die op deze twee manieren worden verscheept, wel als gevaargoed beschouwd. Dat betekent dat voor hun verblijf op de kade en de inscheping een officiële verklaring moet worden gedaan. Voorts geldt dat de batterijen losgekoppeld moeten zijn en dat de brandstoftanks leeg moeten zijn.