'Tweede sluis IJmuiden niet ten koste andere projecten'

De vervroegde aanleg van een tweede sluis bij IJmuiden ten behoeve van de Amsterdamse haven zal er niet toe leiden dat de financiering van andere infrastructuurprojecten in het gedrang komt.

Dat zegt minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu in antwoord op vragen van Attje Kuiken, Tweede Kamerlid namens de PvdA.

Volgens de minister is met de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam in het convenant uit 2009 duidelijk afgesproken dat de kosten voor vervroegde uitvoering van het project voor rekening van deze lagere overheden komen.

De sluis bij IJmuiden moet eind 2029 zijn vervangen om de zeewering ter plaatse stabiel te houden, schrijft de minister in haar antwoord. Dit project wordt naar voren gehaald op wens van provincie en gemeente om de Amsterdamse haven eerder toegankelijk te maken voor de jongste generaties grotere schepen. De nieuwe, grotere sluis zou er daarom liefst al tegen het eind van dit decennium moeten liggen.

Kamerlid Kuiken vreesde dat hierdoor andere projecten die zijn opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) voor de periode tot 2020 zouden worden vertraagd, omdat het budget voor een deel opgaat aan een sluizenproject dat eigenlijk pas in 2019 klaar zou moeten zijn. Volgens Schultz zullen die projecten echter 'heen enkele hinder' ondervinden.

Schultz zond in haar antwoord ook de maatschappelijjke kosten- en batenanalyse (MKBA) mee in de planstudie fase één van de tweede IJmuidense zeesluis. Die wijst uit dat de capaciteit van de huidige sluis in de loop van dit decennium als gevolg van de groei van het scheepvaartverkeer en schaalvergroting van de schepen zelf niet meer toereikend zal zijn. Alleen in een laag groeiscenario wordt de capaciteitsgrens voorlopig niet bereikt.

Alleen bij dat lage groeiscenario zullen de maatschappelijke kosten per saldo hoger zijn dan de baten. In de andere scenario's van hoge en gemiddelde groei overtreffen de baten de kosten met een factor 1,6 en 1,4.

In haar antwoord stelt de minister dat ontwikkelingen van dit moment al een versnelde aanleg van de tweede sluis nodig maken. Zo dreigen bij voortgaande groei op termijn capaciteitsproblemen en toenemende wachttijden die de concurrentiepositie van Amsterdam ondermijnen.

Daar komt bij dat de opening van de grotere Panamasluizen tot schaalvergroting in de zeescheepvaart zal leiden, ook in de voor Amsterdam relevante marktsegmenten. Voorts legt Antwerpen een tweede 68 meter brede zeesluis aan, die van invloed kan zijn op de concurrentiepositie van Amsterdam.

De nieuwe IJmuidense sluis, die een breedte van 65 meter en een diepte van 18 meter moet krijgen, wordt niet speciaal voor de nieuwe brede generaties containerschepen aangelegd, benadrukt Schultz. Ook in de bulkvaart en de cruisevaart worden schepen steeds breder.

Wat de containeroverslag betreft, zal de nieuwe sluis het mogelijk maken dat Amsterdam de huidige grote containerschepen tot zo'n 16.000 teu in de toekomst kan ontvangen, tegen die tijd het zogenoemde 'middensegment'. Amsterdam zal dan een 'complementaire' rol vervullen ten opzichte van Rotterdam, dat tegen die tijd alweer nog grotere schepen zal ontvangen.

Volgens haar beantwoording kan Amsterdam met de nieuwe sluis doorgroeien naar een overslag van 125 miljoen ton per jaar. De groei van de ladingstromen zal echter volgens de MKBA en de Milieutoets 'geen significant effect' hebben op de 'mate van congestie' op de achterlandverbindingen. Schultz wijst er verder op dat nu al de bruggen over het Amsterdam-Rijnkanaal worden verhoogd om straks vierlaags containervaart mogelijk te maken.