Noodwet voor snelle wegaanleg wordt definitief

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu gaat de Crisis- en Herstelwet, die snellere aanleg van wegen mogelijk maakt, een permanent karakter geven.

Dat zei Schultz (VVD) vandaag, woensdag, in haar antwoord aan de Tweede Kamer in het debat over haar begroting voor volgend jaar.

De Crisis- en Herstelwet, sinds maart vorig jaar van kracht, maakt het mogelijk een dertigtal belangrijke wegprojecten om grote knelpunten op te lossen, door besluitvormings- en inspraakprocedures te bespoedigen. De wet wordt verankerd in 'bestaande wetgeving', kondigde Schultz aan. Volgens de verkeersminister werkt deze wet al uitstekend. In het derde kwartaal van dit jaar daalde de filedruk op Nederlandse wegen met 30%, terwijl het gebruik ervan met 2% toenam, in kilometers gemeten.

Die daling van de filedruk is volgens haar niet alleen een gevolg van de matige economische gang van zaken, maar vooral te danken aan vlottere doorstroming op een aantal weggedeelten. De opening van spitsstroken heeft tegen files geholpen. Schultz verwacht nog meer gunstige efffecten als straks grote werken aan de Rotterdamse Ruit en de Ring om Utrecht worden voltooid.

"We werken aan meer wegcapaciteit en een betere benutting van infrastructuur", aldus Schultz. Invoering van een vorm van kilometerheffing noemde ze 'nu niet nodig', in antwoord op vragen van Sharon Dijksma en Kees Verhoeven, verkeerswoordvoerders van respectievelijk PvdA en D66.
 
Verhoeven had eerder gewezen op een pleidooi van onder meer RAI/Bovag om toch weer te 'kijken' naar de mogelijkheid van een kilometerheffing, ook met het oog op het feit dat de mobiliteit in de komende jaren weer zal toenemen. Volgens Dijksma begrijpt RAI/Bovag dat er bij de huidige regeringscoalitie een 'taboe' rust op andere beprijzing van mobiliteit, maar zou het kabinet hierover toch ten minste hierover met de branche in gesprek moeten blijven.
 
Schultz liet weten dat de adviesgroep Andere Beprijzing voor Mobiliteit, die eerder een kilometerheffing en gelijkttijdige afschaffing van de de motorrijtuigenbelasting bepleitte, 'in leven is gebleven', maar haar nu adviseert over betere benutting van infrastructuur.

Schultz ziet zelf vooralsnog ook meer in andere maatregelen, zoals vergroting van de wegcapaciteit en betere benutting daarvan. Een element daarvan kan wat haar betreft het nieuwe werken zijn, waarbij forensen minder dagen gaan pendelen en vaker thuis werken. Met het ministerie van Sociale Zaken werkt ze aan een regeling voor dat nieuwe werken.

De verkeersminister omarmde enkele amendementen die eerder waren ingediend door SGP en CDA. Zo wordt extra geld uitgetrokken voor meer ligplaatsen voor binnenschepen, onder meer aan het Amsterdam-Rijnkanaal.. In 2012 lkomt een kwart miljoen euro beschikbaar voor een voorlichtingscampagne om verladers over de streep te halen om meer gebruik te maken van de binnenvaart. Schultz denkt dat de potentie van de binnenvaart bij uitstek moet worden gedemonstreerd als middel om de drukke A15 te vermijden.
 
Er wordt ook gedacht aan een subsidieregeling voor het midden- en kleinbedrijf, een 'thuiswerkfonds', in de bewoordingen van Schultz. Ook met staatssecretaris Frans Weekers van Financiën wordt gebrainstormd, en wel over fiscale bevorderingsmaatregelen om de files terug te dringen. 'Ontspitsen', noemt Schultz dat. Dit overleg heeft al tot resultaat gehad dat het fonds op 24 miljoen euro kan rekenen uit het Economische Structuurfonds (ESF).

Aan enkele moties, ingediend door de oppositie, om te voorkomen dat goederentreinen weer verhoogd gebruik maken van het gemengde spoornet, zolang de Betuweroute geen behoorlijke aansluiting heeft in Duitsland, heeft Schultz geen behoefte. Volgens de SP kan nu maar éénderde deel van deze goederenlijn worden gebruikt voor vervoer naar het Duitse achterland. Maar Schultz bevestigde dat Duitsland een akkoord met Nederland heeft gesloten om aan Duitse kant spoedig voor vergroting van de spoorcapaciteit te zorgen.

Wel is Schultz voorstander van 'routedwang' voor het goederenspoorvervoer om overbelasting van het gemengde spoor te voorkomen zolang die verbeterde Duitse aansluiting op de Betuweroute er niet ligt. Zeker als Duitsland eenmaal aan het eigen spoor tussen de Nederlandse grens en Oberhausen aan het bouwen is, zal het volgens de minister echter niet te voorkomen zijn dat tijdelijk meer goederentreinen bijvoorbeeld via de Venlo-route van en naar Duitsland rijden.

Volgens Schultz is de meevaller van ongeveer de helft van de kosten voor de aanleg van de A4 Midden Delfland, tussen Delft en Schiedam/Vlaardingen, niet per se maatgevend, "We hebben ook wel eerder meevallers gehad", aldus de minister. Haar partijgenoot Charlie Aptroot, Tweede Kamerlid voor verkeerszaken, wil die A4-meevaller, die hij op 40% van het eerder gebudgetteerde bedrag schat, inzetten om andere nieuwe wegen tolvrij te houden.

Schultz benadrukt dat tol alleen geheven zal worden bij nieuwe weggedeelten. Zouden de tolopbrengsten wegvallen, dan zouden nieuwe infrastrutuurprojecten volgens haar niet te financieren zijn.

Een politiek probeem houdt Schultz met de Tweede Kamer, maar dat betreft de hogesnelheidslijn. De huidige exploitant van diensten op die lijn tussen Amsterdam en Antwerpen, HSA, verkeert in grote problemen. Deze combinatie bestaat uit Nederlandse Spoorwegen (95%) en Air France-KLM (5%). Als ze omvalt, kost dat het Infrastructuurfonds 390 miljoen euro, aldus Schultz.
 
Het ministerie van Financiën lijdt ook een strop, van 200 miljoen euro. Maar daar staan op langere termijn, tot en met het jaar 2028, ontvangsten voor de staat tegenover van 400 miljoen. Het staatsriciso zou dus tot 590 miljoen euro beperkt blijven. "Een faillissement van HSA had 2,4 miljard euro gekost", aldus de minister.

De Kamerleden Arie Slob (ChristenUnie) en Farshad Bashir (SP) braken in een gezamenlijke motie een lans voor de voorlichtingsbureaus voor shortsea-, spoor- en binnenvaartvervoer, die nu hun volledige subsidie zien wegvallen. De drie bureaus, op éém vestiging in de regio Rotterdam, moeten daardoor sterk inkrimpen. SP en ChristenUnie willen dat de korting op de subsidie voor deze voorlichtingsbureaus, die 100% bedraagt, wordt beperkt. Volgens de minister echter wist de branche al lang dat de subsidie per 2013 zou wordeen gestaakt. Ze legt de motie naast zich neer.