Het selectiviteitsbeleid van Schiphol – gebaseerd op mainportgebonden luchtverkeer – is gestrand op de onwil van de luchthaven...

... om het uit te voeren en het gebrekkige toezicht van het ministerie van Infrastructuur, dat eindverantwoordelijk is voor het Nederlands luchtvaartbeleid. Dat werd duidelijk op de hoorzitting van de Tweede Kamer over het falend selectiviteitsbeleid en het feit dat de luchthaven nu al, en niet zoals werd afgesproken: in het jaar 2020, aan de maximale capaciteit van 500.000 vliegbewegingen zit.

De hoorzitting liet verder zien dat niemand van de airlines, experts en autoriteiten eerder aan de bel heeft getrokken om het dreigend tekort aan vluchten op de nationale luchthaven aan te kaarten. Er werd de afgelopen jaren dan ook naar hartelust geacquireerd door de luchthaven, terwijl de meeste partijen die nu moord en doodslag roepen even de andere kant uitkeken. Er waren immers nog voldoende slots op Schiphol te vergeven. Niemand wilde in de sector de ondankbare rol van klokkenluider vervullen. Dat was de Kamerleden in hun waarheidsvinding ook niet ontgaan. Zij vroegen zich dan ook af waarom alle partijen in 2014 nog riepen dat het selectiviteitsbeleid prima werkte. Het antwoord daarop kregen ze niet.

Schiphol en ook de onafhankelijke slotcoördinatie, verantwoordelijk voor de toewijzing van vluchten, verscholen zich tijdens de hoorzitting achter mededingingsregels die het volgens hen onmogelijk maakten om het selectiviteitsbeleid uit 2008 uit te voeren. Opmerkelijk waren ook de verklaringen van dezelfde partijen dat het aspect ‘mainportgebonden’ niet eens een criterium was in het toewijzen van vluchten op Schiphol. KLM en haar partners maar ook de vrachtmaatschappijen op Schiphol zagen tien jaar aan voorkeursbeleid in een namiddag in rook opgaan.

Een ander pijnlijk onderwerp was het uitblijven van de opening van Lelystad Airport, dat als satellietluchthaven al in 2016 de extra groei van Schiphol had moeten opvangen, zodat de mainport niet boven de 500.000 vliegbewegingen zou komen. Nu hopen de partijen dat de luchthaven in april 2019 kan worden geopend, maar vragen over de noodzakelijke nieuwe inrichting van het Nederlandse luchtruim, de beschikbaarheid van voldoende luchtverkeersleiders en de openingstijden van Lelystad Airport maken het nog bijzonder onzeker of die datum kan worden gehaald.

Hoe nu verder? De politiek is aan zet. Het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer hebben de opdracht om een nieuw selectiviteitsbeleid te formuleren voor Schiphol. Dat kan bijvoorbeeld op basis van vrachtvliegtuigen of niet, of op grond van de afmetingen van de vliegtuigen. Deze administratieve verkeersverdelingsregels zijn, aldus een EU-functionaris tijdens de hoorzitting, niet discriminerend volgens Brussel. Zo kan bijvoorbeeld het grote aantal pretvluchten op de nationale luchthaven een halt worden toegeroepen en de noodzakelijke status aparte voor vrachtvluchten worden afgedwongen op de luchthaven. 

De suggestie van de vakbonden als de VNV van een onafhankelijk toezichthouder op een nieuw selectiviteitsbeleid voor Schiphol is daarbij ook geen overbodige luxe. Partijen als het ministerie van Infrastructuur en Schiphol, maar ook de onafhankelijke slotcoördinatie hebben daar de afgelopen tien jaar duidelijk gefaald. Een betere regie is hard nodig. 

Laatst gewijzigd: 13 september 2017 11:57