Het wordt steeds duidelijker dat Groot-Brittannië eigenlijk helemaal geen zin heeft in een volledig afscheid van de Europese Unie.

Zo mikken de Britse minister van financiën, Philip Hammond, en zijn collega van handel, Liam Fox, op een overgangsperiode na 2019 waarin de douane-unie met Europa behouden blijft. Die ‘transitie’ moet ervoor zorgen dat het Verenigd Koninkrijk ruim de tijd krijgt om, als het tot een werkelijke ‘Brexit’ moest komen, tot nieuwe handelsverdragen te komen.

Het zijn in de Britse Conservatieve Partij geen van beide lichtgewichten, al verschillen ze over de Brexit als zodanig volledig van mening. Hammond is verklaard tegenstander, Fox is voor ‘Leave’. Hammond geldt als kandidaat om deze herfst Theresa May op te volgen als premier. Want het is wel duidelijk dat May het veld moet ruimen, al was het maar omdat ze de brand in de Londense Grenfell Tower en de terroristische aanslagen in haar land onhandig heeft aangepakt.

Niet alleen bij de Tories, ook bij de Labour Party neemt de weerzin tegen Brexit toe. Een oud-schaduwminister van deze partij, Chuka Ummuna, heeft zijn partijleider, Jeremy Corbyn, opgeroepen zich nu eindelijk te verzetten tegen de ‘banenvernietigende’ Brexit-politiek van May. Officieel is Corbyn voorstander van Brexit, feitelijk heeft de Labour-voorman geen enkele haast om uit de Unie te stappen.

In Londen is de verwarring over de Brexit compleet, en dat is ook geen wonder als je de sonore klok van de Big Ben voor vier jaar het zwijgen oplegt wegens verbouwingswerkzaamheden. Wat de Brexit precies moet inhouden en hoe dit moet worden uitonderhandeld in Brussel weet inmiddels niemand op de eilanden meer. Zelfs de voorlegging van rechtskwesties aan het Europese Hof van Justitie, eerder een argument voor ‘brexiteers’ om de Unie te verlaten, is nu, ook bij de Tories, niet meer fel omstreden. Het Hof in Luxemburg is misschien, bij conflicten die over de Europese grenzen heengaan, misschien toch een betere geschiloplosser.

Voor het goederenvervoer tussen het Verenigd Koninkrijk en het Europese vasteland is dit goed nieuws. De voordelen van vrijhandel blijven gehandhaafd. Het is goed mogelijk dat er tot in lengte van jaren per saldo niets verandert in de onderlinge verhoudingen tussen de Britten en het vasteland.

De volgende krachttoer voor de Unie dient zich aan. Daarbij gaat het om het opkomende conflict met de Visegrád-landen - Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije - over de vraag hoe het met en in de Unie verder moet. Die landen vormen een front tegen westelijke EU-leden in kwesties die met vrij verkeer van mensen, goederen en geld te maken hebben. Ze verzetten zich, niet ten onrechte, tegen beperkingen die hun worden opgelegd om werknemers in West-Europa vrijelijk te kunnen laten werken. Tegelijk werken ze moeizaam mee bij de oplossing van communautaire problemen als het vluchtelingenprobleem. In Polen en Hongarije is een lichtelijk autoritair gezag aan de macht dat in westelijke landen met argwaan wordt bejegend.

Als Big Ben in 2021 eindelijk zijn zware slag weer laat horen boven Londen, is het Verenigd Koninkrijk nog steeds een, al dan niet geassocieerd, lid van de Europese Unie. Hoe het met de Europese Unie verder zal zijn gegaan? Daar zullen David Davis en Michel Barnier, de Brexit-onderhandelaars van Britse en Brusselse zijde, het voorlopig vooral over hebben.

Laatst gewijzigd: