Als een vliegtuig zonder piloten zou kunnen vliegen, vallen er in de luchtvaart miljarden dollars te besparen. Dat heeft de Zwitserse bank UBS berekend.

Een toestel kan op de automatische piloot gemakkelijk opstijgen en landen, net zoals het nu het grootste deel van het traject al op eigen kracht aflegt, terwijl de cockpitbemanning een kopje thee drinkt en een uiltje knapt. Autonoom vliegen is trouwens veiliger, denkt UBS, omdat robots nooit een kopje thee drinken of uiltjes knappen.

Dat staat nog maar te bezien, vinden intussen veel passagiers. Gelijk hebben ze. Je wilt bij binnenkomst van het vliegtuig worden begroet door een vertrouwenwekkende piloot, die je trouwens eerder al met een rolkoffer vol aeronautische kaarten de lange rij met incheckende reizigers zag passeren. Of automatische piloten onder alle omstandigheden hun werk naar behoren kunnen doen, moeten we natuurlijk maar afwachten.

Een vliegtuig zonder piloot lijkt bijvoorbeeld een gemakkelijk doelwit van hackers. Als die de macht in het toestel overnemen, moet een lid van het cabinepersoneel maar zien hoe het probleem aan de voorkant moet worden opgelost. Het probleem kan overigens al elders ontstaan. Het waren niet de kranen van APMT op de Tweede Maasvlakte – met kraanbestuurders! – die dienst weigerden, maar de computers van het overslagbedrijf, die werden gekaapt door vooralsnog niet opgespoorde criminelen.

Piloten van vlees en bloed zijn legendarische probleemoplossers. Weinig automaten zullen al over de intelligentie beschikken om hun vliegtuig in een noodgeval op de Hudson te laten landen, of op een drassig dijkje in ‘the middle of nowhere’. Maar automaten hadden het probleem al voorzien, zeggen voorstanders van de automatische cockpit, en dat is misschien ook weer waar. En brokkenpiloten kent de luchtvaarthistorie ook genoeg.

Uiteindelijk zal ook de luchtvaart de geheel geautomatiseerde besturing omarmen. Het is goedkoper, zegt UBS, en dat is altijd een krachtig argument. De reiziger is tegen die tijd allang gewend aan bestuurderloze trams en metro’s. Stofzuigers gaan in hun huis hun eigen gang. De verwarming slaat aan bij de nadering van het – autonome – voertuig van de bewoner. Het internet der dingen. De belangrijkste opgave voor de mensheid is dat ze zich door dit internet niet laat overwoekeren. Pilootvrij vliegen is zeker de toekomst, maar het beheer over die toekomst moet aan mensen blijven. Hoe feilbaar ze ook zijn.

Laatst gewijzigd: