Kunstmestproducent Yara en scheepstechniekbedrijf Kongsberg werken samen aan het eerste onbemande en volledig elektrische containerschip, de ‘Yara Birkeland’, dat eind 2018 in de vaart moet komen.

Projectmanager Bjørn Tore Orvik vertelt hoe Yara tot die keuze is gekomen.

Er wordt de laatste tijd veel gesproken over drone-schepen, maar doorgaans in de connotatie ‘over tien jaar’. Dat beeld hebben jullie mooi aan diggelen geslagen.  
Veel mensen waren hier door verrast, maar feit is dat dit technisch gezien helemaal niet zo moeilijk is. De obstakels bevinden zich vooral op het beleidsmatige en verzekeringsvlak. Ik voer in de jaren ’90 al op schepen die Dynamic Positioning hadden (een systeem dat een schip in een vaste positie houdt, red.), dat is ook een vorm van autonoom varen. Er bestaan tegenwoordig ook al zelfrijdende auto’s en schepen zijn wat dat betreft makkelijker. 
Volgens mij zijn deze zero emission schepen echt de toekomst. 
Autonoom varen is één ding, maar jullie bouwen ook direct het eerste ‘zero emission’ containerschip. 
Yara wil een bijdrage leveren aan de planeet, dus toen wij een nieuw schip nodig hadden was dit gezien de korte afstand van het transport een logische keuze. Het schip gaat varen tussen onze productiefaciliteit in Porsgrunn en Breivik en Larvik, waarvandaan de containers verder de wereld in worden getransporteerd. Dat is een afstand van 32 zeemijl (59 kilometer) en dat is met batterijen haalbaar. 

Dat zullen flinke dingen zijn. 
Die zijn behoorlijk groot ja, hoewel we de exacte omvang nog niet weten. De technologie gaat snel. De capaciteit van batterijen verdubbelt, terwijl de omvang halveert. We denken twee batterijen van elk vier megawatt nodig te hebben, die we plaatsen in de bodem van het schip. Indien nodig kunnen we extra capciteit in de vorm van containers bijplaatsen. Het schip wordt ontworpen om zo min mogelijk energie te verbruiken. Daarom zoeken we bijvoorbeeld de ideale schroeven die een zo hoog mogelijk rendement leveren bij een laag toerental.

Hoe vaak moeten zulke batterijen worden opgeladen? 

We denken aan één oplaadpunt genoeg te hebben. Dat komt bij de fabriek in Porsgrunn.

Hoe groot wordt het schip eigenlijk? 
Het zal ongeveer 120 containers kunnen vervoeren. Nu vertrekken er dagelijks nog 100 trucks vanaf onze fabriek naar Breivik en Larvik. Die ritten worden allemaal van de weg gehaald. Zo’n 40.000 in totaal. 

De Noorse kust is niet bepaald makkelijk varen, met al die fjorden en rotskusten. Hoe gaat het schip dat eigenlijk doen? 
Het wordt uitgerust met lasersensoren en een radar en aan de hand van die input wordt een bepaalde afstand gehouden. We gebruiken een sterkere radar dan gebruikelijk in de scheepvaart, die meer objecten identificeert. Op open zee volgt het schip aan de hand van die radar de gebruikelijke voorrangs- en uitwijkingsregels. Voor de nauwere passages zal het schip net als andere schepen stoppen indien er veel verkeer is, en zodra het rustiger is zijn weg weer vervolgen. Daarvoor  communiceert het ook met het besturingscentrum aan wal en het verkeersstation ter plaatse. Kongsberg gaat dat hele systeem maken. 

De ‘Yara Birkeland’ gaat niet direct autonoom varen, maar wordt de eerste tijd nog bemand. 
Ja, we willen de eerste drie maanden gebruiken om de lasersensoren in te faseren, daarna zal het schip vanaf de wal worden bestuurd. Er blijven dan nog wel mensen aan boord om alle techniek te controlenen. Vanaf 2020 moet het schip het vervolgens zelf gaan doen. 

U zei dat de uitdagingen vooral in regelgeving en de verzekering zitten. Hoe lossen jullie dat op?

Dat klopt. Er is nog geen beleid voor zelfvarende schepen.  We werken daaraan, samen met de Noorse overheid. Die verwelkomt het project en reageert positief. Noorwegen is een grote scheepvaartnatie en als we dat willen blijven moeten we innoveren. Met verzekeraars zijn we in gesprek via een speciaal forum. Dat heeft tijd nodig, maar we verwachten dit in 2020 geregeld te hebben.

Hoe groot is de containerlogistiek van een kunstmestfabriek eigenlijk? 

Die is relatief gezien niet zo groot. Onze voornaamste transportstromen betreffen bulkgoederen. We importeren jaarlijks anderhalf miljoen ton aan grondstoffen en exporteren 3,5 miljoen ton aan kunstmest.

Zien jullie daar ook al mogelijkheden voor zero emission schepen? 
Nee. Onze grootste markt is Zuid-Amerika en die afstand is voor elektrisch varen nog veel te groot. Wel zijn onze schepen uitgerust met zwavelscrubbers, die maken we immers zelf via Yara Marine.

Zien jullie wel andere uitrolmogelijkheden? 
We hebben nog geen andere projecten, maar we zien wel mogelijkheden om samen te werken met andere scheepseigenaren die hun uitstoot terug willen dringen. Volgens mij zijn deze zero emission schepen echt de toekomst. 

Laatst gewijzigd: