De krapte op de Europese exportmarkt houdt aan. Containers blijven nog steeds op de kade staan, tenzij er piektarieven worden betaald. Dat blijkt uit een enquête van Nieuwsblad Transport.

Ruim een derde van 109 ondervraagde verladers en expediteurs geeft aan dat geboekte containers nog vaak op de kade blijven staan. Andere bedrijven (47%) krijgen de lading wel aan boord, maar betalen daarvoor piektarieven.

De schade van bedrijven loopt ondertussen op. Een flink deel van hen (36%) heeft klandizie en contracten
verloren en nog eens 40% heeft door de vertragingen leveringen gemist. Daarbovenop resulteren de
langere transporttijden in een toename van kosten door hogere kadehuur en het uitwijken naar andere
modaliteiten. Zo heeft de relatief dure luchtvracht heeft door de capaciteitsproblemen in de containervaart het piekseizoen al met maanden kunnen verlengen.

Over de oorzaak van de krapte, die in november begon en in maart meermaals leidde tot korte boekingsstoppen, wordt nog altijd gediscussieerd. Reders wijzen naar een harder dan verwacht toegenomen vraag en noemen als bijkomende oorzaken de herpositionering van schepen en het wegvallen van capaciteit door het faillissement van Hanjin Shipping. Verladers en expediteurs trekken die redenering in twijfel.

'Onze leden zien inderdaad een groei in lading, maar die is niet zo groot dat de containervaart van structurele
overcapaciteit naar ondercapaciteit gaat', zegt beleidsadviseur Rogier Spoel van verladersorganisatie Evofenedex. 'Volgens ons ligt het zwaartepunt van de oorzaak juist bij de reorganisatie van de allianties.'

De overkoepelende verladersorganisatie European Shippers Council (ESC) heeft daarom een observatiegroep
opgezet, die de ontwikkelingen in de markt gaat monitoren. De belangrijkste vraag die de verladers willen
beantwoorden is, of het capaciteitstekort veroorzaakt wordt door natuurlijke marktfluctuaties, of dat
het gaat om een kunstmatig gecreëerd scenario dat erop is gericht om de winstgevendheid van de rederijen
te verbeteren, schrijft ESC op zijn website.

'Dit meldpunt wordt tot medio juni in de lucht gehouden', zegt Spoel. 'Als deze krapte wordt veroorzaakt
door de reorganisatie van de allianties en de herpositionering van de schepen vanwege nieuwe vaarschema’s, dan moet dit probleem tegen die tijd over zijn.'

Veel verladers hebben fictieve boekingen geplaatst om zich van laadruimte te verzekeren. Dat creëert een vicieuze cirkel.
De samenstelling van de containerallianties is per 1 april veranderd. Toch wordt sinds die datum nog geen verbetering geboekt. Mogelijke oorzaak daarvan is dat de eerste schepen van die nieuwe consortia nog in Europa moeten aankomen. Diensten beginnen immers vanuit Azië en de overtocht duurt al snel vier tot vijf weken.
 
Wat volgens Spoel ook meespeelt is, dat door het gebrek aan laadruimte een stuwmeer aan boekingen is ontstaan. ‘Veel verladers hebben in maart fictieve boekingen geplaatst om zich in april en mei van laadruimte te verzekeren. Dat creëert een vicieuze cirkel’, zegt hij.

De verladersorganisaties zijn niet de enigen die zich storen aan de problemen. Ook expediteursorganisaties Clecat en Fiata hebben meermaals publiek hun zorgen geuit. De organisaties plaatsen vraagtekens bij de piektoeslagen die de rederijen hebben ingevoerd. ‘Toeslagen zijn per definitie gerelateerd aan plotselinge veranderingen in variabele kosten van de carriers, zoals de bunkerprijzen, congestiekosten en wisselkoersen. Wij twijfelen eraan of er in dit geval daadwerkelijk sprake is van dit soort plotselinge kostenveranderingen’, schrijven de organisaties.
 
Verladers trekken aan de bel bij marktwaakhond.
Onderzoek 
De ESC heeft zijn zorgen al geuit in een gesprek met de Europese mededingingsautoriteit, maar volgens Spoel
is er nog geen zaak aanhangig gemaakt. Mochten de problemen in juni niet opgelost zijn, dan overweegt de
organisatie dit wel te doen. De mededingingsautoriteit, die net een onderzoek naar prijssignalering in de containervaart heeft afgesloten, zal de sector dan opnieuw onder de loep nemen. 

Hoewel veel verladers en expediteurs zeggen enorme schade te hebben geleden door het gebrek aan laadruimte, is er maar een klein deel dat maatregelen overweegt. 71% van de ondervraagde bedrijven zegt geen stappen te nemen. Een deel van de bedrijven lost de problemen op met de rederij (12%) of via de verzekeraar (4%). Het restant overweegt juridische stappen. 

Ook in Shanghai kampen bedrijven momenteel met grote vertragingen en ook hier wordt de reorganisatie
van de allianties als oorzaak genoemd, naast problematische weersomstandigheden. Volgens persbureau Reuters lagen er op 21 april meer dan honderd containerschepen buitengaats te wachten. Gemiddeld loopt de
vertraging op tot ruim 50 uur. Dat is overigens nog weinig vergeleken bij de wekenlange vertraging die in Europa
wordt gezien. Opvallend is dat de krapte in Shanghai nog niet doorwerkt in de spottarieven. De Shanghai
Containerized Freight Index blijft al weken redelijk stabiel rond 800 dollar per teu.

In Nieuwsblad Transport staan deze week de resultaten van een uitgebreide enquête onder verladers en logistieke dienstverleners. Naast de situatie op de exportmarkt geven de respondenten hun mening over de consolidatieslag in de lijnvaart en de invloed van de nieuwe vaarschema's. U leest de krant hier in pdf. 

Laatst gewijzigd: 05 mei 2017 10:45